Tam Uyumadan Gelen Tuhaf Görüntülerin Nedeni Ortaya Çıktı
Uykuya dalarken bazen garip görüntüler, kopuk düşünceler ya da tuhaf sahneler belirir. İnsan o sırada tam uyumamıştır ama zihin rüya gibi çalışmaya başlamıştır. Yeni bir araştırma, bu ara halin sanıldığından daha karmaşık olduğunu gösteriyor. Beyin bazen uyanıkken de rüya benzeri deneyimler üretebiliyor. Yani 'daldım gittim' dediğimiz anlar düşündüğümüz kadar basit olmayabilir.
Uykuya dalma anındaki zihin sandığımızdan daha karmaşık çalışıyor
Paris Beyin Enstitüsü’nden araştırmacılar, uyku ile uyanıklık arasındaki geçişi incelemek için 92 kişiyle bir deney yaptı. Katılımcılar uykuya dalmaya bırakıldı ve ardından Thomas Edison’ın kullandığı söylenen yönteme benzeyen bir sistemle uyandırıldı. Edison’ın elinde ağır bir nesne tutarak uyukladığı, nesne düşünce uyanıp aklına gelen fikirleri not ettiği anlatılır. Araştırmacılar da katılımcıları tam bu geçiş anında uyandırıp son birkaç saniyede zihinlerinden geçenleri sordu.
Deneyde yalnızca anlatımlar toplanmadı. Katılımcıların beyin aktiviteleri EEG ile takip edildi. Böylece insanların kendilerini nasıl hissettikleriyle beynin o anda hangi uyanıklık ya da uyku evresinde olduğu karşılaştırıldı. Araştırmada toplam yüzlerce rapor incelendi ve zihinsel deneyimlerin tek bir kalıba sığmadığı görüldü.
Rüya gibi deneyimler bazen uyanıklık sırasında da ortaya çıkıyor
Araştırmacılar, katılımcıların anlattıklarını farklı zihinsel durumlara ayırdı. Bazıları sıradan ve dağınık düşüncelerdi. Bazıları çevreden gelen sesleri ya da bedensel hisleri içeriyordu. Bazıları ise kişinin bilinçli şekilde plan yaptığı daha kontrollü düşüncelerdi. En ilginç grup ise tuhaf, rüya benzeri deneyimlerdi. Cell Reports’ta yayımlanan çalışmaya göre bu rüya benzeri durumlar yalnızca uykuda değil, EEG verilerine göre uyanıklık sırasında da görülebildi.
Sonuç, uyku ve uyanıklık arasındaki çizginin düşündüğümüz kadar keskin olmayabileceğini gösteriyor. İnsan uyanık görünebilir ama zihni rüya benzeri imgeler üretebilir. Tam tersi de mümkün. Daha derin uykuya geçildiğinde bile bazı katılımcılarda daha mantıklı ve kontrollü düşünceler görüldü. Yani beynin 'uyandı' ya da 'uyudu' diye ikiye ayrılan basit bir düğme gibi çalışmadığı anlaşılıyor.
Bu bulgu uyku bozukluklarını anlamak için önemli olabilir
Araştırmanın en önemli taraflarından biri, kişisel deneyimle beyin verisi arasındaki farkı göstermesi. Bazen kişi kendini uyanık hissedebilir ama zihni uykuya benzer bir içeriğe kaymış olabilir. Bazen de uykudayken daha bilinçli düşünceler ortaya çıkabilir. Araştırmacılara göre zihinsel deneyimin yapısını belirleyen şey, yalnızca uyku evresi değil; beynin daha ince ölçekli aktivite örüntüleri.
Bu bulgu, insomnia, narkolepsi, depresyon ve Parkinson gibi durumlarda görülen uyku-uyanıklık geçişlerini anlamak açısından önemli olabilir. Ancak araştırmacılar klinik bağlantılar konusunda temkinli. Çalışma sağlıklı yetişkinlerde, uykuya dalma anını inceliyor. Yani gündüz dalıp gitmek ya da toplantıda boşluğa bakmakla doğrudan aynı şey değil. Yine de araştırma, beynin uyanıkken bile sandığımızdan daha rüya benzeri çalışabileceğini gösteriyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Dokunan Yandı: 40 Yıldır Çürüyorlar Ama Hala Tehlikeliler
Gemideki Hantavirüsün Ne Olduğu Genom Analiziyle Ortaya Çıktı
İstanbul-Ankara Mesafesinden Daha Uzun Ama Hala Keşfedilemedi
Yorum Yazın