Buzulların Üzerine Dev Beyaz Örtüler Serdiler
Alp Dağları’nda yaz aylarında yürüyüşe veya bisiklet turuna çıkanlar, buzulların üzerine serilmiş ve adeta bir pansumanı andıran devasa beyaz örtülerle karşılaşıyor. Halk arasında 'buzul yünü' veya teknik adıyla geotekstil olarak bilinen bu sentetik örtüler, uygulandığı bölgede buz erimesini yaklaşık %60 oranında azaltmayı başarıyor. Ancak uzmanlar uyarıyor: Yöntem yerel ölçekte son derece etkili olsa da, gezegenin buzullarını kurtarma gücüne sahip değil.
Genellikle polipropilenden üretilen ve birkaç milimetre kalınlığında olan bu örtüler, Mayıs ayından Eylül başına kadar buzullara seriliyor.
Yaklaşık 2200 metrenin üzerindeki rakımlarda güneş radyasyonu en temel erime faktörü olduğu için, beyaz kumaş radyasyonu geri yansıtarak ve hava sıcaklığını yalıtarak altındaki buzu koruyor.
Örneğin Engadin'deki Diavolezza buzulunda 10 yıl boyunca uygulanan bu örtü sayesinde, korunan noktadaki buz kalınlığı çevreye kıyasla 10 metre daha fazla ölçüldü. Ancak bu başarı geneli yansıtmıyor; İsviçre’de örtülen alan tüm buzulların sadece %0,02'sini oluşturuyor ve yıllık buz kaybının yalnızca %0,03'ünü önleyebiliyor.
Yöntemin tüm buzullara uygulanamamasının arkasında devasa bir ekonomik engel yatıyor.
Korunan buzun metreküpü başına maliyet 0,60 ila 7,90 Frank arasında değişiyor. Bütün İsviçre buzullarını kaplamanın yıllık faturası ise 1 milyar İsviçre frangını (ülkedeki tüm teleferik işletmelerinin yıllık gelirinin yarısından fazlasını) aşıyor.
Bu nedenle örtüler sanılanın aksine iklim krizini durdurmak için değil; teleferik direklerini sabitlemek, Rhone buzulundaki turistlerin ziyaret ettiği buz mağarasını korumak ve kayak pistlerine erişimi sağlamak gibi tamamen operasyonel ve ticari nedenlerle seriliyor.
Madalyonun diğer yüzünde ise çevre felaketi yer alıyor.
Güneş, rüzgar ve kaya düşmelerine maruz kalan polipropilen örtüler zamanla aşınıyor. Innsbruck Üniversitesi’nin yaptığı araştırmalar, örtü altındaki 1 metrekarelik buzda toplam 3 kilometre uzunluğunda plastik lif (mikroplastik) bulunduğunu ortaya çıkardı. Bu lifler erime sularıyla vadilere ve içme suyu kaynaklarına taşınıyor.
Plastik kirliliğinin önüne geçmek amacıyla araştırmacılar ve işletmeler yeni alternatiflere yöneldi. Mısır nişastasından üretilen ve doğada çözünebilen PLA keçeler ile mısır ve ağaç lifinden elde edilen selüloz örtüler test edilmeye başlandı. 2025 yılında 20 bin square metrenin üzerinde üretilen PLA örtüler, Corvatsch ve Laax gibi bölgelerde denendi ve olumlu sonuçlar verdi.
Özetle; 'buzul yünü' ticari işletmeler için hayat kurtaran bir ticari araç olsa da, küresel ısınmaya karşı nihayi bir çözüm sunmaktan çok uzak kalıyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Ev Tadilatında Yeni Dönem: Eski Fayansları Sökmeye Gerek Kalmıyor
Doğum Ayınız Çekiciliğinizi Ele Veriyor: En Çekici Doğum Ayı Belli Oldu
Cam Temizliğinde Şaşırtan Yöntem: Pencereye Soğan Sürüyorlar
Yorum Yazın