e-Devlet’te Maaşını Hesaplayan Emekli Şoke Oluyor! Sadece EYT Değil, Asıl Tehlike Başka
Türkiye’de son dönemde kamuoyunun en çok tartıştığı konuların başında düşük emekli aylıkları geliyor. Sokakta, sosyal medyada ve siyaset kulislerinde bu durumun faturası çoğunlukla EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) düzenlemesine kesilse de, madalyonun öteki yüzü çok daha farklı bir tabloyu işaret ediyor. SGK uzmanı Özgür Erdursun Dünya gazetesindeki köşesinde emekli maaşlarının neden düşük olduğunu anlattı. Emekli maaşlarında 'EYT' yanılgısına dikkat çeken Erdursun, önemli uyarılarda bulundu.
Maaşını hesaplamak için e-Devlet'e giren emekli, büyük hayal kırıklığı yaşıyor.
Bugün henüz emekli olmamış milyonlarca çalışan, e-Devlet üzerinden erişilebilen “4A/4B Emekli Aylık Bilgisi Hesaplama” ekranına girdiğinde büyük bir hayal kırıklığı yaşıyor.
Yıllarca prim ödeyen, hatta yüksek kazanç üzerinden sisteme katkı sunan sigortalılar, karşılarında beklediklerinin çok altında rakamlar görüyor. Bu durum, düşük maaş sorununun sadece bugünün emeklilerini değil, geleceğin emeklilerini de etkiliyor. SGK uzmanı Özgür Erdursun'a göre Mevcut sistemdeki en çarpıcı detay ise gelir seviyesi ile emekli aylığı arasındaki bağın kopmuş olması. Erdursun, e-Devlet'te yer alan hesaplamaya dair şunları dedi:
'Bugün henüz emekli olmamış milyonlarca çalışan da sistem üzerinden gelecekte alacağı emekli aylığını hesapladığında oldukça düşük rakamlarla karşılaşıyor.
Özellikle e-Devlet üzerinden yapılan hesaplamalar bunu net biçimde ortaya koyuyor.
4A kapsamında çalışan SSK’lılar '4A Emekli Aylık Bilgisi Hesaplama', BAĞ-KUR sigortalıları ise '4B Emekli Aylık Bilgisi Hesaplama' ekranından bugün itibarıyla bağlanabilecek emekli aylıklarını görebiliyor.
Sisteme giren çalışanların önemli bir bölümü, yıllarca prim ödemelerine rağmen beklediklerinden çok daha düşük emekli aylıklarıyla karşılaşıyor.'
Asgari ücretin iki-üç katı maaş alan bir çalışanın sistemde görünen müstakbel aylığı çoğu zaman 20 bin TL bandında kalıyor. sgari ücretin 5-6 katı üzerinde brüt kazancı olan üst düzey çalışanlar bile 25 bin ile 30 bin TL arasındaki rakamlara mahkûm görünüyor. BAĞ-KUR cephesinde ise kendi primini cebinden ödeyen esnaf ve sanatkâr için durum çok daha iç karartıcı seviyelerde seyrediyor.
"1.10.2008 tarihinden sonra devlet memuru olan kişiler açısından da gelecekte bağlanacak emekli aylıkları oldukça düşük seviyelerde hesaplanıyor."
Düşük emekli maaşlarının kökenine inildiğinde, oklar 3 Mart 2023’teki EYT yasasını değil, 1 Ekim 2008 tarihinde yapılan sistemsel değişikliği gösteriyor. EYT düzenlemesi hiç yapılmasaydı dahi, 2008 sonrası değişen 'aylık bağlama oranları' ve 'güncelleme katsayıları' nedeniyle maaşlar zaten erimeye devam edecekti. Bu sistemle birlikte büyümeden emekliye verilen payın azalması, ödenen primlerin maaşa yansıma gücünü zayıflattı.
Bu yapısal kriz sadece işçi ve esnafı vurmuyor. 2008 sonrası göreve başlayan devlet memurları da gelecekte benzer bir tabloyla karşı karşıya kalacak. Kamu çalışanları, aktif çalışma dönemindeki gelirleri ile emeklilik dönemindeki maaşları arasında oluşacak devasa uçurumu şimdiden endişeyle takip ediyor.
"Türkiye’de sosyal güvenlik sisteminin yeniden ele alınması gerekiyor."
Özgür Erdursun, sözlerini şöyle noktaladı:
'Dolayısıyla mesele yalnızca bugün emekli olmuş kişilerin düşük aylık alması değil. Asıl dikkat çekici olan nokta, henüz emekli olmamış çalışanların da sistemde düşük emekli aylıklarıyla karşı karşıya olmasıdır. Bu nedenle 'emekli sayısı arttı, EYT’liler emekli oldu, bu yüzden maaşlar düştü' yaklaşımı mevcut sorunu tam olarak açıklamıyor.
Çünkü sorun yalnızca emekli sayısının artması olsaydı, bugün çalışan ve henüz emekli olmamış kişilerin sistemde yüksek emekli aylıkları görmesi gerekirdi. Oysa mevcut tablo bunun tam tersini gösteriyor. Sistem bugün yalnızca mevcut emeklilere değil, gelecekte emekli olacak milyonlarca çalışana da düşük emekli aylığı hesaplıyor.
EYT düzenlemesi sosyal güvenlik sistemi üzerinde ek maliyet oluşturmuş olabilir. Ancak düşük emekli aylıklarının temel nedeni olarak yalnızca EYT’yi göstermek, sistemin yapısal sorunlarını göz ardı etmek anlamına gelir. Çünkü bugün ortaya çıkan tablo, emekli aylığı hesaplama sisteminin kendisinin düşük aylık üretmeye başladığını açık şekilde ortaya koyuyor.
Türkiye’de sosyal güvenlik sisteminin yeniden ele alınması gerekiyor. Özellikle çalışanların ödedikleri prim ile alacakları emekli aylığı arasındaki bağın güçlendirilmesi büyük önem taşıyor. Aksi halde uzun yıllar çalışan, yüksek prim ödeyen milyonlarca kişi emeklilik döneminde ciddi gelir kaybı yaşamaya devam edecek.'
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
Merkez Bankası Açıkladı: Yıl Sonu Enflasyon Tahmini Yükseltildi
Piyasalarda Ters Köşe! Altın Yerinde Sayarken Gümüş Uçuşa Geçti
Paranın Yüzde 44'ü Tek Bir Şehirde! Türkiye En Zengin İlleri Belli Oldu
Yorum Yazın