Yapay Zekâ İle İmkânsızı Bir Türk Başardı: Matematikçi Levent Alpöge, Matematiğin Tarihini Değiştirecek!
Yapay zekâ şirketi Anthropic bünyesinde araştırmalarını sürdüren Türk matematikçi Levent Alpöge, geliştirdikleri dil modeli Claude'un desteğiyle matematiğin 167 yıldır çözülemeyen en büyük sırrı Riemann hipotezini kanıtladığını öne sürdü. Bilim dünyasında şok etkisi yaratan bu iddia uzmanlarca doğrulanırsa, yapay zekânın insanüstü akıl yürütme kapasitesinde tarihi bir eşik aşılmış olacak.
Yapay zekâ teknolojileri, insan zihninin asırlardır aşamadığı en zorlu engellerden birini geride bırakmaya hazırlanıyor.
Anthropic şirketinde görev yapan matematikçi Levent Alpöge, şirketin büyük dil modeli Claude ile ortak yürüttüğü çalışma sonucunda, modern matematiğin en köklü açık problemi kabul edilen Riemann hipotezini çözüme kavuşturduğunu açıkladı. Alpöge, kişisel internet sitesi üzerinden paylaştığı duyuruda, yapay zekâ ile kurduğu iş birliği sayesinde bu tarihi kanıta ulaştığına inandığını belirtti.
İlk kez 1859 yılında Alman matematikçi Bernhard Riemann tarafından bilim dünyasına sunulan bu teori, sayı doğrusu üzerinde gelişigüzel dağılmış gibi duran asal sayıların aslında derin ve kusursuz bir düzene bağlı olduğunu savunuyor. Sayılar teorisinin en temel taşı sayılan bu varsayım, Clay Matematik Enstitüsü tarafından çözümüne 1 milyon dolar ödül konulan efsanevi problemler listesinde başı çekiyor. Uzun yıllar boyunca somut bir ilerleme kaydedilemediği için pek çok önde gelen bilim insanının mesai harcamaktan kaçındığı bu problemde ilk ciddi kırılma, geçtiğimiz ekim ayında OpenAI'ın yayınladığı kapsamlı matematik bulgularıyla yaşanmıştı.
Levent Alpöge, ortaya koyduğu bu yeni çalışmanın yalnızca klasik problemi değil, aynı zamanda tüm matematik evrenini görünmez bir yapıyla birbirine bağlayan ve çok daha kapsamlı bir versiyon olan "Genelleştirilmiş Riemann Hipotezi"ni de doğruladığını ifade ediyor.
Ortaya çıkan çözümün sağlamasını yapmak isteyen Alpöge, her bir mantıksal adımın doğruluğunu denetleyen Lean programlama diliyle yazılmış kanıt kodlarını da kamuoyuna açtı. Kodlama sürecinde ufak pürüzler ihtimali bulunsa da bağımsız matematik otoritelerinin bu kanıtın geçerliliğini kısa süre içinde teyit etmesi bekleniyor.
Geçtiğimiz temmuz ayında yine Claude kullanarak ünlü Jacobian sanısına çözüm bulduğunu duyuran ve eylül ayında OpenAI ile yaşanan Navier-Stokes polemiğinin odak noktasında yer alan Alpöge, bu son başarısını karışık duygularla karşıladı. Sürecin sonunda bazı meslektaşlarının bir yol göstericiyi kaybetmiş gibi hüzünlenebileceğini kabul eden matematikçi, şahit olduğu ilerlemenin kendisini hayrete düşürdüğünü ve bunun tüm bilim dalları için yepyeni bir çağın başlangıcı olduğunu vurguladı.
Uzmanlar, bu kanıtın onaylanması halinde internet hızında veya küresel finans sistemlerinde anlık bir değişim yaratmayacağını ancak yapay zekânın geldiği noktayı göstermesi açısından sarsıcı bir kırılma olacağını belirtiyor. Yıl başında ortalama bir üniversite öğrencisi düzeyinde matematik bilgisine sahip olan yapay zekâ modellerinin, birkaç ay içinde gezegendeki en parlak zihinlerin bile çaresiz kaldığı soruları çözebilecek seviyeye ulaşması endişeleri de beraberinde getiriyor. Konuya ilişkin geçmişte çarpıcı bir değerlendirme yapan MIT matematikçisi Andrew Sutherland, bu hipotezi çözebilecek bir yapay zekâyla karşılaşmak istemeyeceğini belirterek, böyle bir senaryoda matematikçilerin işsiz kalmasının insanlığın en küçük derdi olacağına dikkat çekmişti. Alpöge ise tüm bu kaygılara rağmen, elde edilen başarının gelecekte bizleri bekleyen mucizelere dair büyük bir umut ışığı yaktığı görüşünde.
Levent Alpöge kimdir?
Dünyanın en prestijli okullarından Harvard Üniversitesi’nde 2014 yılı birincisi olan Levent Alpöge şimdilerde 34 yaşında. 2014 yılında Harvard’ı birincilikle bitiren Alpöge, hem matematik ve fizik lisans bölümlerinden, hem de aynı anda fizik yüksek lisans derecesi elde etti. Başarılı genç, 4 üzerinden 4 not ortalaması ile “Tüm Üniversite Birincisi” (Valedectorian) olarak dün mezun oldu.
Başarılarla dolu bir eğitim hayatına sahip olan Alpöge, 2010’da henüz lise son sınıfı öğrencisiyken ABD çapında adayların katılımı ile gerçekleşen Intel Bilim Yetenekleri Yarışması’nda ABD Başkanı Barack Obama ve senatörler tarafından kutlanan 40 genç finalist arasına girdi. Bunun sonucunda, “Ivy League” olarak ve akademik mükemmelliği ile tanınmış ABD’nin 8 en iyi üniversitesi tarafından kabul edildi.
Alpöge, Harvard’ın matematik bölümünü seçti. Sayısız prestijli ödülü ve bursu bulunan Alpöge; American Mathematical Monthly, Journal of Combinatorial Theory, Journal of Number Theory, International Mathematics Research Notices dergilerine yazılar yazıyor; Harvard College Mathematics Review dergisinin de editörluğünü üstleniyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!



Yorum Yazın