Saniyede 1,8 Kentilyon İşlem Yapabiliyor! Dünyanın En Hızlısı Oldu
Bir bilgisayarın saniyede ne kadar işlem yapabildiğini düşünmek bile zor. Günlük hayatta kullandığımız telefonlar ve bilgisayarlar güçlü görünse de süper bilgisayarların yanında oldukça küçük kalıyor. Güncel TOP500 listesine göre dünyanın en hızlı süper bilgisayarı El Capitan oldu. ABD’deki Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı’nda çalışan bu sistem, saniyede 1,8 kentilyon işlem seviyesine ulaşıyor.
Frontier exaflop çağını başlatan ilk süper bilgisayardı
Frontier, ABD’nin Tennessee eyaletindeki Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı’nda çalışıyor. 2022’de TOP500 listesinin zirvesine yerleştiğinde bilgisayar bilimi için tarihi bir eşik aşılmış oldu. Çünkü Frontier, saniyede 1 kentilyon işlem anlamına gelen exaflop seviyesine ulaşan ilk süper bilgisayar olarak kayıtlara geçti.
Bu hızın ne anlama geldiğini hayal etmek kolay değil. Saniyede 1 kentilyon işlem, 1’in yanına 18 sıfır koymak demek. Frontier, 2025 TOP500 verilerinde 1,353 exaflop/s HPL performansıyla dünyanın en hızlı ikinci süper bilgisayarı olarak listeleniyor. Sistem, AMD işlemciler ve GPU hızlandırıcılarla çalışıyor ve milyonlarca çekirdeği aynı anda devreye sokarak devasa hesaplamaları saniyeler içinde yapabiliyor.
El Capitan zirveye çıkıp dünyanın en hızlı bilgisayarı oldu
Güncel sıralamada Frontier’ın önüne geçen sistem ise El Capitan. Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı’nda bulunan El Capitan, 2024’te dünyanın en hızlı süper bilgisayarı olarak doğrulandı ve 2025 TOP500 listelerinde de ilk sıradaki yerini korudu. AMD’nin aktardığı verilere göre sistem, High Performance Linpack testinde 1,742 exaflop/s seviyesine ulaştı. TOP500’in Kasım 2025 listesinde ise El Capitan’ın performansı 1,809 exaflop/s olarak yer aldı.
Bu, saniyede yaklaşık 1,8 kentilyon işlem anlamına geliyor. Yani El Capitan, yalnızca hızlı bir bilgisayar değil; bilimsel simülasyonlar, nükleer güvenlik çalışmaları, yapay zeka, iklim modellemeleri ve malzeme araştırmaları için dev bir hesaplama altyapısı. LLNL açıklamasına göre sistemin teorik zirve performansı 2,88 exaflop seviyesine kadar çıkıyor ve enerji verimliliği de yüksek performanslı sistemler arasında dikkat çekiyor.
Süper bilgisayarlar iklimden ilaca kadar dev problemler için kullanılıyor
Süper bilgisayarlar yalnızca 'en hızlı kim?' yarışının parçası değil. Bu makineler, normal bilgisayarların yıllarca sürebilecek hesaplamalarını çok daha kısa sürede yapabiliyor. İklim araştırmalarında atmosfer ve okyanus hareketleri modelleniyor.
İlaç çalışmalarında moleküllerin davranışları simüle ediliyor. Nükleer araştırmalarda gerçek testler yerine dijital modeller kullanılıyor. Yapay zeka alanında ise büyük ölçekli eğitim ve analiz süreçleri destekleniyor.
Bu yüzden Frontier ve El Capitan gibi sistemler modern bilimin görünmeyen kahramanları arasında yer alıyor. Bir laboratuvarın içinde çalışıyorlar ama etkileri küresel ölçekte hissediliyor. Bugün exaflop seviyesi konuşuluyor. Gelecekte hedef, bunun da ötesine geçip zettaflop yani saniyede 10 üzeri 21 işlem seviyesine yaklaşmak olacak. O noktada bilim insanları, bugün aylarca süren simülasyonları çok daha kısa sürede tamamlayabilecek.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın