“Muzak” Dediğimiz Asansör Müziği İnsanı Nasıl Yönlendiriyor?
Büyük bir süpermarkette reyonlar arasında dolaştığımızı düşünelim. Ya da bankayı aradığımızda telefonda o bitmek bilmeyen bekleme süresini. Arkada çalan o sözsüz ve hafif melodiyi genelde fark etmeyiz bile. Kulak tırmalamaz veya dikkat dağıtmaz. İşin aslı tam olarak bu görünmezliğinde saklı. O sesler bizi dinlendirmek için değil fark ettirmeden yönlendirmek için orada.
Sektörde 'Muzak' olarak bilinen bu kavram arkasında ciddi bir insan psikolojisi ve mühendislik barındırıyor.
Her şey asansör korkusuyla başladı.
Hikaye 1920'lerde George O. Squier adında bir Amerikan subayının sesi elektrik kabloları üzerinden iletmeyi başarmasıyla başlıyor. O dönem gökdelenler yeni yeni yaygınlaşıyor ve insanlar kapalı kutu gibi asansörlere binmekten geriliyor. Squier bu korkuyu ve can sıkıntısını hafifletmek için asansörlere hafif melodiler veriyor. Kurduğu şirkete de o zamanların bilindik markası Kodak'tan esinlenerek Muzak adını koyuyor. Başlangıçta tek dert insanları sakinleştirmek.
Sonrasında tek dert insanları sakinleştirmek olmuyor. Üretimi artırma planları da vardı.
Şirket çok geçmeden asıl potansiyelin iş yerlerinde olduğunu anlıyor. 1930'lu yıllarda fabrikalar ve büyük ofisler için özel bir sistem geliştiriyorlar. Mantık gayet net işliyor. Melodi 15 dakikalık bloklar halinde çalıyor ve tempolu bir şekilde yavaş yavaş hızlanıyor. Zirve noktasına ulaştığında ses 15 dakika boyunca tamamen kesiliyor. Şirket kayıtları bu yöntemin özellikle işçilerin yorulmaya başladığı öğleden sonra saatlerinde onlara ciddi bir enerji aşıladığını ve üretim hızını artırdığını gösteriyor.
Yetmez mi? Tüketim alışkanlıklarımızı da etkilemeye başladı.
Fabrikalarda işe yarayan bu taktik zamanla mağazalara ve restoranlara sıçrıyor. İşletme sahipleri arka planda çalan sesin insan davranışları üzerindeki gücünü satışları artırmak için kullanmaya başlıyor. Sesin şiddeti temposu ve türü rastgele seçilmiyor. Her şey müşterinin yani bizlerin ruh halini şekillendirmek üzerine kurulu.
Adımlarımızı da yavaşlatıyor bu müzikler. Nasıl mı?
Bu konudaki en somut verilerden biri 1982 yılında yapılan geniş çaplı bir pazarlama araştırmasına dayanıyor. Araştırmanın sonuçları sistemin nasıl tıkır tıkır işlediğini özetliyor. Yavaş tempolu şarkılar çalan marketlerde reyonlar arasında daha yavaş yürüyoruz. Mağazada daha fazla vakit geçirdiğimiz için aklımızda olmayan ürünleri de sepetimize ekliyoruz. Verilere göre bu ufak hile satışları ciddi oranlarda yukarı çekiyor.
Bazı yerlerde yavaşlatıyor ama bazı yerlerde de hızlanmamıza sebep oluyor.
İşin bir de restoran tarafı var. Hızlı ritimli kayıtlar genelde ayaküstü yemek yenen veya sirkülasyonun çok olması gereken mekanlarda kullanılıyor. Buradaki temel amaç yemeğimizi hızlıca bitirip kalkmamız ve kapıda bekleyen yeni müşterilere yer açmamız. Kimse bize doğrudan kalk git demiyor ama arka plandaki ritim bedenimizi buna programlıyor.
İyi de hiç ses olmadığında ne oluyor?
Aynı araştırmalar gösteriyor ki tamamen sessiz bir mağaza bizde gerginlik yaratıyor. Tüketiciler olarak sessiz ortamlarda kendimizi rahatsız hissedip alışverişi normalden daha kısa sürede bitirme eğiliminde oluyoruz. Yani o duyduğumuz dümdüz melodiler aslında o anki yürüme hızımızı ve kasada ne kadar para harcayacağımızı belirleyen bir yönetmen gibi çalışıyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Yorum Yazın