Evlerdeki LED Ampuller Uykuyu ve Kan Şekerini Bozuyor Olabilir mi? Bilim İnsanları İddiayı Yanıtladı
Evlerimizde ve iş yerlerimizde kullandığımız LED ampuller sosyal medyanın gündemine oturdu. Sosyal medyada sağlık önerileri paylaşan bazı kişiler LED ampulleri sökerek eskiden kullandığımız sarı ışıklı akkor ampullere geçmeye başladı. Bu ampullerin baş ağrısından uykusuzluğa kadar pek çok soruna yol açtığını söylediler. İddialar ilk bakışta abartılı görünse de bilim insanları konuyu ciddiye aldı. Peki LED ampuller gerçekten uykumuzu ve kan şekerimizi etkileyebilir mi?
Kaynak: Daily Mail
Sosyal Medyada Sağlık Önerileri Paylaşan Kişiler LED Ampulleri Söküyor
Sosyal medyada sağlık önerileri paylaşan bazı kişiler LED ampullere 'hükümet ampulü', eski tip akkor ampullere ise 'özgürlük ampulü' adını verdi. Paylaşımlarda LED ampullerin baş ağrısına, kaygıya, göz yorgunluğuna, uyku düzensizliğine, zihin bulanıklığına ve hormon dengesizliğine yol açtığı öne sürüldü. LED ampullerin diyabetten bazı kanserlere kadar pek çok sorunla ilişkilendirilmesi ilk bakışta abartılı görünüyor. Ancak ortaya çıkan bilimsel kanıtlar, bu iddiaların bir kısmında doğruluk payı olabileceğini düşündürüyor.
LED ile Akkor Ampul Arasındaki Fark Işığın Türünde
LED ampuller ağırlıklı olarak mavi ışık yayıyor. Bu ışık daha sert ve daha parlak. Çalışmalar mavi ışığın insanı daha uyanık tuttuğunu, uykuya dalmayı geciktirebildiğini ve kan şekerini etkileyebildiğini gösterdi. Eski tip akkor ampuller ise güneş ışığında da bulunan kırmızı ve gözle görülmeyen kızılötesi ışık yayıyor. Ancak akkor ampuller harcadıkları enerjinin yüzde 90'ını ısıya çeviriyor. LED ampuller ise yüzde 90 daha az elektrik tüketiyor.
Londra'daki University College'dan Prof. Glen Jeffery Gün Boyu Aynı Tür Işığa Maruz Kaldığımızı Söyledi
Londra'daki University College'dan beyin bilimleri profesörü Glen Jeffery, akkor ampulün güneşe benzer bir ışık verdiğini söyledi. LED ise yalnızca gözle gördüğümüz ışığı veriyor. Hücrelerimizin sağlıklı çalışması için gereken derin kırmızı ve kızılötesi ışık LED'de yok. Jeffery, zamanımızın yüzde 90'ından fazlasını kapalı ortamlarda geçirdiğimizi ve pencerelerin de kızılötesi ışığı süzdüğünü hatırlattı. Ona göre bu etki zamanla birikiyor ve sağlığı etkileyebiliyor.
Kan Şekeri Üzerine Yapılan İki Çalışma Dikkat Çekti
Jeffery ve ekibinin 2024'te Journal of Biophotonics dergisinde yayımlanan çalışmasında, 15 dakikalık kırmızı ışığın yüksek miktarda şeker alındıktan sonra katılımcıların kan şekerini belirgin biçimde düşürdüğü görüldü. Geçen Aralık ayında Hollanda'daki Maastricht Üniversitesi'nden gelen bir çalışmada ise tip 2 diyabeti olan 13 kişi dört buçuk gün LED ışıklı bir ofiste, dört buçuk gün de aynı yerde doğal ışık altında çalıştı. Doğal ışıkta çalıştıkları günlerde kan şekerleri daha dengeli çıktı.
Oxford'dan Prof. Russell Foster Akşam Işığına Dikkat Çekti
Oxford Üniversitesi'nde uyku ve vücut saati üzerine çalışan Prof. Russell Foster, konunun karmaşık olduğunu söyledi. Evde akşam saatlerinde görülen mavi ışık insanı uyanık tutuyor, uzun süre maruz kalınırsa vücut saatini de kaydırabiliyor. Ancak mavi ışığın kötü, kırmızı ışığın iyi olduğu kadar basit bir tablo yok. Foster'a göre LED, çalışma ortamında uyanık kalmak için işe yarıyor. Dikkat edilmesi gereken şey akşamları uzun süre parlak ışık kullanmak. Kendisi gün boyu ofisinde LED, akşamları ise kırmızı ışığı fazla olan LED ampullü eski tip bir lamba kullanıyor.
Rachel Mitchell LED'e Geçince Başına Gelenleri Anlattı
İngiltere'nin Cheltenham kentinde yaşayan 48 yaşındaki eski yönetim danışmanı Rachel Mitchell, 2021'de evdeki ampulleri LED'e çevirip yeni bir LED ekran aldıktan sonra sağlık sorunları yaşamaya başladığını anlattı. Kısa süre içinde gözlerinin arkasında başını sıkıştıran bir basınç hissi başlamış. Göz doktorları bir sorun bulamamış. Rachel sonunda 100 bin sterlinlik işinden ayrıldı. Şimdi evinde pasta yapıp satıyor ve akkor ampul biriktiriyor.
Migreni Olanlar LED Titremesinden Şikayetçi
Modern aydınlatmanın etkilerini araştıran LightAware adlı hayır kuruluşunun kurucu ortağı John Lincoln, LED ışığın titremesinden şikâyet eden insanların sayısının arttığını söyledi. Migreni olan birçok kişinin LED aydınlatmadan ciddi biçimde etkilendiğini belirtti. Lincoln'e göre bu aydınlatma, vücuda etkileri yeterince araştırılmadan hayatımıza girdi. Jeffery de titremenin gözü nasıl etkilediğini bilmediklerini, ama migreni tetikleyebildiğinin açık olduğunu söyledi.
Prof. Jeffery Mutfağa Kırmızı Işıklı Bir Ampul Takılmasını Önerdi
Jeffery, günün büyük bölümünün geçtiği mutfağa kırmızı ışık yayan bir ampul takılmasını önerdi. Böylece günde en az 45 dakika bu tür ışığa maruz kalınabileceğini söyledi. Bunu katı bir kurala çevirmenin gerekmediğini, bu ampullerin evde bir yerde bulunmasının yeterli olduğunu da ekledi. Ona göre bir diğer yol da daha sık dışarı çıkıp güneş ışığından yararlanmak. LED'in vücudu tam olarak nasıl etkilediği ise hâlâ belirsiz.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
1901'de Taktıkları Ampul Hala Çalışıyor: Başına Kamera Bile Koydular
Yorum Yazın