Instagram'ı Kasıp Kavuran 80'ler Akımına KVKK'dan Uyarı: Biyometrik Verileriniz İşlenebilir!
Yapay zekâ ile üretilen 80'ler tarzı portreler günlerdir Instagram akışlarını doldururken, uyarı beklenmedik bir yerden geldi. Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), 10 Eylül günü sosyal medya hesabından #80lerchallenge etiketini doğrudan işaret eden bir paylaşım yaptı. Kurumun altını çizdiği risk şu: Nostalji karesi için yüklediğiniz fotoğraf, biyometrik verilerinizin işlenmesine kapı açabiliyor.
[Kaynak: KVKK]
Bir haftadır Instagram'da kim varsa 1980'lere ışınlandı; kabarık saçlar ve analog film dokusu akımın imzası oldu.
Akımın çalışma mantığı basit: Kullanıcı güncel bir fotoğrafını ChatGPT, Gemini ya da Grok gibi araçlara yüklüyor, ardından 'bu fotoğrafı 1980'lerin ortasında çekilmiş gibi yeniden oluştur, yüzümü koru, döneme uygun kıyafet, saç ve aksesuar ekle, analog film grenini ver' tarzında bir komut veriyor. Çıkan kare, gerçek bir aile albümünden çıkmış gibi görünüyor.
Ünlüler akıma hızlı katıldı. Şükrü Özyıldız bebeklik fotoğrafıyla dahil oldu; Nebahat Çehre ise yapay zekâya hiç ihtiyaç duymadan 80'lerde çekilmiş gerçek bir karesini paylaştı ve paylaşımı akımın en çok konuşulan görseline dönüştü.
Ancak her paylaşımın arkasında bir yapay zekâ servisine yüklenmiş en az bir yüz fotoğrafı var. KVKK'nın devreye girdiği nokta da tam olarak burası.
KVKK akımın tam ortasında devreye girdi: "Fotoğraflarınız üzerinden biyometrik verilerinizin işlenmesine neden olabilir."
Kurumun yaptığı paylaşımda şu ifadeler yer aldı: 'Yapay zekâ uygulamalarıyla fotoğraflarınızı nostaljik karelere dönüştürmeden önce dijital mahremiyetinizi de düşününüz. Çünkü #80lerchallenge gibi sosyal medya akımlarında kullanılan uygulamalar, fotoğraflarınız üzerinden biyometrik verilerinizin işlenmesine neden olabilir.'
Paylaşıma eklenen görselin başlığı ise doğrudan 'Sosyal medya akımlarına dikkat' oldu. KVKK, uyarıyı aynı zincirin ikinci paylaşımında iki maddelik bir kontrol listesiyle sürdürdü: 'Uygulamaların hangi verilerinize eriştiğini kontrol ediniz' ve 'Verilerinizin hangi amaçlarla kullanılabileceği hakkında bilgi edininiz.'
Kurum paylaşımını şu cümleyle kapattı: 'Hatıralar yaşasın, size ait olan sizde kalsın...'
Asıl sorun şu: Şifrenizi de telefon numaranızı da değiştirebilirsiniz ama yüzünüzü değiştiremezsiniz.
Biyometrik veri, kişinin yüz hatları, parmak izi ya da iris deseni gibi fiziksel özelliklerinden üretilen ve onu tek başına tanımlayabilen veri anlamına geliyor. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bu veriyi 'özel nitelikli kişisel veri' kategorisinde sayıyor; yani işlenmesi için kural olarak kişinin açık rızası gerekiyor. Bir yapay zekâ uygulamasına fotoğraf yüklenirken onaylanan kullanım koşullarının bu rızayı ne kadar kapsadığı ise çoğu kullanıcı için okunmamış bir metin olarak kalıyor.
Akım gündeme geldiğinde adli bilişim uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık da benzer bir noktaya dikkat çekmişti. Kırık'a göre bir fotoğrafı yapay zekâ sistemine yüklemek, yüzün biyometrik verisini bir dijital servise devretmek anlamına geliyor; şifre değiştirilebilir, telefon numarası değiştirilebilir, yüz ise değiştirilemiyor. Uzmanın sıraladığı riskler arasında kimlik hırsızlığı, deepfake üretimi ve itibara yönelik saldırılar da bulunuyor.
Fotoğrafın arka planı ayrı bir başlık. Kadrajın kenarında kalan bir apartman girişi, plaka ya da iş yeri tabelası, o karenin nerede çekildiğini paylaşan kişiden daha net anlatabiliyor. KVKK'nın önerisi bu yüzden tek bir hamleye sığıyor: Nostalji karesini paylaşmadan önce uygulamanın hangi verilere eriştiğini kontrol etmek.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Yorum Yazın