Çöplüğe Giden Rüzgar Türbini Kanatlarından Jelibon Yapmanın Yolunu Buldular
ABD'deki Michigan Eyalet Üniversitesi'nden araştırmacılar, kullanım ömrü dolduğunda çözülüp yeniden kullanılabilen bir rüzgar türbini kanadı reçinesi geliştirdi. Reçine kimyasal olarak parçalandığında geriye gıda sınıfında potasyum laktat da kalıyor. Ekibin lideri Prof. John Dorgan, bu maddeyle jelibon ürettiklerini ve şekerleri kendisinin yediğini söylüyor. Çalışma, sökülen dev kanatların çöplüğe gitmesine farklı bir çözüm arıyor.
Kaynak: Amerikan Kimya Derneği (ACS)
Kullanım ömrü dolan kanatların büyük bölümü çöplüğe gidiyor
Rüzgar türbini kanatları cam elyafından üretiliyor ve boyları bir futbol sahasının yarısına yaklaşabiliyor. Hafif ve dayanıklı olmaları işlerini kolaylaştırsa da geri dönüşümü zorlaştırıyor. Bazı firmalar cam elyafı değeri düşük malzemelere çevirmenin yollarını bulmuş olsa da sökülen kanatların çoğu bugün çöp sahalarında son buluyor.
Sorun her geçen yıl büyüyor, çünkü daha büyük kanatlar daha verimli çalışıyor. Bu yüzden rüzgar çiftlikleri kanatları ömürleri dolmadan değiştirebiliyor. Michigan Eyalet Üniversitesi'nden Prof. John Dorgan ve ekibi de çözümü malzemenin kendisinde aradı: Kanadın işi bittiğinde parçalanabilen bir reçine.
Reçine çözülüyor, cam elyaf ayrılıyor ve malzeme yeniden kullanılabiliyor
Ekip, cam elyafı bitki kökenli bir polimerle sentetik bir polimeri birleştirerek termoplastik bir reçine hazırladı. Karışımda mısır gibi bitkilerden elde edilen polilaktit (PLA) ile akrilik üretiminde kullanılan metil metakrilat var. Ortaya çıkan paneller, türbin ya da otomobil gibi alanlarda kullanılabilecek kadar sağlam.
Panellerin ömrü dolduğunda ise yeni bir monomer içinde çözülüyor. Cam elyaf ayrıldıktan sonra malzeme yeniden kalıba dökülüyor ve ilk panellerle aynı fiziksel özelliklere sahip yeni paneller elde ediliyor.
Aynı reçine başka ürünlere de dönüşebiliyor. Mineralle karıştırıldığında mutfak tezgahı ve lavabo yapımında kullanılabilecek yapay bir taş ortaya çıkıyor; ekip bu malzemeyle bir banyo lavabosu bile üretti. Ezilmiş malzeme diğer plastiklerle karıştırılıp laptop kılıfı ya da elektrikli el aletleri gibi parçalara dönüştürülebiliyor. Alkali çözeltiyle parçalama araba stop lambalarında ve pencerelerde kullanılan akriliği, daha yüksek sıcaklıkta yapılan işlem ise bebek bezlerindeki emici polimeri veriyor.
Çözülen reçineden gıda sınıfında potasyum laktat çıkıyor ve jelibon yapılabiliyor
Sürecin en ilginç ürünü, alkali çözeltiyle parçalama sırasında ortaya çıkan potasyum laktat. Gıda sektöründe koruyucu olarak kullanılan bu madde saflaştırıldığında şeker ve spor içeceği gibi ürünlerde değerlendirilebiliyor. Dorgan, ekibin gıda sınıfında potasyum laktat elde edip bununla jelibon yaptığını, şekerleri de kendisinin yediğini söylüyor.
Çalışma 2022 yılında Amerikan Kimya Derneği'nin Şikago'da düzenlenen sonbahar toplantısında tanıtıldı; hakemli bir makale olarak duyurulmadı. Ekibin sıradaki hedefi orta büyüklükte kanatlar üretip sahada denemek. Önündeki en büyük engel ise yeterli miktarda biyoplastik bulunmaması: Üretimin ciddi biçimde artması gerekiyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
Çöpe Gidecek Plastikten 13 Dakikada Köprü Kurdular!
2 Milyon Plastik Poşetle Yol Yaptılar: Yeni Asfalt Yöntemi
Yorum Yazın