Yapay Zeka Hesaplıyor: Yatırım Araçlarının Son 10 Yıllık Performansı Nasıl Değişti?
Para biriktirmek başka, biriktirdiğin paranın yıllar içinde ne yaptığına bakmak bambaşka! Peki son 10 yılda paranı altına mı, dolara mı, borsaya mı yoksa mevduata mı yatırsaydın daha avantajlı olurdun? Yapay zekâ hesaplıyor, geçmiş veriler masaya yatırılıyor ve yatırım araçlarının 2016-2025 arasındaki performansına birlikte bakıyoruz. Tabii geçmişte kazandıran bir yatırım aracının gelecekte de aynı sonucu vereceğinin garantisi yok.
Altın, son 10 yılda yatırımcıların yüzünü en çok güldüren araçlardan biri oldu.
Altın, Türkiye'de uzun zamandır yatırım denince akla gelen ilk seçeneklerden biri ve son 10 yıllık tablo bunun nedenini oldukça iyi açıklıyor. 2016'dan 2025'e kadar olan dönemde gram altın, özellikle kurdaki yükselişin de etkisiyle oldukça güçlü bir performans sergiledi. Finansal Okuryazarlık Platformu verilerinde altının 10 yıllık ortalama getirisi yüzde 51,40 seviyesinde görünüyor. 2025 yılında ise altın/TL getirisi yüzde 104 ile listedeki en dikkat çekici sonuçlardan birini elde etti.
Borsa, bazı yıllarda roket gibi yükselirken bazı yıllarda yatırımcıyı koltuğuna yapıştırdı
BIST 100, son 10 yılda yatırım araçları arasındaki en hareketli karakterlerden biri oldu. Örneğin 2017'de yüzde 52,07, 2022'de ise yüzde 206,5 gibi son derece yüksek yıllık getiriler görüldü. Fakat bu tablo her yıl aynı şekilde ilerlemedi ve bazı dönemlerde ciddi düşüşler de yaşandı. Finansal Okuryazarlık Platformu verilerine göre BIST 100'ün 10 yıllık ortalama getirisi yüzde 35,40 seviyesinde. Yani borsa, sabırlı yatırımcıya büyük fırsatlar sunabilen ancak kısa vadede sinirleri de test edebilen bir araç olarak karşımıza çıkıyor.
Dolar, yüksek getiriden çok Türk lirasındaki değer kaybına karşı bir kalkan görevi gördü.
Doların son 10 yıllık performansına bakıldığında hikayenin yalnızca doların yükselişinden ibaret olmadığını görmek gerekiyor. Türkiye'de TL'nin yıllar içinde değer kaybetmesi, dolar/TL kurunun da ciddi şekilde yükselmesine neden oldu. Finansal Okuryazarlık Platformu verilerinde dolar/TL'nin 10 yıllık ortalama getirisi yüzde 30,90 olarak hesaplanıyor. 2021'de yüzde 76,79'luk yıllık artış gibi oldukça dikkat çekici dönemler de yaşandı. Dolayısıyla dolar, bu süreçte yüksek kazanç peşinde koşmaktan ziyade TL karşısında birikimin değerini korumaya çalışan yatırımcıların sık tercih ettiği araçlardan biri oldu.
Euro da kur yarışında boş durmadı ancak dolar ve altın kadar istikrarlı bir yıldız olmadı.
Euro da son 10 yılda TL karşısında önemli ölçüde değer kazanan yatırım araçlarından biri oldu. Avrupa ekonomisinin performansı, Türkiye'deki kur hareketleri ve küresel ekonomik gelişmeler euro/TL üzerinde farklı dönemlerde etkili oldu. Ancak euro, altın veya borsa gibi bazı yıllarda çok yüksek sıçramalar gerçekleştiren araçların gerisinde kaldı. Bu nedenle euroyu değerlendiren bir yatırımcının yalnızca toplam artışa değil, enflasyona karşı reel getiriye de bakması gerekiyor. Çünkü bir yatırım aracının fiyatının yükselmesi, satın alma gücünün aynı oranda arttığı anlamına gelmiyor.
TL mevduat, düşük risk isteyenlerin favorisi olurken yüksek enflasyon karşısında zorlandı.
