Market Fiyatları İçin Kritik Uyarı Geldi: Yüzde 100 Zam Bekleniyor
Küresel gıda piyasaları, tarihte benzeri az görülen çifte bir krizle karşı karşıya. Analistler, Pasifik’te ısınmaya başlayan ve 'süper' ya da 'Godzilla' olarak adlandırılan 2026-27 El Niño hava döngüsünün, devam eden İran savaşının halihazırda tırmandırdığı enflasyonu daha da tetikleyeceği konusunda uyarıyor. İklim krizinin gıda tedarik zincirine vuracağı bu dev darbenin, 2028 yılının ikinci yarısına kadar sürecek küresel bir gıda şokuna yol açabileceği belirtiliyor.
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), Pasifik’te deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin 2°C üzerine çıkma olasılığını %63 olarak açıkladı.
Sıcak hava dalgaları, kuraklık ve felaket boyutundaki selleri tetiklemesi beklenen bu durum; tarladaki hasadı, nehir lojistiğini ve küresel tarımsal üretimi ciddi şekilde tehdit ediyor. İtalyan bankası UniCredit yetkilileri 'iklim enflasyonunun' geri döndüğüne dikkat çekerken, küresel tarımsal üretimde %14,3’lük bir kayıp yaşanabileceği tahmin ediliyor.
Ekonomik verilere göre, yaşanacak bu iklim dalgalanması gıda maddelerinde ani ve kademeli fiyat artışlarına sebep olacak:
Genel Gıda Emtiaları: Goldman Sachs, El Niño’nun etkisiyle küresel gıda emtia fiyatlarında %15,8’lik bir genel yükseliş öngörüyor. European Central Bank ise bu oranı en az %9 olarak hesaplıyor.
Euro Bölgesi Yansıması: Avrupa’daki raflara bu durumun doğrudan %1,3’lük ek enflasyon olarak yansıyacağı tahmin ediliyor.
Hassas Ürünlerde %100’ü Aşan Zamlar: İklim analizi kuruluşu Risilience; pirinç, palmiye yağı, şeker, kahve ve kakao gibi hava koşullarına doğrudan duyarlı ürünlerde fiyat artışlarının %50 ile %100 arasında, hatta bazı kalemlerde bu oranların da üzerinde gerçekleşebileceği uyarısında bulunuyor.
Bölgesel Tehditler: Hindistan'da muson yağışlarının bazı bölgelerde %25 seviyesine kadar düşmesi; buğday, pirinç ve şeker kamışı rekoltesini tehlikeye atmış durumda. Güneydoğu Asya'daki kuraklığın palmiye yağını, Amerika ve Afrika'daki koşulların ise kahve ile kakao rekoltesini vurması bekleniyor.
Büyüme, ekim ve lojistik süreçlerindeki zaman kaymaları nedeniyle aşırı havanın gıda raflarına tam olarak yansımasının zaman alacağını belirten uzmanlar, krizin zirve noktasının ve nihai sonuçlarının 2028’in ikinci yarısına kadar uzayacağını vurguluyor.
Gübre ve enerji kıtlığıyla birleşen gıda aksaklıklarının merkez bankalarını yüksek faiz politikalarını sürdürmeye zorlayacağı, en büyük zararı ise düşük gelirli ülkelerin ve hane halklarının göreceği ifade ediliyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın