Kulaktan Çıkmayan O Şarkı Belası: Earworm Nedir?
Hepimizin başından geçen, saatlerce veya günlerce beynimizin içinde aynı şarkı cümlesinin dönüp durması durumuna bilim dünyasında bir isim verilmiş: Earworm! Bir diğer ismiyle Kulak Kurtçuğu! Gelin bu neymiş, bir bakalım!
Özünde beynin beklenmedik döngü hatası olarak karşımıza çıkar.
Earworm, beynin ses verilerini işleyen işitme korteksinin bir bölümünün istemsizce aktif kalmasıdır. Beyin, şarkının bir kesitini tekrarlayarak kendi kendine sanal bir ses hafıza döngüsü yaratır.
Tamamlanmamışlık hissinden güç alır.
Şarkının sadece bir nakaratını veya melodi kırıntısını hatırlayıp devamını getiremediğimizde, beyin bu durumu resmen tamamlanmamış bir görev olarak algılar ve şarkıyı bitirene kadar arka planda takıntılı bir şekilde tekrar eder.
Çoğunlukla stres ve boşluk anları bu durumu tetikler.
Zihnimizin boş kaldığı yürüme, duş alma veya rutin işler yapma anlarında earworm daha sık ortaya çıkar. Aynı şekilde stresli veya yorgun olduğumuzda beyin, savunma mekanizması olarak bildiği ve tanıdık gelen bir melodiyi tekrarlamaya başlar.
Şarkıların melodik basitliği önemlidir.
- Dürüst olalım her şarkı earworm olmaz. Genellikle melodik yapısı basit, ritmi öngörülebilir, temposu tempolu yürüyüşe yakın ve içinde beklenmedik bir nota sıçraması barındıran parçalar zihne daha kolay hapsolur.
Limbik sistemle birlikte duygular da tetiklenir.
- Bazen bir koku, eski bir mekan veya hissettiğimiz anlık bir duygu, yıllar önce dinlediğimiz ve beynimizin ücra bir köşesinde duran bir şarkıyı saniyeler içinde zihnimizin merkezine taşıyabilir. Ne diyelim nereden ne çıkacağı belli olmuyor...
Peki bundan nasıl kurtulabiliriz?
- Zihni döngüden çıkarmanın en kestirme yollarından biri, earworm olan şarkıyı açıp başından sonuna kadar pür dikkat dinlemektir. Bu sayede beyin şarkı bitti algısına ulaşır ve eksik parçayı tamamlayıp dosyayı kapatır. Oldukça basit değil mi?
Sakız çiğnemek de bir çözüm olabilir.
- Araştırmalar, ritmik bir şekilde sakız çiğnemenin iç konuşmayı ve melodik hafızayı engelleyen motor komutlar oluşturduğunu gösteriyor. Sakız çiğnerken çene kaslarının hareketi, beynin melodiyi içinden tekrar etme yeteneğini sekteye uğratır. O yüzden sakız da çiğneyebiliriz!
Zihni zorlayan zeka bulmacaları da alternatif bir çözümdür.
Bulmaca çözmek, Sudoku oynamak veya karmaşık bir metin okumak gibi beynin çalışma belleğini yoğun olarak kullanan aktiviteler, earworm'ün ihtiyaç duyduğu zihinsel kapasiteyi elinden alarak döngüyü kırar. Bunu da deneyebiliriz!
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Yorum Yazın