Psikolojiye Göre Neden İsimleri Unuturuz?
Sokakta tanıdık birine rastlanınca yüz hemen hatırlanıyor. Nereden tanındığı da çoğu zaman çıkarılıyor. Fakat isim kısmına gelince zihin aniden durabiliyor. Oldukça yaygın yaşanan sosyal krizlerden biri tam olarak burada başlıyor. İşin arkasında ise beynin çalışma şekli yer alıyor.
Beyin, yüzleri tanımak için özel sistem kullanıyor
İnsan beyni, yüzleri algılama konusunda şaşırtıcı derecede gelişmiş çalışıyor. Şakak bölgesine yakın alanda yer alan ve bilim dünyasında 'fusiform face area' olarak bilinen bölüm, yalnızca yüzleri fark etme konusunda aktif rol üstleniyor.
Araştırmalar, kişi bir yüz gördüğünde söz konusu alanın hızla devreye girdiğini gösteriyor. Ev, araba ya da masa gibi nesnelerde aynı tepki görülmüyor. Yani beyin, insan yüzünü diğer görüntülerden ayrı kategoride değerlendiriyor.
Durum o kadar güçlü ki insanlar zaman zaman bulutlarda, taşlarda, prizlerde hatta musluklarda bile yüz görüyormuş gibi hissediyor. Psikolojide 'pareidolia' adı verilen eğilim de yüz tanıma sisteminin ne kadar hassas olduğunu ortaya koyuyor. Kısacası zihin, yüzleri seçmek ve hafızaya atmak konusunda oldukça iddialı davranıyor.
İsim hatırlamak ise tanımaktan çok daha zor işlem
Birini görünce beynin yaptığı şey aslında oldukça basit. Daha önce karşılaşılıp karşılaşılmadığını kontrol ediyor ve hızlı şekilde tanıdık sinyali veriyor. Fakat isim hatırlamakta aynı kolaylık yok. Çünkü isimler çoğu zaman anlam taşımayan etiketler gibi depolanıyor. Yüz ortada dururken isim görünmüyor, zihin onu hafıza içinden çekip çıkarmak zorunda kalıyor.
Üstelik isimler, saç rengi ya da giyim tarzı gibi açıklayıcı bilgiler kadar güçlü ipucu taşımıyor. O yüzden kişi hakkında pek çok detay akla gelirken adı bir türlü gelmeyebiliyor.
Dil merkezleri, hafıza bağlantıları ve çağrışımlar arasında kısa süreli trafik yaşanıyor. Sonuç olarak yüzü anında tanımak kolay kalırken isim hatırlamak daha yorucu hale geliyor. En sinir bozucu kısım ise çoğu zaman ismin sohbet bittikten sonra akla gelmesi.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın