Şempanze Ayumu Hafıza Testinde Üniversitelileri Solladı: 200 Milisaniyede Sayıları Ezberliyor
Japonya’daki Kyoto Üniversitesi’nde gerçekleştirilen deneyler, şempanzelerin görsel hafıza konusunda insanlardan çok daha üstün olabileceğini kanıtladı. 'Ayumu' adlı şempanze, ekranda saniyenin beşte biri kadar sürede görünen rakamları hatasız sıralayarak üniversite öğrencilerini geride bıraktı.
Bilim dünyası, Kyoto Üniversitesi Primat Araştırma Enstitüsü'nden gelen çarpıcı verileri konuşuyor.
Tetsuro Matsuzawa ve ekibi tarafından yürütülen araştırmada, Ayumu isimli erkek şempanzenin sergilediği bilişsel performans, insan zekasının 'mutlak üstünlüğü' kavramını tartışmaya açtı.
Ayumu’nun katıldığı testte, 1’den 9’a kadar olan rakamlar ekranın farklı yerlerinde sadece 200 milisaniye boyunca beliriyor ve ardından beyaz karelerle kapatılıyor. Şempanzenin görevi, bu karelerin altındaki rakamları küçükten büyüğe doğru sırayla işaretlemek.
Ayumu'nun Başarı Oranı: %80'in üzerinde.
Üniversite Öğrencilerinin Oranı: %33 ile %50 arasında.
İnsanlar daha ne olduğunu anlamadan sayıları zihnine kazıyan Ayumu’nun bu yeteneği, bilim dünyasında "çalışan bellek" (working memory) başarısı olarak tanımlanıyor.
Bazı uzmanlar durumu 'fotoğrafik hafıza' ile ilişkilendirse de, Matsuzawa bunun şempanzelerin vahşi doğada hayatta kalmak için geliştirdiği hızlı görsel algılama yeteneği olduğunu belirtiyor.
Peki, insanlar neden bu testte sınıfta kalıyor? Bilim insanlarına göre bu bir 'evrimsel takas'. İnsan beyni gelişim sürecinde dil, soyut düşünme ve karmaşık planlama yeteneklerine yatırım yaparken; bazı görsel-mekansal becerilerde primat kuzenlerinin gerisinde kaldı. Şempanzeler ise hayatta kalmak için anlık görsel bilgiyi işleme yeteneklerini korumayı başardı.
Japonya’daki araştırmalar, dünya genelinde etik standartların öncüsü kabul ediliyor.
Ayumu ve arkadaşları testlere tamamen kendi istekleriyle katılıyor. Pozitif pekiştirme sisteminin uygulandığı enstitüde, doğru cevaplar şempanzeler için lezzetli meyvelerle ödüllendiriliyor. Sıkı etik protokoller sayesinde deneklerin sosyal etkileşimleri ve huzurlu bir yaşam sürmeleri garanti altına alınıyor.
Ayumu’nun başarısı dünya literatüründe geniş yer bulurken, Türkiye’de bu alandaki çalışmalar daha kısıtlı bir alanda seyrediyor.
Ankara Üniversitesi gibi kurumlarda karşılaştırmalı psikoloji çalışmaları yürütülse de, Türkiye’de büyük primatlarla doğrudan laboratuvar çalışması bulunmuyor. Türk akademisyenler genellikle uluslararası veriler üzerinden teorik çalışmalar yaparak literatüre katkı sağlıyor.
Bugün 20’li yaşlarında olan Ayumu, Kyoto’daki tesislerde yaşamına ve bilim dünyasını şaşırtmaya devam ediyor. Araştırmacılar, yaşlanmanın bu olağanüstü hafıza üzerindeki etkilerini gözlemlemek için Ayumu’yu takip etmeyi sürdürüyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın