Bilim İnsanları Olmayan Bir Hastalık Uydurdu: Yapay Zeka Gerçek Sanıp İnsanlara Anlatmaya Başladı
İsveç'te bir grup araştırmacı, 'bixonimania' adında tamamen hayali bir göz rahatsızlığı uydurup bunun hakkında sahte akademik makaleler yayınladı. Amacı yapay zeka sohbet botlarının bu bilgiyi nasıl yayacağını test etmekti; sonuç beklenenden de vahim çıktı.
Göteborg Üniversitesi araştırmacıları hayali bir göz hastalığı uydurdu
Göteborg Üniversitesi'nden tıp araştırmacısı Almira Osmanovic Thunström, 2024 yılının başında bu deneyi başlattı. Cep telefonlarından yayılan mavi ışığın neden olduğu iddia edilen göz kapağı renk değişimi ve göz ağrısıyla karakterize 'bixonimania' adlı tamamen kurmaca bir göz rahatsızlığı yarattı.
Ekip, bu hastalığı anlatan iki sahte akademik makaleyi bir ön baskı sunucusuna yükledi. Makalelerde sahte üniversite adları, uydurma fon kuruluşları ve hatta 'USS Enterprise' gibi bilim kurgu göndermeleri gibi bilinçli olarak yerleştirilmiş açık ipuçları vardı; bazı belgelerde 'Bu çalışma tamamen uydurmadır' ifadesi bile yer alıyordu.
Buna rağmen 2026 yılına gelindiğinde ChatGPT, Microsoft Copilot gibi popüler yapay zeka sohbet botları, verilen semptom listesine dayanarak bixonimania'yı gerçek bir hastalık gibi kullanıcılara aktarmaya başladı. Microsoft Copilot hastalığı 'ilginç ve nispeten nadir görülen bir durum' olarak tanımladı.
Sahte araştırma gerçek bir dergiye kadar sızdı, ön baskılar sunucudan kaldırıldı
Sahte bixonimania makalesine atıfta bulunan hakemli bir çalışma, Springer-Nature'a ait Cureus dergisinde yayınlandı; bu durum bazı araştırmacıların yapay zeka tarafından önerilen kaynakları doğrulamadan kullandığını ortaya koydu. Söz konusu makale Mart 2026'da geri çekildi.
Nature'ın konuyu haberleştirmesinin ardından, deneyde kullanılan sahte ön baskılar 10 Nisan 2026'da sunucudan kaldırıldı.
Uzmanlara göre bu sorun sadece yapay zekaya özgü değil; genel bilgi ekosisteminin kırılganlığını da gözler önüne seriyor. Yapay zeka modellerinin akademik biçimde sunulan içeriğe daha fazla güven duyması, özellikle sağlıkla ilgili yanlış bilgilerin yayılma riskini artırıyor ve kullanıcıları tehlikeli tıbbi kararlara yönlendirebiliyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Tarih Profesörü Yapay Zeka Kullanan 32 Öğrenciyi Tek Kelimeyle Yakaladı!
Yapay Zeka Kaplıca Uydurdu, Turistler Buz Gibi Nehirle Karşılaştı!
Yorum Yazın