Antarktika’nın Altındaki Kayıp Dünya Ortaya Çıktı: Boyutları Kilometreleri Buluyor
Avustralya Ulusal Üniversitesi ve Almanya'nın GFZ Yer Bilimleri Araştırma Merkezi'nden bilim insanları, Antarktika'nın buz tabakası altında daha önce bilinmeyen antik bir dağ sisteminin köklerini belirledi. Himalayalar büyüklüğündeki bu 'süper dağlar', kıtanın jeolojik geçmişine ve yaşamın evrimine yeni bir pencere açıyor.
Detaylar 👇
Kaynak: Euronews
Bilim insanları Antarktika'nın buzları altında Himalayalar boyutundaki antik bir dağ sisteminin köklerini belirledi.
Çalışma, Avustralya Ulusal Üniversitesi (ANU) ile Almanya'nın GFZ Yer Bilimleri Araştırma Merkezi'nden uzmanların ortak çalışması olarak Earth and Planetary Science Letters dergisinde yayımlandı. Araştırmacılar, Gondwana süper kıtasının oluşumu sırasında 650 ile 450 milyon yıl önce meydana gelen devasa dağ zincirlerinin kalıntılarını tespit etti.
Bilim insanlarına göre bu sıradağlar, Antarktika'nın Hindistan ve Afrika ile çarpışması sonucunda oluştu. Bu süreç, kıtayı etkileyen en büyük dağ oluşumu olayı olarak tanımlanıyor.
Kıtanın yüzde 99,5'ten fazlası buzla kaplı olduğu için ekip kayaları değil, okyanus sondajı tortullarını inceledi.
Antarktika'nın yüzde 99,5'ten fazlası kalın bir buz tabakasıyla kaplı olduğundan ekip kayaları doğrudan incelemedi. Bunun yerine kıta kenarı boyunca yapılan okyanus sondajlarından elde edilen tortulara odaklandı.
Uzmanlar, zirkon adı verilen 1.712 küçük mineral tanesini analiz etti. Bu kristaller, oluştukları dönemdeki basınç koşullarına ve zamana dair bilgi taşıyor. Araştırmacılar örneklerden kayaların yaşını ve kimyasal bileşimini belirledi, bu sayede eski dev dağ zincirlerinin derine gömülmüş ve aşınmış köklerine ulaştı.
Dağların hızlı aşınması okyanuslara besin taşıyarak ilk sert iskeletli canlıların ortaya çıkışına zemin hazırladı.
Çalışmanın ortak yazarlarından ANU Emekli Profesörü Ian Campbell, dağların hızlı aşınmasının yaşamın gelişiminde önemli rol oynadığını belirtiyor. Aşınan kayalar okyanuslara büyük miktarda besin taşıdı, atmosferdeki karbondioksit seviyesini düşürdü ve oksijen oranını artırdı.
Bu koşullar, 539 milyon yıl önce sert iskeletli ilk organizmaların ortaya çıkmasına ve Kambriyen patlaması olarak bilinen ani hayvan çeşitliliği artışına zemin hazırladı.
Bu yıl yayımlanan yeni bir harita da buzun altında yaklaşık 72 bin yeni tepe ve vadi ortaya çıkardı.
Ocak 2026'da Science dergisinde yayımlanan yeni bir harita, Antarktika'nın kilometrelerce kalınlıktaki buz tabakasının altındaki yatak kayasını şimdiye kadarki en ayrıntılı biçimde gösteriyor. Harita, daha önce bilinmeyen 71.997 buzaltı tepeyi, sivri alp tipi dağ sıralarını ve geniş antik nehir kanallarını ortaya çıkardı. Bu sayı, önceki modellerde görünenin iki katından fazla.
Maud Buzaltı Havzası'nda yaklaşık 400 kilometre uzunluğunda, 6 kilometre genişliğinde ve 50 metre derinliğinde dik kenarlı bir kanal da bulundu. Buzun altındaki arazinin pürüzlülüğü, buz tabakasının okyanusa ne kadar hızlı kaydığını doğrudan belirliyor. Bu da küresel deniz seviyesi yükselmesinin tahmininde kilit bir faktör.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın