Tarihin En Kritik Uzay Görevlerinden Apollo 13’ün Filmlere Konu Olan Hikayesi
1970 yılında fırlatılan Apollo 13 görevi, Ay’a yapılacak üçüncü iniş olarak planlandı. Ancak görev, beklenmeyen patlama sonrası tarihe geçen krizle anıldı. Astronotlar uzayda mahsur kaldı ve dünya nefesini tuttu. NASA ekipleri zamanla yarışarak çözüm aradı. Sonuç olarak başarısız görülen görev, uzay tarihinin en önemli kurtarma hikayelerinden biri oldu.
11 Nisan 1970 tarihinde Saturn V roketi Kennedy Uzay Merkezi’nden fırlatıldı.
Astronotlar Jim Lovell, Fred Haise ve Jack Swigert, Fra Mauro bölgesine iniş yapmak üzere yola çıktı. Apollo 11 ve Apollo 12 görevlerinin başarıyla tamamlanması, kamuoyunda Ay görevlerinin artık rutin hale geldiği algısını oluşturmuştu. İlgi azalmış, bütçeler daralmış, Apollo 18, 19 ve 20 görevleri iptal edilmişti.
Fırlatma sırasında roketin ikinci aşamasındaki motorlardan biri erken kapandı. Ancak kalan motorların daha uzun süre çalıştırılmasıyla görev planlanan yörüngeye yerleştirildi. Uçuşun ilk saatleri oldukça sakin geçti.
Houston’daki görev kontrol ekibi, aracın sorunsuz ilerlediğini söyledi. Hatta görev kontrol odasında sıkıcı geçen anlardan bile söz edildi. Ancak dakikalar sonra gelen patlama, uzay tarihinin en kritik krizlerinden birinin başlangıcı oldu.
Oksijen tanklarından biri patladıktan sonra kabinde alarm ışıkları yanmaya başladı.
Astronotlar, Houston’a ciddi sorun yaşandığını bildirdi. Jim Lovell dışarı baktığında uzaya doğru gaz sızdığını fark etti. Sızan gaz, görev için hayati öneme sahip oksijendi. Patlama, ikinci tankın ardından diğer oksijen sistemine de zarar verdi. Elektrik, su ve yaşam destek sistemleri risk altına girdi.
Ay’a iniş planı iptal edildi ve kurtarma süreci başladı. Mürettebat, 'can kurtarma modu' olarak adlandırılan yönteme geçti. Aquarius adlı Ay modülü, astronotların hayatta kalmasını sağlayan kritik araç haline geldi. Oksijen rezervi ve iniş motoru, Dünya’ya dönüş için kullanıldı. Ancak su ve elektrik sınırlıydı. Ayrıca karbondioksit seviyesi tehlikeli seviyeye ulaştı.
Houston’daki mühendisler yaratıcı çözüm geliştirdi. Kare şeklindeki karbondioksit filtreleri, yuvarlak girişlere uymuyordu. Bunun üzerine mühendisler doğaçlama yöntemle filtre sistemini uyumlu hale getirdi. Uzay tarihinin en yaratıcı mühendislik çözümlerinden biri olarak kabul edilen yöntem, mürettebatın hayatını kurtardı.
Apollo 13, Ay etrafında dönüş yaptıktan sonra Dünya’ya yöneldi. Ancak son aşamada başka sorun ortaya çıktı.
Komuta modülü uzun süre kapalı kaldığı için yeniden çalıştırılması gerekiyordu. Normal şartlarda aylar sürebilecek prosedür, yalnızca üç gün içinde hazırlandı. Soğuk ortam nedeniyle ekipmanların kısa devre yapma riski oluştu. Astronotlar panelleri havlularla kurutmak zorunda kaldı.
17 Nisan 1970 tarihinde Apollo 13 Pasifik Okyanusu’na iniş yaptı. Mürettebat güvenli şekilde kurtarıldı. Dünya genelinde milyonlarca insan rahat nefes aldı. Başarısız gibi görülen görev, 'başarılı başarısızlık' olarak tarihe geçti. Apollo 13’ten elde edilen dersler sonraki Apollo görevlerinde uygulandı. Günümüzde Artemis programı dahil olmak üzere NASA’nın güvenlik yaklaşımında Apollo 13’ün izleri hala görülüyor.
Apollo 13, Ay’a iniş yapamadı. Ancak uzay keşfi tarihine yön veren en kritik görevlerden biri haline geldi. Bugün Artemis 2 görevine giden yolda, 1970 yılında yaşanan krizden öğrenilen dersler hala rehber olmaya devam ediyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
NASA'nın Paylaştığı Dünya Görüntüleri Kullanıcıları Duygulandırdı
Bilim İnsanları Evrenin En Eski Gizemlerinden Birini Çözdü
Gezecek Ülke Kalmayınca Çölde Kendi Cumhuriyetini Kuran Adam
Yorum Yazın