Mevduat faizi, özellikle yatırım dünyasının daha sakin sularında yüzmek isteyenlerin tercih ettiği araçlardan biri. Son 10 yılda faiz oranlarının ekonomik koşullara göre ciddi şekilde değişmesi nedeniyle mevduatın getirisi de dönem dönem oldukça farklılaştı. Finansal Okuryazarlık Platformu verilerinde TL mevduatın 10 yıllık ortalama getirisi yüzde 22,40 olarak yer alıyor. Ancak burada kritik kelime reel getiri çünkü yüksek enflasyon dönemlerinde hesabınızdaki rakam büyürken paranızın gerçek satın alma gücü aynı hızda artmayabilir.
Para piyasası fonları son yıllarda yatırım dünyasının yükselen oyuncularından biri haline geldi.
Para piyasası fonları, özellikle son yıllarda yatırımcıların dikkatini daha fazla çekmeye başladı. Bunun temel nedenlerinden biri, kısa vadeli ve görece düşük riskli yatırım arayanlara likit bir alternatif sunmaları. Finansal Okuryazarlık Platformu verilerine göre para piyasası fonları 2024 yılında yüzde 60,8, 2025 yılında ise yüzde 33,1 getiri sağladı. 10 yıllık ortalama getirisi ise yüzde 24,30 seviyesinde bulunuyor. Yani eskiden yatırım denince akla sadece altın ve döviz gelirken, fon dünyası da giderek daha fazla kişinin radarına girmiş durumda.
Devlet tahvilleri güvenli liman algısına rağmen her dönemde yüksek reel getiri sağlayamadı.
Devlet İç Borçlanma Senetleri yani DİBS, yatırım dünyasının daha kurumsal ve sakin görünen oyuncularından biri. Ancak son 10 yıllık verilere baktığımızda düşük risk algısının otomatik olarak yüksek getiri anlamına gelmediğini görüyoruz. Finansal Okuryazarlık Platformu verilerinde uzun vadeli DİBS’in 10 yıllık ortalama getirisi yüzde 10,70 seviyesinde kalıyor. Özellikle yüksek enflasyonun yaşandığı dönemlerde nominal kazanç elde edilmesine rağmen reel getiri açısından tablo zayıflayabiliyor. Bu da yatırım yaparken sadece ne kadar kazandığımıza değil, o kazançla ne kadar ürün ve hizmet alabildiğimize de bakmamız gerektiğini gösteriyor.
BIST 100 dışındaki hisseler bazı yıllarda borsanın yıldızını bile gölgede bıraktı.
Borsa denildiğinde çoğu kişinin aklına doğrudan BIST 100 geliyor ancak piyasada bunun dışında da ciddi bir hisse evreni bulunuyor. Son 10 yıllık veriler, BIST 100 dışındaki hisselerin bazı dönemlerde oldukça yüksek getiriler sağlayabildiğini gösteriyor. Bu kategorinin 10 yıllık ortalama getirisi yüzde 51,40 ile dikkat çekiyor ve bazı yıllarda BIST 100'ün oldukça üzerine çıkabiliyor. Örneğin 2019'da BIST 100 dışındaki hisselerin yıllık getirisi yüzde 83,86, 2020'de ise yüzde 127,02 olarak gerçekleşti. Yani borsada sadece büyük şirketlere bakmak, yatırım evreninin geri kalanını tamamen görmezden gelmek anlamına gelebiliyor.
Son 10 yılın asıl kazananı tek bir yatırım aracı değil, doğru zamanda doğru dağılım yapabilmek oldu.
Veriler bize aslında tek bir şampiyon ilan etmenin ne kadar zor olduğunu gösteriyor. Bir yıl altın zirveye çıkarken başka bir yıl borsa, döviz veya farklı bir yatırım aracı sahneyi ele geçirebiliyor. Örneğin 2022'de BIST 100 yüzde 206,5 yükselirken, 2025'te altın/TL yüzde 104 getiriyle öne çıktı. Bu nedenle son 10 yıllık performanslara bakmanın en değerli tarafı hangi aracın birinci olduğunu bulmaktan çok, farklı yatırım araçlarının farklı ekonomik koşullarda nasıl davrandığını anlamak.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Yorum Yazın