Astronotlar Kokuyu Tarif Etti: Uzayın Kokusu Bakın Hangi Yemeğe Benziyor
Uzayın kokusu deyince aklınıza ne gelir? Büyük çoğunluk 'hiçbir şey' der; nihayetinde uzay bir boşluktur. Oysa Uluslararası Uzay İstasyonu'nda (ISS) görev yapmış astronotlar uzayın kendine has bir kokusu olduğunu ısrarla söylemektedir. Peki bu koku nasıl tanımlanıyor ve bilimsel açıklaması nedir?
Astronotlar Uzayı Nasıl Tarif Etti?
NASA astronotları ve diğer uzay ajanslarının ekip üyeleri farklı benzetmeler kullanmıştır; ancak hepsi belirli ortak özellikler üzerinde birleşmektedir. Emekli NASA astronotu Don Pettit, bu kokuyu 'metal, sıcak kaynak ve hafif yanmış bifteğin bir karışımı' olarak tanımlamıştır. Uzaya çıkmış ilk Amerikalı kadın Sally Ride de metalik, yanık bir koku tanımlaması yapmıştır. NASA astronotu Chris Hadfield ise 2013 yılında 146 günlük ISS görevinin ardından 'yanan tahta ve metalin karışımı, biraz da barut' diye aktarmıştır.
Uzayın kendini doğrudan koklayamazsınız; çünkü kaskınızı uzayda çıkarmak ölüm anlamına gelir.
Astronotların kokladıkları, uzay yürüyüşünden dönen takım arkadaşlarının kıyafetlerine ve ekipmanlara sinmiş kokladır. Bu koku, büyük olasılıkla birkaç farklı kaynaktan beslenmektedir. Yıldızlararası ortamda karbon, hidrojen, oksijen ve nitrojenden oluşan polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH) mevcuttur. Güneş rüzgarı ve kozmik ışınımla tetiklenen yüksek enerjili partiküller da bu kokuya katkıda bulunmaktadır.
Hollandalı kimyager Luca Turin, ünlü "The Science of Scent" çalışmalarında uzayın kokusuna benzer bileşikleri analiz etmiştir.
NASA'nın bazı araştırmaları, uzay giysilerindeki kalıntı analizlerinde polisiklik aromatik hidrokarbonları tespit etmiştir. Astronomik spektroskopi aracılığıyla Sagittarius B2 adlı yoğun bulutsudan etil format (meyvemsi-alkollü bir koku bileşiği) tespit edildiği 2009 yılında bilim dünyasında geniş yankı uyandırdı. Etil format, ağzınızda bıraktığı tatla ahududu şekeri veya rom içeceği içeriğine benzetilmiştir; ancak bu bileşiğin uzayı gerçekten 'ahududu gibi koklatan' bir kaynak olmadığını, sadece uzak bir gaz bulutunda var olduğunu hatırlatmak gerekir.
NASA'nın Johnson Space Center'daki eğitim materyalleri, uzay yürüyüşü simülasyonlarının ardından ekipmanlar üzerindeki metalik koku konusunu düzenli olarak ele almaktadır. 2021 yılında ISS'e giden Türk uzay misyonlarının da gündemine girmiş olan bu detay, uzay merakına ilgi gösteren kişilerin listelerde sıkça karşılaştığı 'beklenmedik gerçekler' arasında yer almaktadır. Uzayın kokusu, insanlığın yıldızlara uzanan elinin bıraktığı bir fiziksel izdir; belki de en şiirsel bilimsel olgulardan biridir.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Yumurtaların Avrupa ve ABD'de Farklı Saklanmasının Nedeni Ortaya Çıktı
Bu Yaz Soğuk İçecekleri Plastik Pipetle İçmeyin Çağrısı Yapıldı
Yorum Yazın