Bulunan En Büyük Hazine Olarak Kayıtlara Geçti: Almanya'da Rekor Miktarda Roma Hazinesi Tarlada Çıktı
Almanya'nın batısında, Köln'ün güneyindeki Wesseling yakınlarında bir tarlada metal dedektörüyle dolaşan amatör arkeolog Oliver Riedl, ülke tarihine geçen bir keşfe imza attı. Toprağın altından çıkan 934 Roma gümüş denarisi, İmparator Hadrianus dönemine ait Almanya'da bugüne kadar bulunmuş en büyük sikke hazinesi olarak kayıtlara geçti. Toplam 3,1 kilogram ağırlığındaki hazine, 22 Eylül'de Bonn'daki LVR-LandesMuseum'da ilk kez ziyaretçilerin karşısına çıktı.
Hikâye yaklaşık bir yıl önce başladı. Metal dedektörü tutkunu Oliver Riedl, Wesseling yakınlarındaki sıradan bir tarlada önce birkaç, ardından toplam 15 gümüş sikke buldu.
Cihaz ise sinyal vermeyi sürdürüyordu. 'Burada toprağın altında daha büyük bir şey olduğu benim için açıktı' diyen Riedl, kazmaya kendi başına devam etmek yerine Ren bölgesinin anıt koruma kurumu LVR-Amt für Bodendenkmalpflege im Rheinland'a haber verdi.
Riedl'in hem dedektörle arama izni hem de arazi sahibinin onayı vardı. Eyalet arkeoloğu Erich Classen de bu tavrı ayrıca övdü; Classen'a göre bulucunun doğru davranışı, hazinenin eksiksiz ve usulüne uygun biçimde çıkarılmasını mümkün kıldı.
Hazine tek tek toplanmadı, toprak bloğuyla birlikte bütün hâlinde laboratuvara taşındı.
Uzman ekip sahaya geldiğinde sikkeleri tek tek toplamak yerine çevresindeki toprakla birlikte blok hâlinde kaldırmayı seçti. Blok, LVR-LandesMuseum Bonn'un restorasyon atölyesine götürüldü; sikkeler ancak orada, kontrollü koşullarda gün yüzüne çıkarıldı. LVR, buluntuyu 'sansasyonel' diye nitelendirdi.
Bu tercih boşa çıkmadı. Toprak bloğunun içinden seramik bir kaba ait parçalar ve saman kalıntıları çıktı. Uzmanlara göre 934 sikke, içi samanla desteklenmiş bir çömleğe konularak toprağa gömülmüştü; tarihlendirme için de en değerli ipuçları bu bağlamdan elde edildi.
Almanya'da rekor, dünyada beşinci: Hazine İmparator Hadrianus döneminden kalma.
LVR'nin açıklamasına göre Wesseling hazinesi, Roma İmparatoru Hadrianus dönemine (MS 117-138) ait Almanya'da şimdiye kadar bulunan en büyük sikke definesi. Dünya genelinde de aynı döneme ait bilinen en büyük beşinci hazine olarak sıralanıyor.
Uzmanlar sikkelerin MS 2. yüzyılın ikinci çeyreğinde, yani Hadrianus'un hüküm sürdüğü yıllarda bilinçli olarak gömüldüğünü düşünüyor. Sahibinin, o dönem Köln çevresine yayılmış kırsal çiftliklerden birinde yaşayan varlıklı bir toprak sahibi olabileceği tahmin ediliyor.
Ancak sikkelerin büyük bölümü Hadrianus'tan önceki Flavius hanedanı döneminde basılmış.
Hazine Hadrianus dönemine tarihlense de içindeki paraların çoğu daha eski. Denarilerin büyük kısmı, Vespasianus, Titus ve Domitianus'un tahtta olduğu Flavius hanedanı döneminde (MS 69-96) basılmış.
Yani parayı biriktiren kişi, elindeki gümüşü onlarca yıl boyunca saklamış; toprağa gömdüğünde sikkelerin önemli bir bölümü zaten 'eski para' sayılıyordu. (Görseldeki Vespasianus denarisi temsilidir, hazineye ait değildir.)
Hazinenin en yaşlı sikkesi ise toprağa gömüldüğünde zaten 270 yıllıktı.
Koleksiyonun en eski parçası, Roma Cumhuriyeti döneminde, MÖ 148 yılında basılmış bir denari. Bu sikke toprağa girdiğinde en az 270 yıllık bir geçmişi vardı.
Gümüş denarilerin yüzyıllar boyunca tedavülde kalabildiğinin somut bir kanıtı olan MÖ 148 tarihli sikke, hazinenin geri kalanıyla birlikte Bonn'daki sergide yerini aldı.
"Bir lejyonerin bu parayı biriktirmesi için yaklaşık altı yıl tasarruf etmesi gerekirdi."
LVR'de bilimsel danışman olarak görev yapan Rahel Otte, hazinenin o günkü değerini asker maaşları üzerinden anlattı. Hadrianus döneminde sıradan bir Roma lejyoneri yılda yaklaşık 300 denari kazanıyordu. Bunun yarısı yiyecek ve teçhizata gidiyor, harcanabilir gelir olarak geriye 150 denari kalıyordu.
Otte'nin hesabına göre bir lejyoner, Wesseling hazinesine ulaşmak için bütün harcanabilir gelirini yaklaşık altı yıl boyunca kenara koymak zorundaydı. Bugünkü gümüş fiyatlarıyla hazinenin maddi değeri 6 bin euronun biraz üzerinde; bilimsel değerinin ise bunun çok ötesinde olduğu vurgulanıyor. (Görseldeki Hadrianus denarisi temsilidir, hazineye ait değildir.)
Eyalet arkeoloğu Erich Classen'a göre sebep basitti: O zamanlar bankalar yoktu.
Paranın neden gömüldüğü sorusu kesin olarak yanıtlanamıyor. Classen'a göre en güçlü ihtimal güvenlik: 'Elbette motivasyonlar hakkında ancak tahmin yürütebiliriz, ama birinin bu parayı güvende tutmak istemiş olması çok muhtemel. Sonuçta o zamanlar bankalar yoktu.'
Köln bölgesi MÖ 39'dan MS 459'a kadar Roma hâkimiyetinde kaldı. General Marcus Vipsanius Agrippa'nın imparatorluğun Ren sınırını korumak için kurduğu askerî varlık, zamanla bugünkü Köln'ün temeli olan Colonia Agrippina'ya dönüştü. Hazinenin gömüldüğü yıllarda kentte yaklaşık 20 bin kişinin yaşadığı tahmin ediliyor.
Hazine artık Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinin, Riedl'i ise bir bulucu ödülü bekliyor.
Alman yasaları gereği buluntu Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinin mülkiyetine geçti. Oliver Riedl ise eyaletin anıt korumadan sorumlu bakanlığından bir bulucu ödülü alacak; ödülün miktarı açıklanmadı.
934 denari, 22 Eylül'den itibaren Bonn'daki LVR-LandesMuseum'da ilk kez halka gösteriliyor. Sahibinin kimse görmesin diye bir çömleğe koyup toprağa gömdüğü birikim, yaklaşık 1.900 yıl sonra bir müze vitrininde herkesin gözü önünde duruyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Fabrika Kuracakları Yerin Altından Roma İmparatorunun Kampı Çıktı
Yorum Yazın