Yapay Zeka 217 Yıllık Şifreyi Kırdı: Napolyon'un Generaline Giden Gizli Mektup Çözüldü
Yapay zekânın tarih araştırmalarındaki yeni durağı Napolyon dönemi oldu. Yapay zekâ mühendisi Carter Church, OpenAI'ın eylül başında tanıttığı GPT-6 Astra modelinin yardımıyla 1809'da Napolyon'un generallerinden Auguste de Marmont'a gönderilen şifreli askerî mektubu çözdüğünü açıkladı. 217 yıllık mektup, tarihi şifreleri listeleyen kataloglarda uzun süredir 'çözülemedi' notuyla duruyordu. Church'ün aktardığına göre Astra, mektubun tek bir taranmış görüntüsünden yola çıkarak elle çizilmiş yaklaşık 1.300 işareti metne aktardı ve şifreyi yaklaşık 6 saatlik çalışmayla kırdı. Ortaya çıkan metin, Avusturya'nın saldırısından hemen önce Fransız ordularının nerede ve kaç askerle konuşlandığını anlatan gizli bir brifing.
155 farklı işaretten oluşan mektup, 1969'dan beri bir dergi sayfasında çözülmeyi bekliyordu
Mektubun bilinen tek kopyası, 1969'da Fransız askerî tarih dergisi Revue historique des Armées'de J. Vilcoq imzasıyla yayımlanan 'Le Chiffre sous le Premier Empire' (Birinci İmparatorluk döneminde şifre) başlıklı makaledeki bir fotoğraf levhası. 24 satırlık sayfada 155 farklı işaretten oluşan yaklaşık 1.300 şifre birimi yer alıyor. Tarihi şifre katalogları mektubu kayda geçirmiş ama şifreli metni hiçbir zaman yazıya dökmemişti.
Daha önce Fransız kriptoloji tarihçisi Daniel Tant, işaretlerden 33'ünün hangi harfe karşılık geldiğini bulmuştu. Bu kısmi anahtar metnin yalnızca üçte birini açıyordu; kelime yerine geçen işaretlerin hepsi boştu.
Church hazır bir döküm yerine dergideki taranmış levhayı kullandı. Astra önce farklı el yazısı varyantlarını birbiriyle eşleştirdi, ardından Tant'ın anahtarını temel alıp kalan işaretlerin değerini bulmak için 'benzetimli tavlama' adı verilen bir optimizasyon yöntemiyle çalışan çözücü kurdu.
Çözülen metin, Münih'te 40 bin Bavyeralı ve Vistül kıyısında 30 bin Polonyalı asker olduğunu bildiriyor
Mektup, Napolyon'un üvey oğlu ve İtalya Genel Valisi Eugène de Beauharnais'nin karargâhından çıkmış. Napolyon 16 Mart 1809'da Eugène'e, o sırada Dalmaçya'daki Fransız kuvvetlerine komuta eden Marmont'a orduların durumunu şifreli olarak bildirmesini emretmişti.
Çözülen metinde Fransız ve müttefik kuvvetlerin konumları tek tek sıralanıyor: Münih'te 40 bin Bavyeralı, Vistül kıyısında 30 bin Polonyalı asker, Sakson ve Fransız kolordularının yerleri ve mevcutları. Avusturya'nın mevzileri ve olası hamleleri de değerlendiriliyor; Marmont'a 'birkaç asker ya da bir ayaktakımı kalabalığından' çekinmemesi söyleniyor. Avusturya birkaç hafta sonra, Nisan 1809'da saldırıya geçti.
Metin ayrıca 1865'te yayımlanan Napolyon yazışmaları derlemesinde yarım kalan bir cümleyi de tamamlıyor.
Tarihi şifre veritabanı Cryptiana, mektubu 'çözüldü' olarak işaretledi ve tarihini 1809'a düzeltti
Church, kullandığı anahtarı ve çözücü kodunu kendi sitesinde paylaştı; isteyen herkes sonucu adım adım tekrarlayabiliyor. Tarihi şifreleri derleyen Cryptiana veritabanının sahibi Satoshi Tomokiyo da çözümü inceleyip kaydı 'çözüldü' olarak işaretledi ve mektubun daha önce 1807 olarak geçen tarihini 1809 olarak düzeltti.
Church'e göre 5 işaretin değeri hâlâ kesin değil, ancak bu belirsizlikler metnin anlamını değiştirmiyor. Güvenlik operasyonlarında on yıl çalışan Church, bugün yapay zekâ mühendisliği alanında çalışıyor.
GPT-6 Astra'nın adı son haftalarda tarihi şifrelerle sıkça anılıyor. Model, 1918'den kalan ve 108 yıldır çözülemeyen bir Birinci Dünya Savaşı Alman telsiz mesajını çözdüğü iddiasıyla da gündeme gelmişti.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
Napolyon Osmanlı Ordusu'na Katılmak İstemiş! 1795'te Ne Oldu?
Yorum Yazın