20 Yıldır Kalp Krizi Tedavi Eden Kardiyoloğun "Para Verseler Yemem" Dediği Yiyecekler
Düzenli egzersiz yapıyor, stresini yönetmeye çalışıyor, her şeyi doğru yaptığını düşünüyorsun... Ama kalp sağlığını günlük yeme alışkanlıkların sessizce etkiliyor olabilir.
ABD'li girişimsel kardiyolog Dr. Sanjay Bhojraj, CNBC Make It için kaleme aldığı yazıda 20 yıldır kalp hastalıkları, tıkalı damarlar ve metabolik bozukluklarla uğraşırken bir örüntü fark ettiğini anlatıyor: Her şeyi doğru yaptığını düşünen pek çok hastası yine de ciddi kalp sorunlarıyla uğraşıyor. Bhojraj'a göre ortak nokta, günlük besin tercihleri.
Kardiyolog, en zararlı besinlerin çoğu zaman 'kalp dostu', 'bitki bazlı' ya da 'az yağlı' gibi etiketlerle satıldığını söylüyor.
İşte Bhojraj'ın asla tüketmediği 9 yiyecek ve yerine tercih ettiği alternatifler...
Şekerli kahvaltılık gevrekler
Bhojraj'a göre sevimli maskotlarla ve sağlık vaatleriyle satılan bu gevreklerin çoğu aslında kılık değiştirmiş tatlılar. Kardiyolog, sabah kahvaltısında bunları yemenin şekerli bir donut yemekten farksız olduğunu söylüyor.
Kan şekerindeki ani yükseliş insülin salınımını tetikliyor ve zamanla damar sistemini yıpratıyor. Bhojraj, bu sabah alışkanlığıyla bağlantılı olarak insülin direnci, kronik yorgunluk ve kalp-damar sorunları geliştiren hastalar gördüğünü anlatıyor.
Yerine: Meyve ve tarçınla zenginleştirilmiş yulaf.
İşlenmiş şarküteri ürünleri
Pratik ve kullanışlı olsalar da salam, sosis ve benzeri şarküteri ürünleri genellikle nitrat ve nitritlerle korunuyor. Bhojraj'a göre bu maddeler vücutta kanserojen bileşiklere dönüşebiliyor, ayrıca kan basıncını yükseltip uzun vadede damarlara zarar veriyor.
Dünya Sağlık Örgütü'nün Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı da 2015'te işlenmiş eti 'insanlarda kansere neden olduğu bilinen' maddeler grubunda sınıflandırmıştı.
Yerine: Evde fırınlanmış ve taze dilimlenmiş hindi ya da tavuk göğsü.
Gazlı içecekler ve enerji içecekleri
Bhojraj'a göre bu içecekler vücuda çifte darbe vuruyor: Kan şekerini fırlatıyor, böbrek üstü bezlerini yoruyor ve vücudu iltihaplandırıcı bileşiklerle dolduruyor.
Kardiyolog 'diyet' versiyonların da masum olmadığını, yapay tatlandırıcıların metabolizma ve kalp sağlığında büyük rol oynayan bağırsak mikrobiyotasını bozabileceğini savunuyor. Tatlandırıcılarla ilgili araştırmalar henüz kesin bir sonuç ortaya koymasa da Dünya Sağlık Örgütü 2023'te şeker içermeyen tatlandırıcıları kilo kontrolü için önermediğini açıklamıştı.
Yerine: Limonlu maden suyu ya da soğuk bitki çayı.
Kızartmalar ve fast food
Lezzetli oldukları tartışılmaz. Ancak Bhojraj'a göre patates kızartması gibi yiyecekler yüksek sıcaklıkta oksitlenen endüstriyel tohum yağlarında pişiriliyor ve potansiyel olarak toksik yan ürünler oluşuyor. Kardiyolog bu yan ürünlerin damar duvarlarında birikip plak oluşumunu artırdığını, yüksek tansiyon, felç ve kalp krizi riskini yükselttiğini söylüyor. Hastalarına her kızarmış lokmayı damarları çizen bir zımpara gibi düşünmelerini tavsiye ediyor.
Tohum yağları konusu ise uzmanlar arasında tartışmalı. Pek çok sağlık kuruluşu doymamış bitkisel yağları kalp sağlığı için uygun buluyor ve asıl sorunun derin kızartma yöntemi ile yağın tekrar tekrar kullanılması olduğuna dikkat çekiyor.
Yerine: Zeytinyağı ya da avokado yağıyla fırında pişirilen alternatifler.
Beyaz ekmek ve rafine karbonhidratlar
Bir tahılın lifi, mineralleri ve besin öğeleri alındığında geriye vücutta şeker gibi davranan bir gıda kalıyor. Bhojraj'a göre buna beyaz ekmek, krakerler ve pek çok 'çok tahıllı' taklit ürün de dahil.
Bu gıdalar hızla parçalanarak kan şekerini yükseltiyor; ardından ani düşüş, yağ depolama ve insülin direnci geliyor. Kardiyolog, bunun zamanla tip 2 diyabet ve kalp-damar hastalığı riskini artırdığını vurguluyor.
Yerine: Yüzde 100 tam tahıllı ya da filizlendirilmiş tahıl ekmeği.
Margarin ve yapay tereyağı ürünleri
Bir zamanlar tereyağına kalp dostu bir alternatif olarak pazarlanan margarin, Bhojraj'a göre geçtiğimiz yüzyılın en büyük beslenme efsanelerinden biri çıktı. Kardiyolog, bazı ürünlerin raf ömrünü uzatmak için kullanılan trans yağları hala içerebildiğini söylüyor.
Trans yağlar LDL'yi (kötü kolesterol) yükseltiyor, HDL'yi (iyi kolesterol) düşürüyor ve damarların sertleşmesine neden oluyor. Bu nedenle bugün pek çok ülkede trans yağlara yasal sınırlar getirilmiş durumda. Yine de en doğrusu, ambalajdaki içerik listesini okumak.
Yerine: Bhojraj otla beslenmiş hayvanların sütünden yapılan tereyağı ya da sızma zeytinyağı öneriyor. Tereyağının doymuş yağ açısından zengin olduğunu ve ölçülü tüketilmesi gerektiğini de unutmamak gerekiyor.
Tuzu yüksek hazır çorbalar
Bhojraj'a göre bir kase konserve çorba, günlük sodyum sınırının yüzde 80 ila 100'ünü tek başına karşılayabiliyor. Fazla sodyum tansiyonu yükseltiyor, böbrekleri yoruyor ve kalp yetmezliği riskini artırıyor. Dünya Sağlık Örgütü yetişkinler için günlük tuz tüketiminin 5 gramın altında tutulmasını öneriyor.
Kardiyoloğun benzetmesi ise akılda kalıcı: Bir bardak deniz suyu içmezdiniz, çok tuzlu çorbayı içmeden önce de iki kez düşünün.
Yerine: Taze sebze ve otlarla hazırlanan ev yapımı çorba. Tuzu da ölçülü kullanmak gerekiyor.
Aromalı kahve kremaları
Sabah kahvesine eklenen o aromalı krema, Bhojraj'a göre genellikle hidrojenize yağlar, yapay aromalar ve ilave şekerden oluşan bir kimyasal kokteyl. Küçük bir miktar gibi görünse de her gün tüketildiğinde birikiyor ve daha evden çıkmadan iltihaplanmayı ve damarlarda plak oluşumunu destekliyor.
Yerine: Şekersiz badem ya da yulaf sütü; üzerine biraz tarçın ya da vanilya özü.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Yorum Yazın