İnkaya Mağarası'ndaki 86 Bin Yıllık Gizem Toprağın DNA'sında
Çanakkale'deki İnkaya Mağarası, 86 bin yıl öncesine uzanan geçmişi ve 43 bine yakın taş aletiyle Türkiye'nin en önemli Paleolitik Çağ alanlarından biri. Fakat 10 yıldır süren kazılarda bugüne kadar tek bir organik kalıntı bile bulunamadı. Bilim insanları ise şimdi bu gizemi toprağın DNA'sında arayacak.
İşte detaylar.
86 Bin Yıllık İnkaya Mağarası Neden Bu Kadar Önemli?
İnkaya Mağarası, Çanakkale'nin Çan ilçesine bağlı Bahadırlı köyünde yer alıyor. Bölgede 2016 yılında yapılan yüzey araştırmasının ardından 2017'de başlayan kazılar, 2021 yılında Cumhurbaşkanlığı Kazısı statüsü kazandı.
2026 sezonu, mağaradaki onuncu kazı yılı olma özelliği taşıyor. Kazı, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. İsmail Özer başkanlığında, 25 kişilik bir ekip tarafından, Kültür ve Turizm Bakanlığı izniyle yürütülüyor.
43 Bin Taş Alet Bulundu Ama Tek Bir Organik Kalıntı Yok
On yıllık kazı çalışmaları boyunca mağarada yonga, dilgi, uç, dişli ve çentikli aletler, çekirdekler ve çekiçtaşları dahil yaklaşık 43 bin adet çakmaktaşı ve bazalt taş alet gün yüzüne çıkarıldı. Bu kadar yoğun bir alet birikimine rağmen, bugüne kadar mağarada tek bir insan, hayvan ya da bitki kalıntısına rastlanmadı. Kazı ekibinin batı giriş bölümündeki atölye alanında incelediği tabakalar 3,5 metreyi aşan bir derinliğe sahip; bu da mağaranın binlerce yıl boyunca kesintisiz kullanıldığına işaret ediyor.
Bilim İnsanları Şimdi Cevabı Toprağın DNA'sında Arayacak
Organik kalıntı bulunamaması, araştırmacıları alternatif bir yönteme yöneltti: Çevresel DNA, yani e-DNA analizi. Bu yöntemde, mağaranın farklı noktalarından alınan toprak örneklerindeki DNA izleri incelenerek, gözle görülür hiçbir kalıntı olmasa bile geçmişte o ortamda bulunmuş bitki, hayvan ve mikroorganizmaların izi sürülebiliyor.
Çalışma, Ankara Üniversitesi Evrimsel Genetik Laboratuvarı ve Agrigenomics Hub iş birliğiyle yürütülecek. Amaç, mağaranın 86 bin yıl önceki ekosistemini yeniden kurmak ve insan varlığının bölgedeki flora, fauna ve mikrobiyolojiyi nasıl etkilediğini ortaya koymak.
İnkaya Mağarası'ndaki Çalışmalar Nasıl Yürütülüyor?
İnkaya Mağarası kazısı; Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ankara Üniversitesi Rektörlüğü, Çanakkale İl Özel İdaresi ve Truva Bakır Madenciliği A.Ş.'nin desteğiyle sürdürülüyor. Kazı ekibi, önümüzdeki sezonlarda mağarada iskelet kalıntılarına ulaşmayı ve bulunan taş aletler üzerinden Paleolitik Çağ insanının davranışlarını, beslenme alışkanlıklarını ve mağarayı nasıl kullandığını daha net biçimde ortaya koymayı hedefliyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi Çekebilir
1.600 Yıllık Roma Hazinesinden Çıktı: 17 Sikke İzmit'te Basılmış
Yorum Yazın