Yılda 7 Santimetre Kayıyor: Avustralya ve Asya Çarpışacak mı?
Kıtaların hareketi hâlâ devam ediyor. Dünya'daki kara parçaları milyonlarca yıl sonra yeniden tek bir süper kıtaya dönüşebilir, dersek şaşırır mısınız?
Avustralya, her yıl birkaç santimetre kuzeye ilerleyerek Asya'ya yaklaşıyor. Peki, gelecekte bu iki kıta çarpışır mı? İşte yerkabuğundaki jeolojik hareketliliğin milyonlarca yıl sonra Dünya'yı nasıl şekillendireceğinin bilimsel detayları.
Avustralya İle Asya Arasındaki Mesafe Azalıyor
Geoscience Australia (Avustralya Yerbilimleri Kurumu) tarafından elde edilen GPS verileri, Avustralya levhasının yılda yaklaşık 7 santimetre hızla kuzeye doğru ilerlediğini gösteriyor. Bu sürat, Avustralya'yı Dünya'nın en hızlı hareket eden kıta kara parçalarından biri yapıyor. Bilim insanlarının özellikle dikkat çektiği bölge ise Endonezya çevresindeki Banda Yayı. Burada Avustralya kıtasına ait tektonik levha, Avrasya levhasının altına doğru itiliyor ve aktif bir yakınlaşma yaşanıyor.
Araştırmacılar, bu bölgenin kıta çarpışmalarının başlangıç evresini anlamak için gezegenimizdeki en önemli doğal laboratuvarlardan biri olduğunu belirtiyor. Kıtaların birbirine doğru bu amansız ilerleyişi, bugün bile bölgede yaşanan şiddetli depremler, volkanik patlamalar ve yeni dağ oluşumlarıyla kendini net bir şekilde kanıtlıyor.
Yeni Bir Süper Kıta Oluşabilir: "Amasia"
Kıtaların bu istikrarlı hareketi, 'Süper Kıta Döngüsü' adı verilen jeolojik bir prensibin parçasıdır. Kıtalar, gezegenimizin tarihinde her 300 ila 500 milyon yılda bir birleşip tek bir kara parçası oluşturur ve ardından tekrar ayrılırlar.
Curtin Üniversitesi araştırmacıları tarafından 2022 yılında süper bilgisayarlar kullanılarak yapılan ve Pasifik Okyanusu'nun her yıl birkaç santimetre daraldığını gösteren modellere göre, yaklaşık 200 ila 300 milyon yıl sonra Avustralya, Asya ve Kuzey Amerika'nın birleşmesiyle 'Amasia' adı verilen yeni bir süper kıta oluşacak.
Bu büyük çarpışma gerçekleştiğinde ise deniz seviyeleri büyük oranda düşecek, yeni sıradağlar yükselecek ve Dünya'nın iklim sistemi bugünkünden tamamen farklı bir hal alacak.
Dünya'nın Haritası Sürekli Değişiyor
Zaten pek çoğumuzun bildiği gibi üzerinde yaşadığımız bugünkü kıtalar, aslında yaklaşık 200 milyon yıl önce parçalanmaya başlayan Pangea süper kıtasının kalıntılarıdır. Tektonik plakalar, Dünya'nın mantosundaki konveksiyon akımlarının itici gücüyle sürekli dev bir yapbozun parçaları gibi yer değiştiriyor.
Avustralya'nın Asya'ya doğru ilerlemesi de gezegeni yeniden şekillendiren bu bitmek bilmeyen döngünün günümüzdeki bir kesitidir. İnsan ömrü bu büyük kıtasal birleşmenin sonucunu görmeye yetmeyecek olsa da, yüksek hassasiyetli uydu teknolojileri sayesinde yeryüzünün gelecekteki haritasının nasıl çizildiğini bugünden milimetre milimetre izleyebiliyoruz.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi Çekebilir
Yorum Yazın