Tarlada Çürümeye Terk Edilen Muz Sapı Fabrikaların Gözdesi Oldu
Muz bitkisi yalnızca bir kez meyve veriyor ve hasattan sonra gövdesi, yani yalancı sapı, tarlada atık olarak kalıyor. Brezilya, Hindistan, Ekvador ve Filipinler gibi üretici ülkelerde bu atık hektar başına 220 tona kadar çıkabiliyor. 2020'de SN Applied Sciences dergisinde yayımlanan bir çalışmaya göre, lifin çekme dayanımı 570 megapascale ulaşıyor ve bu değer jütü ve sisali geride bırakıyor. Şimdi bu lif, tekstil ve ambalaj üreticilerinin peşine düştüğü bir hammaddeye dönüştü.
570 megapascallık lif jütü ve sisali geride bırakıyor
Gövdenin içindeki doğal lifler son yıllarda araştırmacıların konusu oldu. 2020'de SN Applied Sciences dergisinde yayımlanan bir çalışmaya göre muz lifinin çekme dayanımı yaklaşık 570 megapascal. Aynı çalışmada jütün dayanımı 249, sisalin ise 350 megapascal olarak ölçüldü. Muz lifinin kristalinite derecesi de yüzde 67 ile jüt ve sisalin üzerinde çıktı.
Lifler sert kimyasal kullanılmadan mekanik yöntemle çıkarılıyor
Lifi gövdeden ayırmak sert kimyasallar gerektirmiyor. İşlem, mekanik dekortikasyon adı verilen bir yöntemle yapılıyor; gövde önce makinelerde sıkıştırılıp lifler ayrıştırılıyor. Ardından lifler yıkanıyor ve küflenmeyi önlemek için kontrollü şekilde kurutuluyor. Brezilya'nın Santa Catarina eyaletindeki SENAI Tekstil Teknolojisi Enstitüsü, bu süreci 'Banana Têxtil' adlı bir projeyle sanayi ölçeğine taşıdı.
Hasat bitince gövde tarlada çürümeye bırakılıyor
Muz bitkisi ömrü boyunca yalnızca bir kez meyve veriyor. Meyve toplandıktan sonra bitkinin gövdesi, yani yalancı sapı, artık işe yaramıyor. Başlıca üretici ülkelerden Brezilya, Hindistan, Ekvador ve Filipinler'de bu gövdeler geleneksel olarak tarlada çürümeye bırakılıyor ya da yakılıyor. Bazı üretim sistemlerinde ortaya çıkan atık miktarı hektar başına 220 tona kadar ulaşabiliyor.
Ambalaj denemesi geri dönüşümlü kağıtla yarışıyor
Elde edilen lif tekstilde, kağıt üretiminde, ambalajda ve kompozit malzemelerde kullanılıyor. Liflerin çıkarılmasından arta kalan organik madde kompost, biyogaz veya sıvı gübreye dönüştürülüyor. 2025'te Packaging Technology and Science dergisinde yayımlanan bir çalışmada muz lifinden kalıplanan ambalajların geri dönüşümlü kağıt ürünleriyle benzer performans gösterdiği ölçüldü. Tek fark, bu ambalajların suyu daha fazla emmesiydi.
İlginizi çekebilir:
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın