Psikologlara Göre Hesap Bakiyesine Sürekli Bakmanın Gizli Nedeni
Telefondaki sayısız uygulama arasında, çoğumuzun eli gün içinde defalarca banka uygulamasına gidiyor. Peki, hesap bakiyemizi sürekli kontrol etme arzusu sadece anlık bir merak mı, yoksa çocukluğumuzdan gelen derin bir finansal kaygı mı? Uzmanlar, bu alışkanlığın arkasındaki psikolojik nedenleri ve finansal sağlığımıza etkilerini masaya yatırdı.
Finansal psikolog Brad Klontz, mobil bankacılık uygulamalarını saplantılı şekilde kontrol etmenin kökenlerinin çocuklukta yattığını belirtiyor.
Klontz’a göre insanlar, genç yaşlarda tüm yaşamlarını etkileyen bir 'para senaryosu' yani finansal inanç sistemi geliştiriyorlar.
'Bilinçaltınızda yeterli para olmadığına dair bir inanç sürekli olarak yankılanıyor olabilir ve bununla başa çıkmanın yolu bakiyenizi kontrol etmektir. Esasen, güvende olduğunuzu hissetmek istiyorsunuz.'
Bazı insanlar için ise bu durum tam bir dopamin kaynağı.
Paraya alışkın olmayan kişiler, bakiyelerinin arttığını gördüklerinde beyinlerinde bir ödül mekanizması tetikleniyor ve doğru bir şey yaptıklarını hissediyorlar. Klontz, bu kaygının aslında yararlı olduğunu belirterek durumu bir benzetmeyle açıklıyor: 'Bir sincap kış için fındık biriktirirken açlıktan hiç endişe etmeseydi, sonunda ölürdü. Tetikte ve endişeli olmak, hiç umursamamaktan çok daha iyidir.'
Bank of America Tüketici Ürünleri Başkanı April Schneider de bakiye takibinin finansal kontrol hissini artırdığını savunuyor. Schneider, 'Bir kişi mali durumunu ve harcama alışkanlıklarını gerçekten yakından tanıyana kadar, bunu günlük olarak kontrol etmesinde hiçbir sakınca yok' diyerek, gereksiz bir harcama yapmadan veya dışarıda yemeğe çıkmadan önce hesaba bakmanın hedeflere ulaşmada yardımcı olduğunu belirtiyor.
Ancak Schneider bir adım daha ileri gidilmesini öneriyor:
Sadece toplam rakama bakmak yetmez; hesap hareketlerine tıklayıp aboneliklerin (örneğin Netflix ödemeleri) ne zaman çekildiğini incelemek, nakit akışını planlamayı kolaylaştırır.
Sertifikalı Finansal Planlayıcı Felicia Gopaul ise en önemli noktanın 'sürprizlerden kaçınmak' olduğunu vurguluyor. Özellikle bakiye azaldığında hesabı görmezden gelmek, faturayı ağırlaştırıyor.
Hesabın eksiye düşmesi durumunda bankaların uyguladığı ek hesap/overdraft ücretleri hızla birikebiliyor. Finansal raporlar, bankaların sadece 2019 yılında tüketicilerden 11 milyar dolar değerinde ek hesap ücreti tahsil ettiğini gösteriyor.
Uzmanlar, günde bir ya da birkaç kez hesaba bakmanın finansal farkındalık açısından sağlıklı olduğunu kabul etse de, bunun bir takıntıya dönüşmemesi gerektiği konusunda uyarıyor.
Eğer anlık bir maaş ödemesi veya miras beklemiyorsanız, paranız saatten saate değişmeyecektir.
Gopaul, bu alışkanlığın günlük hayatı aksatıp aksatmadığına dikkat edilmesi gerektiğini söylüyor:
İş saatlerinde iletişim kurmanız gerekirken sürekli banka uygulamanızda vakit geçiriyorsanız,
Arkadaşlarınızla konuşurken uygulamaya giriş yapmadan sohbeti tamamlayamıyorsanız,
bu durum artık finansal sağlığı aşmış ve bir uyarı işareti haline gelmiş demektir.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın