Ağız Gargarası Aslında Bunun İçin Üretilmedi: Asıl Amacı Bambaşkaydı
Bugün pek çok banyo dolabında duran ve ağzı ferahlatmak için kullandığımız o ürün, aslında bir gargara olarak üretilmedi. 1879'da ABD'de doğan ürünün ilk hedefi, ameliyathanelerdi!
Zamanla yer temizleyicisinden kepek ilacına kadar pek çok farklı iş için satıldı ve sonunda bugün bildiğimiz ağız gargaralarından birine dönüştü. Bu yolculuğu başlatan şey ise tek bir kelime oldu: 'Halitosis.'
İşte detaylar.
1879'da Ameliyathaneler İçin Üretildi
Smithsonian Ulusal Amerikan Tarihi Müzesi'nin kayıtlarına göre Listerine, ilk kez 1879'da ABD'nin St. Louis kentinde Dr. Joseph Lawrence ve Jordan Wheat Lambert tarafından formüle edildi. Ürünün adı ise tesadüf değildi: Antiseptik cerrahinin öncülerinden İngiliz cerrah Sir Joseph Lister'dan geliyordu.
Lister, ameliyatlarda mikropların öldürülmesinin enfeksiyonları önlediğini gösteren öncü isimlerden biriydi. Ürün de bu fikirden ilham alınarak, ameliyathanelerde kullanılacak bir cerrahi antiseptik olarak hayata geçti.
Yani bugün ağzımızı çalkaladığımız o sıvının ilk durağı, banyo değil ameliyat masasıydı!
Yer Temizleyicisinden Kepek İlacına: Her Derde Deva
Bu antiseptiğin hikayesi ameliyathanede kalmadı. Smithsonian'ın kayıtlarına göre ürün yıllar içinde bir cerrahi dezenfektan, kepek ilacı, yer temizleyicisi, saç toniği ve deodorant olarak pazarlandı.
Hatta dönemin reklamlarında; difteri, dizanteri, çiçek hastalığı ve bel soğukluğu gibi hastalıklara karşı 'faydalı bir çare' olarak bile tanıtıldı. 1880'lerde neredeyse her derde deva diye satılan bir 'her işe yarar' ürüne dönüşmüştü.
Dişçilerin Rafından Market Raflarına
Formülün lisansını Lawrence'tan alan eczacı Jordan Wheat Lambert, 1881'de Lambert Pharmacal Company'yi kurdu. Şirket 1895'te ürünü dişçilere ağız bakımı için satmaya başladı.
1914'te ise ABD'de reçetesiz satılan ilk ağız gargarası oldu. Ancak ürün raflara çıksa da uzun süre pek ilgi görmedi. Asıl kırılma noktası, birkaç yıl sonra Lambert ailesinin yeni kuşağıyla gelecekti.
Her Şeyi Değiştiren Kelime: Halitosis
Jordan Lambert'in oğlu Gerard Barnes Lambert, 1923'te şirketin başına geçti. Smithsonian Magazine'in aktardığına göre Lambert, bir toplantıda şirketin kimyagerine gargaranın neye iyi geldiğini sorarken hiç duymadığı bir kelimeyle karşılaştı. Lambert anılarında o anı şöyle anlatıyor:
'Araya girdim: 'Halitosis nedir?' 'Ah,' dedi, 'ağız kokusunun tıbbi adı.''
Lambert'in cevabı ise netti: 'İşte, tutunabileceğimiz bir şey.'
Halitosis 'Ağız Kokusu' Her Şeyi Değiştirdi
Bu andan sonra reklamları, ağız kokusunu sosyal hayatı ve aşkı mahveden tıbbi bir soruna dönüştürdü. Reklamlarda bir türlü evlenemeyen, sürekli nedime olup gelin olamayan genç kadınlar ve dışlanan insanlar anlatılıyordu. Smithsonian'a göre kampanya, insanların sosyal kabul görme ihtiyacına ve reddedilme korkusuna oynuyordu.
Beş Yılda Kârını 60 Katına Çıkardı
Strateji işe yaradı. Smithsonian Ulusal Amerikan Tarihi Müzesi'ne göre Gerard Lambert'in şirketin başındaki beş yılında Listerine'in kârı 60 kat arttı. Müze bu başarıyı büyük ölçüde, ağız kokusunun 'halitosis' adlı tıbbi bir sorun olarak yeniden tanımlanmasına ve bunun yarattığı sosyal kaygılara bağlıyor.
Freakonomics kitabının yazarları da bu durumu tek cümleyle özetliyor: 'Listerine, gargaradan çok halitosisi üretti.'
Ameliyathaneler için üretilen bir antiseptiğin, bir kelime sayesinde dünyanın en bilinen gargaralarından birine dönüşmesi; bazen bir ürünü satan şeyin, onu hangi derde çare olarak sunduğunuz olduğunu gösteriyor!
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın