Uçak İndiğinde Neden Bazı İnsanlar Alkışlıyor?
Uçak piste değdiği anda kabinde yükselen alkış, yolculuğun en çok tartışılan anlarından biri.
BBC Travel yazarı Carmen Roberts, uçak inince alkışlamayı sevdiğini sosyal medyada paylaşınca beklemediği bir tepkiyle karşılaştı. Bazı takipçileri bu alışkanlığı sevimli buldu, bazıları ise açıkça rahatsız oldu. Roberts, birkaç saniyelik bir alkışın neden bu kadar güçlü duygular uyandırdığını uzmanlara sordu.
Az uçanlar çok daha fazla alkışlıyor.
Wizz Air'in 2025'te 4.500 yolcu ve 150 kabin görevlisiyle yaptığı ankete göre, alkış alışkanlığı en çok uçuş sıklığına göre değişiyor. Yılda en fazla bir kez uçanların yüzde 70'i iniş sonrası alkışladığını söylerken, yılda 10'dan fazla uçuş yapanlarda bu oran yüzde 40 civarında kalıyor.
Alkışın nedeni de bölgeye göre farklılaşıyor. Orta ve Doğu Avrupa'daki yolcular alkışı daha çok güvenli inişin verdiği rahatlamayla ilişkilendirirken, Batı Avrupa'dakiler bunu ekibin emeğine bir teşekkür olarak görüyor.
Psikolog Rob Stewart'a göre milyonlarca insan için sıradan olsa da uçmak bazı yolcular için hâlâ kaygı verici. Bu yolcular için yere sağ salim inmek gerçek bir rahatlama yaratıyor ve bu his alkışla dışa vuruluyor.
Alkışın kabinde yayılmasının ardında 'sosyal kanıt' var.
Stewart, alkışın neden bir anda tüm kabine yayıldığını da başka bir psikolojik mekanizmayla açıklıyor. Ona göre sosyal varlıklar olarak normdan sapmak istemiyoruz; başkalarının katıldığını görünce biz de katılıyoruz.
Psikolojide bu duruma 'sosyal kanıt' deniyor: Başkaları bir şey yaptığında, bunu bizim de aynısını yapmamız gerektiğine dair bir işaret olarak yorumluyoruz. Wizz Air anketinde de her beş kişiden biri, sırf diğerleri alkışladığı için alkışladığını söylemiş.
Bazı yolcular için alkış ise tatilin başladığını ya da sevdiklerine kavuşacaklarını kutlamanın bir yolu.
Karşı çıkanların itirazı net: Pilot zaten işini yapıyor.
Alkışa karşı çıkanların en yaygın argümanı, pilotların eğitimli profesyoneller olduğu ve güvenli iniş yapmanın zaten işlerinin bir parçası olduğu. Havacılık mühendisi ve özel pilot William Pilsbury de diş hekiminde ya da süpermarkette iyi hizmet aldıktan sonra kimsenin alkışlamadığını hatırlatıyor. Sık uçan bazı yolcular ise bu davranışı küçümseyici buluyor ve az seyahat eden yolcularla ilişkilendiriyor.
Greenwich Üniversitesi'nden davranış bilimci Dr. Martha Newson'a göre rahatsızlığın kaynağı alkışın kendisinden çok yarattığı baskı. Kapalı bir kabinde alkış bazılarına fazla 'büyük' bir hareket gibi gelirken, katılmayanları da nankör gösterebiliyor. Newson, asıl rahatsızlığın kabalıktan çok tabu, uyum baskısı ve başkası adına utanmaktan kaynaklandığını söylüyor. Ona göre alkışlayanları yüksek sesle yargılamak, belki de asıl görgü kuralı ihlali.
Kabin ekibine göre alkış giderek azalıyor.
Wizz Air anketine katılan kabin görevlilerinin yaklaşık üçte ikisi, iniş sonrası alkışın son yıllarda azaldığını düşünüyor. Görevliler alkışı daha çok olağan dışı ya da türbülanslı uçuşların ardından duyduklarını söylüyor.
Yine de her kabin görevlisi bu alışkanlıktan rahatsız değil. BBC'ye konuşan ve adının açıklanmasını istemeyen bir kabin görevlisi, alkışı pilotlara basit bir teşekkür olarak gördüğünü ve seyahatin daha şık olduğu dönemlere küçük bir gönderme gibi bulduğunu söylüyor. Görevli, kimsenin göremediği koltuğundan alkışı bazen kendisinin başlattığını da itiraf ediyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın