Dr. Hakan Özerol Anlatıyor: Risk Alma Davranışlarını Etkileyen Faktörler Neler?
Yatırım yaparken herkes aynı ölçüde risk almayı tercih etmiyor. Peki risk alma davranışımızı neler belirliyor? Dr. Hakan Özerol, bu davranışı etkileyen faktörleri davranışsal finans açısından ele alıyor. 👇
Risk alma davranışı nedir?
Risk alma davranışı, kişinin belirsiz bir durumda ne ölçüde risk alabileceğini ifade ediyor. Finansal açıdan baktığımızda bu, yatırımcının daha yüksek kazanç elde edebilmek için ne kadar kaybı göze alabildiğiyle ilişkili. Bazı yatırımcılar daha güvenli seçenekleri tercih ederken bazıları daha yüksek risk içeren yatırımlara yönelebiliyor. Bu nedenle herkesin risk iştahı aynı olmuyor.
Cinsiyet, risk alma iştahını etkiliyor mu?
Risk alma davranışında dikkat çeken faktörlerden biri cinsiyet. Dr. Hakan Özerol’un aktardığı bilgilere göre erkeklerin risk alma iştahı kadınlara kıyasla daha yüksek olabiliyor. Ancak burada her erkeğin daha fazla, her kadının ise daha az risk aldığı gibi kesin bir genelleme yapmak doğru değil. Söz konusu olan, kadın ve erkekler arasında gözlemlenen genel bir davranış eğilimi.
Risk alma davranışının temelleri çocuklukta atılabiliyor.
Bir kişinin risk karşısındaki tutumu yalnızca yetişkinlik döneminde ortaya çıkmıyor. Özerol, bu davranışın temellerinin çocukluk dönemine kadar uzanabileceğine dikkat çekiyor. Kız ve erkek çocuklarının yetiştirilme biçimleri, onlardan beklenen davranışlar ve karşılaştıkları sosyal çevre zaman içinde risk karşısındaki tutumlarını etkileyebiliyor. Çocuklukta daha fazla cesaretlendirilmek veya farklı davranışlara yönlendirilmek, ilerleyen yıllarda kişinin karar alma biçimine de yansıyabiliyor. Dolayısıyla yatırım yaparken sergilediğimiz davranışların geçmişten gelen bazı alışkanlıklarla bağlantısı bulunabiliyor.
Aşırı güven, risk alma eğilimini artırabiliyor.
Davranışsal finansta bu konuyla bağlantılı önemli kavramlardan biri overconfidence, yani aşırı güven yanılgısı. Aşırı güven, kişinin kendi bilgisine, becerisine veya tahminlerine gerçekte olduğundan daha fazla güvenmesi anlamına geliyor. Yatırımcı kendisini piyasayı diğer insanlardan daha iyi okuyabilecek durumda gördüğünde daha fazla risk almaya başlayabiliyor. Bu nedenle aşırı güven, kişinin taşıdığı riskin boyutunu olduğundan daha düşük görmesine de neden olabiliyor.
Fazla güven, yatırım kararlarını da etkiliyor.
Aşırı güvenin yatırım dünyasındaki sonuçlarından biri de kişinin daha cesur kararlar alması. Kendi öngörülerine fazla güvenen bir yatırımcı, piyasadaki gelişmeleri doğru tahmin ettiğini düşünerek daha fazla alım satım yapabiliyor. Bu durum özellikle erkek yatırımcılarda daha yüksek risk alma eğilimiyle birlikte değerlendiriliyor. Ancak fazla risk almak, daha fazla kazanç elde edileceği anlamına gelmiyor. Tam tersine, kişinin kendi tahminlerine gereğinden fazla güvenmesi, riskleri gözden kaçırmasına ve yanlış yatırım kararları vermesine neden olabiliyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Yorum Yazın