Psikologlar Açıkladı: Evden Çıkmadan Önce Ocağı, Ütüyü ve Kapıyı Tekrar Tekrar Kontrol Etmenin 3 Nedeni
Tam evden çıkıyorsunuz, kapıyı kilitlediniz ve hatta dışarıya doğru birkaç adım attınız… Ancak bir anda içinizde bir şüphe oluşuyor ve aklınıza o tanıdık sorular üşüşüyor: Kapı tam kapandı mı? Kaç kere kilitledim? Ütünün fişini çektim mi? Ocağı kapattım mı? Musluğu açık bıraktım mı? Uçak biletlerini, pasaportu yanıma aldım mı?
Eğer bu sorular sizi de her şeyi tekrar tekrar kontrol etmeye itiyor ve evden çıkmanızı geciktiriyorsa, uzman yorumları ile bu davranışın arkasında yatanları açıklıyoruz.
İşte, detaylar.
1. Kesin Emin Olma İhtiyacı
Kapının kilitli olduğundan veya ocağın kapalı kaldığından emin olmak istemek aslında oldukça doğal bir davranıştır. İnsan beyni olası riskleri önceden fark etmeye ve önlem almaya çalışır.
Ancak bazı kişiler için “emin olma” ihtiyacı daha güçlü hale gelebilir. Bir kez kontrol etmek yeterli gelmez ve kişi içindeki şüpheyi gidermek için aynı davranışı tekrar eder.
Psikologlara göre bu noktada amaç sadece kapının kilitli olup olmadığını görmek değil; kişinin zihnindeki “ya bir şey olduysa?” düşüncesini susturmaya çalışmasıdır.
2. Kendini Sorumlu Hissetmek
Bazı kişiler, yaşanabilecek olumsuz durumları önlemek konusunda kendilerini fazlasıyla sorumlu hissedebilir.
“Ya ocağı açık bıraktıysam?”, “Ya kapıyı kilitlemediysem ve bir sorun çıkarsa?” gibi düşünceler, kişinin küçük ihtimalleri bile daha fazla önemsemesine neden olabilir.
Bu nedenle kontrol etmek, sadece fiziksel bir güvenlik önlemi değil; aynı zamanda kişinin kendisini olası hatalardan koruma yolu haline gelebilir.
3. Belirsizliği Kontrol Etme Çabası
Hayatta her şeyi kontrol etmek mümkün değildir. Ancak insan zihni belirsizlik karşısında rahatsızlık hissedebilir ve kontrol edebildiği küçük alanlara daha fazla odaklanabilir.
Kapı kilidi, ocak veya ütü gibi günlük hayattaki küçük detaylar da bu nedenle kişinin kendini güvende hissettiği kontrol noktalarına dönüşebilir.
Kontrol etmek kısa süreli bir rahatlama sağlasa da bazı durumlarda bu rahatlama kalıcı olmaz. Bir süre sonra aynı şüphe yeniden ortaya çıkabilir ve kişi tekrar kontrol etme ihtiyacı duyabilir.
Aman Dikkat: Tekrar Kontrol Ettikçe Hafızaya Güven Azalabilir, Şüphe Döngüsü Başlayabilir
Psikolog Adam Radomsky ve ekibinin yaptığı araştırmalar, tekrar tekrar kontrol etmenin ilginç bir etkisini de ortaya koyuyor.
Araştırmada, elektrikli ocağı defalarca kontrol eden kişilerin ocağın kapalı olduğunu doğru şekilde hatırladıkları ancak kendi hafızalarına olan güvenlerinin azaldığı görüldü.
Bunun nedeni ise beynin aynı ve benzer anları birbirinden ayırmakta zorlanabilmesi. Kişi bir kez ocağı kapattığında bu anı daha net hatırlarken, aynı hareketi defalarca yaptığında anılar birbirine karışabiliyor.
Bu da zamanla şu şüpheyi ortaya çıkarabiliyor:
Yani, “Ben gerçekten kapattığımı mı hatırlıyorum, yoksa tekrar kontrol ettiğim için mi öyle düşünüyorum?” diye şüphe etmeye başlayabilirsiniz.
Psikologlara göre işte tam da bu durum, kontrol etme davranışının beklenenin aksine kişiyi rahatlatmak yerine kendi hafızasına olan güvenini azaltabildiğini ve şüpheyi besleyen bir döngü oluşturabildiğini gösteriyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi Çekebilir
Harvard Açıkladı: Beyin Sağlığını Destekleyen Beslenme Modeli
Yorum Yazın