200 Bin Varili Denizin Derinliklerine Bıraktılar: Yıllar Sonra Kötü Haber Geldi
Kuzeydoğu Atlantik'in binlerce metre derinliğinde on yıllardır yatan nükleer tehdit ilk kez bu kadar yakından görüntülendi. 20. yüzyılın ikinci yarısında Avrupa ülkeleri tarafından okyanusa bırakılan 200 binden fazla radyoaktif atık varili, bilim insanlarının gerçekleştirdiği son derin deniz araştırmasıyla yeniden gündeme taşındı.
NODSSUM (Nükleer Okyanus Atık Alanlarının Araştırılması ve İzlenmesi) projesi kapsamında Mayıs-Haziran 2026 tarihleri arasında düzenlenen dev operasyonda, yaklaşık 30 bilim insanı Pourquoi Pas gemisiyle bölgeye açıldı.
Araştırmacılar, Nautile adlı insanlı denizaltıyı kullanarak yaklaşık 4.700 metre (15.400 feet) derinliğe 20 ayrı dalış gerçekleştirdi.
On yıllar sonra yapılan bu ilk detaylı inceleme, bazı varillerin tamamen çürüdüğünü ve içeriklerinin çevredeki tortuya sızdığını gözler önüne serdi. Yapılan ölçümlerde; doğal çevrede nadiren bulunan, nükleer tesis üretimi kobalt-60 ve niyobyum-94 izotoplarının yanı sıra sezyum-137 ve amerikyum-241 gibi radyoaktif maddelerin arka plan seviyesinin üzerinde olduğu tespit edildi.
Araştırma liderlerinden Javier Escartín (ENS) ve Patrick Chardon (Clermont Auvergne Üniversitesi), projenin en kritik sorusu olan "Radyonüklitler çevreye kaçtı mı?" sorusunun cevabını "Evet" olarak doğruladı.
Yürütülen çalışmalara göre beton veya bitümle karıştırılarak metal kutulara konulan bu düşük seviyeli atıklar, hiçbir zaman kalıcı olarak muhafaza edilmek üzere tasarlanmadı. Dönemin bertaraf stratejisi, atıkların zamanla yavaşça sızıp devasa okyanus suyunda dağılacağı varsayımına dayanıyordu.
Geçen yıl Ulyx robotuyla yürütülen detaylı haritalama sayesinde 3.355 konteynerin yeri belirlenmiş, yüzlerce su ve tortu örneğinin yanında 34 balık ve kabuklu örneği toplanmıştı.
2026 dalışlarıyla birlikte sızıntının varlığı kesinleşirken, radyoaktif yayılımın kapsamı ve deniz yaşamı üzerindeki etkileri aylarca sürecek laboratuvar analizlerinin ardından netleşecek.
Öte yandan, yumuşak çamurla kaplı deniz tabanında tek sert yüzeyi oluşturan bu radyoaktif varillerin üzerini deniz anemonları, süngerler ve yengeçlerin kolonileştirdiği görüldü. Canlıların bu maddeleri bünyelerine emip emmediği ise henüz bilinmiyor. Kuzeydoğu Atlantik'in korunmasını denetleyen OSPAR Sözleşmesi, elde edilen bu ilk bulguları eski atık sahalarının risk haritasını güncellemek için kullanıyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Psikologlar Açıkladı: Kuryeye Bahşiş Vermeyenlerin 3 Ortak Düşüncesi
Dağın 1000 Metre Altında 50 Milyon Litre Saf Su Saklıyorlar
Yorum Yazın