Marmara’nın Kayıp Devleri Galata Köprüsü’nde Ortaya Çıktı
Bir zamanlar Byzantion sikkelerine basılan, Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sine konu olan Marmara’nın dev orkinosları, onlarca yıl sonra yeniden Galata Köprüsü çevresinde boy gösterdi. Yıllar sonra su yüzeyine çıkan bu dev balıklar vatandaşlar arasında büyük heyecan yaratırken, uzmanlar temkinli bir umut taşıyor.
Antik çağ yazarlarından Homeros ve Plinius’un eserlerinde övgüyle bahsettiği orkinoslar, İstanbul ve Marmara ekosisteminin en eski sakinleri arasında yer alıyor.
Yenikapı kazılarında da izlerine rastlanan bu tarihi zenginlik, 1913 yılı balıkhane kayıtlarında tek bir yılda 537 tonu aşkın av miktarıyla belgeleniyor. Yakalanan balıkların boyu 2,7 metreyi, ağırlıkları ise 450 kilogramı buluyordu.
Ancak 1980’li yıllardan itibaren artan nüfus, sanayileşme, kirlilik ve denizdeki oksijen seviyesinin düşmesi sebebiyle orkinoslar Marmara ve Karadeniz’e olan düzenli göçlerini durdurdu. Yüksek oksijen ihtiyacı duyan orkinosların bölgeyi terk etmesindeki bir diğer kritik etken ise temel besin kaynakları olan uskumru stoklarının tükenmesiydi.
İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi’nden Prof. Dr. Firdes Saadet Karakulak, Haliç’teki bu sürpriz ziyaretin rastlantı olmadığını belirtiyor.
Yaklaşık 40 yıl aradan sonra uskumrunun yeniden Marmara’da görülmeye başladığını vurgulayan Karakulak, orkinosların da bu besin zincirini takip ederek geri gelmiş olabileceğini ifade ediyor.
Haliç’te görülen birkaç orkinosun ekosistemin tamamen kurtulduğu anlamına gelmediğinin altını çizerek belirten uzmanlar, şu noktalara dikkat çekiyor:
Orkinos ve uskumru üst tabakada yüzeyde yaşıyor. Marmara’nın dinamik yapısı sayesinde üst sularda oksijen seviyesi daha yüksek kalabiliyor.
Denizin alt tabakalarındaki oksijen yetersizliği halen devam ediyor.
Ekosistemin tamamen sağlığına kavuştuğunu söyleyebilmek için dipte yaşayan köpekbalığı popülasyonunun artması, mercanların ve deniz çayırı habitatlarının korunması gerekiyor.
Galata Köprüsü çevresinde balıkçıların attığı yemlerle beslenen orkinoslar İstanbul için tarihi bir sembolün hatırasını canlandırsa da, Marmara Denizi’nin geleceği için koruma çalışmalarının ve oksijen seviyelerinin takibinin ne kadar hayati olduğunu bir kez daha hatırlatıyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın