Psikologlar Açıkladı: Çantasında Hep Şarj Aleti Taşıyanların 3 Nedeni Var
Evden çıkmadan hemen önce çoğumuz aynı üç şeyi kontrol ederiz: Anahtar, cüzdan, telefon. Bazılarının listesinde bir dördüncüsü daha var, şarj aleti. Çantanın bir köşesinde hep durur, telefon yüzde 90 doluyken bile... Psikologlara göre bu alışkanlık bazen tamamen pratik. Bazen de asıl rahatsız eden şey biten şarj değil, belirsizlik!
İşte detaylar.
1. Yüzde 20, Göründüğünden Çok Daha Düşük Hissettiriyor
Telefonun kapanması birkaç on yıl önce bu kadar büyük bir sorun değildi. Bugün yol tarifi, iş yazışmaları, biletler ve ödeme uygulamaları aynı cihazda duruyor. Araştırmacılar bu yüzden şarjın bitmesine dair endişeye bir isim bile verdi: Düşük pil kaygısı (low-battery anxiety).
Counterpoint Research'ün 2023'te Hindistan'da yaptığı ankette, kullanıcıların yüzde 72'si şarj yüzde 20'ye indiğinde kaygılandığını söyledi. Yaklaşık yüzde 65'i ise şarjın azalmasıyla ilgili duygusal bir rahatsızlık yaşadığını belirtti. Kaynak
Peki Nomofobi Ne?
Araştırmacılar kullanılabilir bir telefondan uzak kalmanın yarattığı sıkıntıya 'nomofobi' diyor. Biten şarj da bu ayrılığın yollarından biri. Terim klinik gibi dursa da nomofobi, büyük psikiyatrik tanı kılavuzlarında ayrı bir bozukluk olarak yer almıyor.
Jia Nie, Pengcheng Wang ve Li Lei de telefondan ayrı kalma kaygısını inceledi. Bulgulara göre telefonun gücünün tükenmesi, yarıda kalan telefon etkinlikleriyle ilişkili kaygıyı etkiliyor. Kaynak
2. Şarj Aleti Bir Güvenlik Sinyali Gibi Çalışabiliyor
Psikolojide 'belirsizliğe tahammülsüzlük' diye bir kavram var. Belirsiz durumlar ve sonuçlarla baş etmekte zorlanmayı anlatıyor. Araştırmalar, akıllı telefonların insanlara sürekli bir güvence ve 'güvenlik sinyali' sunabildiğini gösteriyor. Bu da o anki belirsizliği azaltıyor.
Evden yüzde 38 şarjla çıktığınızı düşünün. Biri 'Yeter' deyip geçer. Diğeri hemen hesap yapmaya başlar: Ya gecikirsem? Ya biri bana ulaşmaya çalışırsa? Çantadaki şarj aleti bu soruları önemsizleştiriyor, çünkü artık bir yedek plan var.
Ancak araştırmacılar bir konuda uyarıyor: Sürekli güvence aramak, zamanla belirsizliğe katlanmayı daha da zorlaştırabilir.
3. Rahatlama Zamanla Alışkanlığa Dönüşüyor
Davranış psikolojisi işe bir katman daha ekliyor. Örneğin bir gün yüzde 2 şarjla yolda kaldığınızı ve sizi alacak kişiyi arayamadığınızı düşünün. Stresli bir deneyim. Bir sonraki sefer şarj aleti çantaya giriyor.
Onu çantada görmek endişeyi siliyor ve bu rahatlama davranışı pekiştiriyor. Psikologlar bu mekanizmaya 'olumsuz pekiştirme' diyor. Bir davranış, hoş olmayan bir deneyimi ortadan kaldırdığında ya da önlediğinde tekrarlanma ihtimali artıyor.
Güvence arama ve tekrar tekrar kontrol etme üzerine yapılmış araştırmalar da var. Bu davranışlar kısa vadede psikolojik bir fayda sağlayabiliyor. Bir süre sonra şarj aletini almak, üzerine hiç düşünülmeden yapılan bir harekete dönüşüyor.
Peki Bu Herkes İçin Geçerli Mi?
Tabii her alışkanlığın arkasında gizli bir psikolojik açıklama aramak gerekmiyor. Mesela her yere şarj aleti taşıyan birinin telefonu çok şarj tüketiyor olabilir. Sık seyahat ediyor ya da işi gereği telefonuna sürekli ulaşılabilir olması gerekiyor olabilir.
Üstelik şarj aleti taşımak, tek başına birinin kişiliği ya da kaygıları hakkında sonuç çıkarmaya yetmez. Yine de bu alışkanlık, teknolojinin hazırlıklı olma fikrini nasıl değiştirdiğini gösteriyor!
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi Çekebilir
Yorum Yazın