Balıkları Metrelerce Öteye Fırlatıyorlar: Nedeni Şaşırttı
ABD'deki bazı nehirlerde balıkların metrelerce uzağa fırlatıldığı görüntüler şaşkınlık yaratıyor. Ancak bu sıra dışı manzaranın arkasında, somon ve alabalıkların barajları aşarak üreme alanlarına ulaşmasını sağlayan ilginç bir sistem var. Dev tüplerin içine giren balıklar, basınçlı hava sistemi sayesinde saniyeler içinde nehrin başka bir noktasına taşınıyor. Peki balıklar neden tüplerle fırlatılıyor? Bu sistem balıklara zarar vermiyor mu?
İşte detaylar.
Bu Tüpler Tam Olarak Nasıl Çalışıyor?
Sistemin adı Whooshh Fish Transport System, halk arasında ise 'Somon Topu' olarak biliniyor. Balıklar önce Alaska Steeppass adı verilen küçük bir geçitten tek sıra halinde ilerliyor. Burada kameralar ve sensörlerden oluşan bir tarama sistemi, her balığın boyunu ve gövde çapını saniyeler içinde ölçüyor. Belirlenen boy eşiğini geçen balıklar esnek bir tüpün içine yönlendiriliyor; tüpün içindeki hava basıncı farkı balığı adeta bir tabanca mermisi gibi ileri itiyor.
Saniyede 5-10 metre hıza ulaşan balıklar, birkaç saniye içinde tüpün diğer ucundaki havuza güvenle iniyor.
Peki Balıkları Neden Fırlatıyorlar?
Bunun nedeni ABD'deki barajlar. Somon ve alabalık gibi göçmen balıklar, yumurtlamak için doğdukları nehrin yukarı kesimlerine geri dönmek zorunda ancak yolları hidroelektrik barajlarla kesiliyor. Geleneksel çözüm olan balık merdivenleri ise her zaman yeterli olmuyor. Çünkü bazı barajlarda balıklar merdivenleri bulmakta zorlanıyor, bazılarında ise geçiş çok yavaş ilerliyor ve balıklar yorgun düşüyor.
Whooshh'un geliştirdiği sistem, barajı aşmanın çok daha hızlı ve ucuz bir yolu olarak öne çıkıyor. Üstelik yeni bir yapı inşa etmek yerine mevcut barajlara kolayca monte edilebiliyor.
Sistem Gerçekten İşe Yarıyor mu?
Amerikan Enerji Bakanlığı'nın desteklediği ve Pacific Northwest National Laboratory'nin (PNNL) yürüttüğü bir araştırma, sistemi Columbia Nehri kıyısındaki Ringold Springs tesisinde gerçek koşullarda test etti. 2017 yılının Ekim-Kasım aylarında yapılan 8 günlük denemede 367 Chinook somonu ve 85 alabalık sistemden geçirildi; balıklar tüpe girdikten sonra ortalama 4-8 saniyede karşı tarafa ulaştı.
Fisheries Research dergisinde yayımlanan sonuçlara göre, tüpten geçirilen Chinook somonlarının yüzde 2,7'sinde kanama görüldü. Elle taşınan kontrol grubunda ise bu oran yüzde 5,8 olarak kaydedildi. Chinook somonu ve çelikbaş alabalık birlikte değerlendirildiğinde, geçiş sonrasında tespit edilen toplam yaralanma oranı yüzde 1,9 oldu.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi Çekebilir
İnkaya Mağarası'ndaki 86 Bin Yıllık Gizem Toprağın DNA'sında
Yorum Yazın