Suların Yaşı Tersine Dönüyor: Pasifik Okyanusu'ndaki Tuhaf Değişim
'Okyanus sularının da bir yaşı var' desek ne düşünürdünüz? Merak etmeyin, sizi kandırmaya çalışmıyoruz. Pasifik'te suların yaşı beklenmedik bir şekilde değişiyor. Yeni bir araştırmaya göre önümüzdeki yüzyılda okyanusun bazı bölgelerinde genç sular yaşlanacak, yaşlı sular ise gençleşecek. Bu değişimin deniz canlıları için önemli sonuçları olabilir!
Suyun Yaşı Nasıl Ölçülür?
Okyanus bilimcileri suyun 'yaşını', yüzeyle son temasından bu yana geçen süreyle tanımlıyor. Yüzeyden uzaklaşan su, çözünmüş oksijenini deniz canlılarına, bakterilere ve kimyasal tepkimelere kaptırıyor. Yeniden yüzeye çıkmadan da bu oksijeni geri kazanamıyor. Yani su yaşlandıkça oksijeni azalıyor.
Isınan suyun daha az oksijen tuttuğu biliniyordu. Ama bu değişimin okyanusun farklı bölgelerinde nasıl işleyeceği net değildi.
Kaliforniya Üniversitesi San Diego'daki Scripps Oşinografi Enstitüsü'nden araştırmacıların yer aldığı ekip, basitleştirilmiş bir okyanus dolaşım modelini 100 yıl ileriye çalıştırdı. AGU Advances dergisinde yayımlanan sonuçlar ilk bakışta çelişkili bir tablo ortaya koydu: Genç sular yaşlanıyor, yaşlı sular gençleşiyor.
Bu değişim en çok, 200 ile 1.000 metre derinlik arasındaki 'termoklin' katmanında görülüyor. Termoklin, sıcak yüzey suyu ile soğuk derin okyanus arasındaki geçiş bölgesi.
En Büyük Değişim Kuzey Pasifik'te Bekleniyor
Isınan su daha hafif olduğu için yüzeyde kalıyor. Okyanus ısındıkça üst ve alt katmanlar arasındaki fark büyüyor, katmanlar birbirine daha az karışıyor. Ancak rüzgârların etkisiyle bu yavaşlama her bölgede farklı sonuç veriyor.
Subtropikal Kuzey Pasifik'te termoklin, çoğunlukla yukarıdan gelen genç ve oksijenli suyla besleniyor. Bu karışım yavaşlayınca su yaşlanıyor ve oksijen kaybı belirginleşiyor. Tropikal Pasifik'te ise termoklin daha çok aşağıdan yükselen yaşlı suyun etkisinde. Bu yükseliş de yavaşlayınca bölgedeki sular gençleşiyor.
Araştırmacılara göre bu ikinci etki, Antarktika çevresindeki Güney Okyanusu'nun ısınmasından kaynaklanan bir tür 'uzaktan kumanda' etkisi.
Çalışma ekosistemleri doğrudan incelemese de deniz canlıları için yaşam koşullarının en çok Kuzey Pasifik'te değişebileceğini öne sürüyor. Oksijeni zaten düşük olan bölgelerde ise kayıp daha sınırlı kalacak. Yine de sonuçlar basitleştirilmiş bir modele dayanıyor ve rüzgâr değişimlerini de hesaba katan daha ayrıntılı modellerle doğrulanması gerekiyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın