Beynimiz Neden Bazı Şarkıları Asla Unutmaz?
Bazen yolda yürürken, bazen tam uyumak üzereyken, bazen de durup dururken aklınıza o şarkı gelir... Hani şu 2012 yılında sadece bir kez minibüste duyduğunuz ama nakaratını adınız gibi bildiğiniz o şarkı! Beynimiz neden bizi harika bir matematik formülüyle değil de, sabaha karşı 3'te 'Çakkıdı Çakkıdı' şarkısıyla ödüllendiriyor?
Beynimiz yarım kalan işleri sevmez.
Radyoda ya da bir mekanda şarkının sadece bir kısmını duyup geçtiyseniz, beyniniz o şarkıyı arka planda sürekli çalarak kendi kendine tamamlamaya çalışır. Psikolojide Zeigarnik Etkisi olarak bilinen bu durum, zihnimizin bitmemiş süreçleri sürekli ön plana çıkarma eğiliminden kaynaklanır.
Ergenlik dönemindeki yoğun duygular şarkıları kazır.
Bilim insanlarına göre 10 ile 22 yaş arasında dinlediğimiz şarkılar, kimliğimizin oluştuğu döneme denk geldiği için beynimize adeta bir mühür gibi kazınır. O yıllarda hormonlar tavan, duygular zirve olduğu için hafıza merkezimiz olan hipokampüs bu melodileri en derin çekmecelerine saklar. Bugün o şarkılardan birini duyduğunuzda sadece bir müzik değil, o günkü kokular, ilk aşklar ve dertler de bir film şeridi gibi geri gelir.
Sinsi pop şarkıları ritim tekrarı kullanır.
Popüler şarkıların neredeyse tamamı, insan beyninin en zayıf noktası olan tahmin edilebilir ritim kalıplarını ve nakarat tekrarlarını vurmak üzere özel olarak tasarlanır. Kısa, ritmik ve kolayca ezberlenen melodiler, beynin hareketlerimizi kontrol eden motor korteksini hızla ele geçirir. Beynimiz bu basit örüntüleri bir kez yakaladı mı, günlerce kendi kendine mırıldanmaktan vazgeçmez ve adeta bir döngüye girer.
Ödül mekanizması dopamin salgısı üretir.
Hoşumuza giden ya da bizi derinden etkileyen bir şarkıyı dinlediğimiz anlarda, beynimiz yoğun bir dopamin yani mutluluk hormonu patlaması yaşar. Beyin bu muazzam 'iyi hissetme' anını ve o anı tetikleyen melodiyi hayatta kalma içgüdüsüyle hafızanın güvenli koridorlarına kaydeder.
Zihnimiz boş kaldığında müzik kutusu açılır.
İnsanların yüzde 98'inin deneyimlediği bu durum, genellikle beynimizin en az meşgul olduğu, sıkıldığımız ya da tamamen rutine bağladığımız anlarda ortaya çıkar. Duş alırken, bulaşık yıkarken veya yolda yürürken zihin boş kaldığı an, arka plandaki müzik kutusu rastgele çal tuşuna basıverir. Beyin, odaklanacak önemli bir dış uyaran bulamadığında kendi içindeki eski kayıtları kurcalamaya başlar.
Şarkılar geniş sinir ağları kurar.
Bir şarkıyı dinlerken sadece işitme merkezimiz çalışmaz; dilimiz, boğaz kaslarımız ve fark etmeden ritim tutan parmaklarımız da aynı anda devreye girer. Müzik, beyinde o kadar geniş ve güçlü bir otoban ağı inşa eder ki, üzerinden yıllar geçip şarkının sözlerini tamamen unutsanız bile o ritim ve melodi beyninizin kıvrımlarında sonsuza dek yaşamaya devam eder.
Kurtulmak için sakız çiğnemek gerekir.
Eğer zihninizde dönüp duran o sinir bozucu melodi döngüsünü kırmak istiyorsanız, bilim insanlarının önerdiği en etkili yöntemlerden biri hemen bir sakız çiğnemektir. Sakız çiğneme eylemi, beynin konuşma, iç ses ve motor planlama merkezlerini meşgul ettiği için şarkının kafanızın içinde kendi kendine çalmasını fiziksel olarak engeller.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Yorum Yazın