Video Bağımlıları Dikkat! TikTok, Instagram Reels ve YouTube Shorts İzlerken Beynimize Ne Oluyor?
'Sadece birkaç video izleyeceğim' diyerek sosyal medyada saatlerini harcayanlardansanız, derin bir nefes alın ve kendinizi suçlamayı bırakın. Zhejiang Üniversitesi'nin yayımladığı yepyeni bir beyin araştırması, TikTok, Instagram Reels ve YouTube Shorts videolarının beynimizin mantık ve fren sistemini nasıl tamamen kapattığını, ekrana kilitlenmemizin ardındaki asıl sorumlunun beynimizdeki 'glutamat' adlı bir kimyasal olduğunu şaşırtıcı kanıtlarla ortaya koydu.
Sosyal medya platformlarında peş peşe kısa video izlerken zamanın nasıl akıp gittiğini fark edememenizin ve telefonu elinizden bir türlü bırakamamanızın artık tamamen nörolojik bir açıklaması var.
Elsevier yayın grubunun saygın bilimsel dergilerinden NeuroImage'de yayımlanan yeni bir araştırma, bu popüler dijital alışkanlığın beyin fonksiyonlarımız üzerindeki sarsıcı etkisini gözler önüne serdi. Zhejiang Üniversitesi ve Shenzhen İleri Teknoloji Üniversitesi'nden bilim insanlarının ortaklaşa yürüttüğü çalışmaya göre, eğlenceli ve sürükleyici kısa videolar, beynimizde irade ve bilişsel kontrolden sorumlu olan kilit bölgelerin faaliyetlerini doğrudan durduruyor. Bu durum, anlık haz arayışının beynin kendi kendini denetleme mekanizmalarına üstün gelmesine ve dolayısıyla kişinin ekran başından kalkamamasına yol açıyor.
Araştırmacılar, 56 genç yetişkin üzerinde gerçekleştirdikleri gelişmiş beyin görüntüleme (fMRI) testlerinde oldukça çarpıcı bir sonuçla karşılaştı.
Katılımcıların ilgisini çeken ve sonuna kadar izledikleri videolar esnasında, beynin odaklanma ve karar vermeyi yöneten iki önemli kontrol merkezinde (dACC ve dlPFC) belirgin bir kapanma, yani bilimsel adıyla ciddi bir baskılanma yaşandığı tespit edildi. İlginç bir şekilde, kişiler sıkıcı buldukları bir videoyu yarıda kesip geçtiklerinde bu zihinsel kilitlenme tablosu ortaya çıkmadı. Kısacası beynimiz, hoşuna giden hızlı bir içeriğe odaklandığında muhakeme yeteneğini sağlayan ağları birbiriyle daha da bağlayıp dış dünyayı yok sayıyor ve bizi tamamen o anın içine hapsediyor.
Bu irade kaybının herkeste aynı şiddette yaşanmamasının sırrı ise beynin kimyasında, özellikle de glutamat adlı bir maddede gizli.
İleri teknoloji ürünü spektroskopi yöntemleriyle yapılan derinlemesine analizler, glutamatın bu dijital hipnoz sürecinde adeta bir kalkan görevi gördüğünü belirledi. Bilişsel kontrol merkezinde yüksek glutamat seviyesine sahip olan bireylerin, kısa videoların sürükleyici etkisine karşı daha dirençli olduğu ve beyinlerindeki o 'kapanma' halinin çok daha hafif atlatıldığı anlaşıldı. Elde edilen bu bulgular, günümüzde adeta bir salgına dönüşen dijital medya bağımlılığının insan iradesini nasıl ele geçirdiğini nörokimyasal boyutta kanıtlaması açısından büyük önem taşıyor. Bilim dünyası, bu yeni içgörülerin teknoloji bağımlılığıyla mücadelede ve kaybolan öz denetimi yeniden kazanmada yeni ufuklar açacağına inanıyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Yorum Yazın