Buzulun Üzerine 200 Metrekare Koyun Yünü Serdiler: İlk Sonuçlar Şaşırttı
İsviçre’de buzulların erimesini yavaşlatmak amacıyla kullanılan plastik esaslı örtülere doğal bir alternatif arayan araştırmacılar, Tsanfleuron Buzulu’nun 200 metrekarelik bölümünü koyun yünüyle kapladı. “Keep It Wool” adlı deneyde yün ve sentetik örtüler yaz boyunca karşılaştırıldı. İlk gözlemler yünün benzer koruma sağlayabildiğini gösterse de araştırmacılar ayrıntılı verilerin henüz incelendiğini belirtiyor.
Buzulun üzerine iki dev koyun yünü örtüsü serildi
Summit Foundation ile Lozan Üniversitesinin birlikte yürüttüğü deney için 22 Haziran 2026’da İsviçre’nin Les Diablerets bölgesindeki Tsanfleuron Buzulu seçildi. Farklı kalınlıklarda üretilen 10’a 10 metrelik iki koyun yünü örtüsü buzula serildi. Karşılaştırma yapılabilmesi için yanlarına aynı büyüklükte sentetik bir jeotekstil örtü yerleştirildi.
İsviçreli Fisolan şirketi tarafından hazırlanan yün örtüler, çakılla doldurulan eski malt çuvalları kullanılarak sabitlendi. Projenin amacı, rüzgâr ve yağış nedeniyle zamanla aşınarak çevreye plastik lifler bırakabilen polyester ve polipropilen örtülerin yerine yerel, yenilenebilir ve biyolojik olarak parçalanabilen bir malzeme kullanmak. İsviçre’de üretilen yünün yüzde 70’e varan bölümünün değerlendirilmeden yok edilmesi de fikrin geliştirilmesinde etkili oldu.
Örtülerin ortasına yerleştirilen kazıklar aracılığıyla kar ve buz seviyesindeki değişim iki haftada bir ölçüldü. İlk gözlemler, koyun yününün erimeyi yavaşlatma konusunda geleneksel örtülerle karşılaştırılabilir bir sonuç verdiğini gösterdi. Sentetik örtülerin kaplandıkları alandaki erimeyi yüzde 50 ile 70 arasında azaltabildiği biliniyor ancak proje ekibi, yün örtülere ait kesin oranın ayrıntılı inceleme tamamlanmadan açıklanamayacağını belirtiyor.
Koyun yünü işe yarasa da buzulları kurtarmaya yetmiyor
Buzul örtüleri güneş ışınlarının bir bölümünü yansıtarak ve dışarıdaki ısıyla buz arasındaki teması sınırlandırarak erimeyi yerel ölçekte yavaşlatıyor. İsviçre’de yaklaşık 20 yıldır kullanılan yöntem, özellikle kış turizminin sürdüğü bölgelerde karın yaz boyunca saklanması amacıyla uygulanıyor.
Ancak koruyucu örtüler İsviçre’deki toplam buzul yüzeyinin yalnızca yüzde 0,02’sini kaplıyor. Bu alanlarda yılda yaklaşık 300 bin metreküp kar korunurken ülkedeki buzulların yıllık kaybı yaklaşık 1 milyar metreküpe ulaşıyor. İsviçre buzullarının son 20 yılda kütlelerinin yaklaşık yüzde 40’ını kaybettiği, yaklaşık bin küçük buzulun ise tamamen ortadan kalktığı belirtiliyor.
“Keep It Wool” projesi bu nedenle koyun yününün buzulları kurtarabileceğini değil, örtü kullanılmasının gerekli olduğu alanlarda plastiğin yerini alıp alamayacağını araştırıyor. Proje ekibi, ilk sonuçların umut verici olmasına rağmen yöntemin iklim değişikliğinin yol açtığı genel erimeyi durduramayacağını vurguluyor. Buzulların uzun vadede korunabilmesi için temel çözümün sera gazı emisyonlarının azaltılması olduğu ifade ediliyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Yanındakiyle Konuşurken Sürekli Telefona Bakanların 3 Ortak Özelliği
Saf Gözüken Ama Kandırılması En Zor 3 Burç!
Yorum Yazın