El Sıkma Gücünüz Bir Şey Söylüyor: Vücut Kitle İndeksini Geride Bırakan İki Basit Ölçüm
Doktora gittiğinizde sağlıklı kilo değerlendirmesi hâlâ büyük ölçüde tek bir sayıya, vücut kitle indeksine (BMI) bakılarak yapılıyor. Ama son yıllarda bu tek sayının ne kadar güvenilir olduğu giderek daha çok sorgulanıyor. Çin'deki bir ekip bu kez iki farklı ölçümü bir arada değerlendirdi ve ikisinin birleşimini ölüm riskinin neredeyse iki katına çıkmasıyla ilişkili buldu. Üstelik bu iki ölçümden hiçbiri BMI değil: Biri karnın yandan ölçülen çapı, diğeri el kavrama gücü.
Peki bu rakamlar tam olarak ne anlatıyor, evde uygulanabilir bir şey mi?
Tek Başına Anlamlı Çıkan Ölçüm El Kavrama Gücü Oldu: Riski Yaklaşık Yüzde 60 Yükseltiyor
Günümüzde vücut kitle indeksi, birçok uzmanın sağlıklı kiloyu değerlendirmek için kullandığı en yaygın yöntemdir; ancak son kanıtlar, bu tek faktörün ölüm riskini ne kadar güvenilir bir şekilde tahmin edebileceğini sorguluyor.
Çin'de yapılan araştırmada, iki ölçüm ayrı ayrı da incelendi ve sonuç beklenenin tersi çıktı. Karın çapı tek başına ölümle anlamlı bir ilişki göstermedi. Anlamlı çıkan ölçüm el kavrama gücü oldu: vücut ölçüsüne göre en zayıf kavrama gücüne sahip olanlarda ölüm riski yaklaşık yüzde 60 daha yüksekti.
El kavrama gücü kliniklerde dinamometre denen basit bir aletle ölçülüyor; kişi aleti avucuyla sıkıyor ve kaç kilogramlık kuvvet uyguladığı okunuyor. Daha önceki çalışmalar bu değere doğrudan, yani mutlak olarak bakıyordu.
Bu araştırmanın farkı şu: kavrama gücünü kişinin vücut ölçüsüne oranlamış. Araştırmacılara göre bu oran, 'daha fazla vücut kütlesine sahip kişilerde zayıflığı daha iyi tespit edebiliyor'. Yani iri bir insanın 40 kilogramlık kavrama gücü, ufak bir insanın aynı değerdeki gücüyle aynı anlama gelmiyor.
Karın çapı tarafında ise ölçüm yöntemi alışılmışın dışında. Bel çevresi gibi metreyle etrafını sarmak yerine, karnın önden arkaya kalınlığı ölçülüyor; bunun adı sagital karın çapı. Araştırmacılar bu ölçümün 'iç organ çevresindeki yağı daha iyi yansıtabileceğini' savunuyor — ki bu, cilt altındaki yağdan farklı ve sağlık açısından daha riskli kabul edilen yağ türü.
İki Ölçümün de Adı BMI Değil ama Biri Hesaplanırken BMI Gerekiyor
İki ölçüm birlikte değerlendirildiğinde tablo değişiyor. Hem karın çapı yüksek hem de vücut ölçüsüne göre kavrama gücü düşük olan katılımcılarda, bu iki özelliği taşımayanlara kıyasla her nedenden ölüm riski yüzde 97 daha yüksek çıktı.
Araştırmacılara göre bu ilişki yaştan, sosyoekonomik durumdan, yaşam tarzı etkenlerinden ve mevcut hastalıklardan bağımsızdı.
Bu kombinasyonun literatürde bir adı da var: dinapenik obezite. Yani fazla vücut yağı ile kas gücü kaybının aynı kişide bir arada bulunması. Daha önce yapılmış bir meta-analizde, bel çevresi üzerinden tanımlanan dinapenik obezitenin ölüm riskini yüzde 73 artırdığı bulunmuştu. Bu yeni çalışmanın rakamı, yazarların ifadesiyle 'BMI, bel çevresi veya mutlak kavrama gücü kullanan çalışmalardan elde edilen birleşik tahminden bir miktar daha güçlü'.
Başlıktaki 'ikisi de BMI değil' vurgusuna da bir parantez açmak gerekiyor: ölçümlerin adı BMI olmasa da, göreli kavrama gücünü hesaplamak için BMI'ye ihtiyaç duyuluyor. Yani BMI tamamen devre dışı kalmıyor, tek başına karar verici olmaktan çıkıyor. Nitekim araştırmada yer almayan Rhode Island Üniversitesi'nden kinezyolog Bryan Blissmer de bunu şöyle özetliyor: 'BMI hâlâ faydalı olabilir, ama bel çevresi, kilo değişimleri, güç, fiziksel işlev ve genel sağlık durumuyla birlikte yorumlanmalı.'
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
Yorum Yazın