“Kahve Uykumu Kaçırmıyor” Diyenler Dikkat: 8 Saat Uyusanız Bile Beyniniz Etkileniyor
Akşam bir fincan kahve içip yastığa başını koyar koymaz uyuyanlardan mısınız? O zaman kafeinin size dokunmadığını düşünüyor olabilirsiniz. Wroclaw Tıp Üniversitesi'nden araştırmacıların yeni derlemesi bu konuda farklı bir tablo çiziyor. Uykuya normal dalıp yatakta 8 saat geçirseniz bile, kafein uykunuzu daha az dinlendirici hale getirebiliyor.
İşte detaylar.
Kafein Beynin Uyku Baskısını Hafifletiyor
Nutrients dergisinde yayımlanan çalışma, James Chmiel ve Prof. Donata Kurpas imzalı sistematik bir derleme. Araştırmacılar, kafeinin uyku sırasındaki beyin dalgalarına etkisini inceleyen 32 çalışmayı bir araya getirdi.
Mekanizmanın merkezinde adenozin var. Uyku baskısıyla ilişkili bu maddenin beyinde bağlandığı A1 ve A2A reseptörlerini kafein engelliyor. Bu nedenle kafein, adenozinin etkisini azaltarak uyanıklığı artırabiliyor ve uyku baskısını daha az hissedilir hale getirebiliyor.
EEG Kayıtlarında Derin Uyku Dalgaları Azaldı
Çalışmaların en tutarlı bulgusu, derin uykuyla ilişkili yavaş dalga aktivitesindeki düşüş oldu. Kafein, özellikle NREM uykusunda düşük frekanslı beyin aktivitesini azaltırken daha hızlı beyin dalgalarında da bazı değişikliklerle ilişkilendirildi. Bazı çalışmalarda derin uyku evresi (N3) ve yavaş dalga uykusunda da azalma görüldü. REM uykusu üzerindeki etki ise daha az tutarlıydı.
Prof. Kurpas'a göre uyku EEG'si, klasik uyku evresi ölçümlerinden daha hassas bir araç:
'EEG sayesinde kişinin uyuyup uyumadığının yanında, beynin nasıl uyuduğunu da görebiliyoruz.'
'İyi uyuduğunu hissetmek, nörofizyolojik kayıtlarda gördüğümüzle her zaman örtüşmüyor.'
Sabah İçilen Kahve Bile Gece Uykusuna Uzanabilir
İncelenen çalışmalarda kafein çoğunlukla 100 ile 400 miligram arasında verildi. Katılımcılar dozu ya yatarken ya da uykudan 1 ila 6 saat önce aldı.
Kafeine duyarlılık ise herkeste aynı işlemiyor. Kurpas'a göre genetik, metabolizma, yaş, stres ve kronik yorgunluk bu duyarlılığı etkiliyor. Bazı kişilerde günün erken saatlerinde içilen kafein bile gece uykusunun kalitesini bozabiliyor. Gün içinde alınan toplam kafein miktarı ve vücudun onu akşama kadar işleyip işleyemediği de önemli.
Kısır Döngüye Dikkat
Kafein kısa süreli bir uyanıklık sağlıyor. Gece dinlenme bozulursa ertesi gün daha yorgun uyanılıyor ve el yine kahveye gidiyor.
Peki Kahveyi Bırakmak Gerekiyor mu?
Kurpas'a göre kafein 'iyi' ya da 'kötü' diye sınıflandırılacak bir madde değil. Etkisi doz, günün saati, yaş, yaşam tarzı, uyku kalitesi, stres yükü ve kişisel duyarlılığa göre değişiyor.
Derlemenin bir sınırlılığı da var. İncelenen çalışmaların yöntemleri ve katılımcı grupları birbirinden farklıydı. Katılımcıların önemli bir bölümü sağlıklı genç yetişkinlerden oluşurken kadınlar, yaşlılar ve ergenler bazı çalışmalarda daha az temsil edildi.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi Çekebilir
Yorum Yazın