Termometrelerin Pes Ettiği 8 Yer: İnsanların Yaşamaya Devam Ettiği Dünyanın En Soğuk Yerleşimleri
Türkiye'de dört mevsimi yaşayabiliyor olmak büyük şans. Dünyanın bazı köşelerinde ise kış, takvimdeki bir mevsim olmaktan çıkıp yılın büyük bölümünü belirleyen bir gerçeğe dönüşüyor. Termometrenin eksi 40'ı gördüğü bu yerlerde insanlar yine işine gidiyor, çocuklar okula yürüyor, hayat durmuyor.
Rusya'nın uzak köşelerinden Moğolistan bozkırlarına, Kanada'nın Hudson Körfezi kıyısından Çin'in kuzeyine uzanan, insanların yaşadığı dünyanın en soğuk 8 yerleşimine birlikte bakalım.
1. Vladivostok, Rusya: Pasifik kıyısında rüzgârın kemiğe işlediği liman kenti
Rusya'nın Pasifik kıyısındaki en büyük limanı ve Trans-Sibirya Demiryolu'nun son durağı olan Vladivostok, Moskova'ya yaklaşık 9 bin 300 kilometre uzaklıkta. Yaklaşık 600 bin kişinin yaşadığı şehir, listedeki en 'ılıman' isim: yıllık ortalama sıcaklık 5 derece civarında ve yazlar serin ama nemli geçiyor.
Asıl zorluk kışın başlıyor. Ocak ayında ortalama sıcaklık eksi 12 derece seviyesinde. Rakamdan çok, Sibirya'dan gelen kuru soğukla denizin nemi birleşince ortaya çıkan sert rüzgâr canı yakıyor; hissedilen sıcaklık çoğu zaman termometrenin çok altına iniyor. Kış boyunca şehrin koyları kısmen donuyor, ağır kar yağışlı günlerde sokaklar bir anda karla doluyor.
2. Urumçi, Çin: Denize en uzak büyük şehirlerden biri
Çin'in kuzeybatısındaki Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin başkenti Urumçi'de 2020 sayımına göre yaklaşık 4 milyon kişi yaşıyor. Tanrı Dağları'nın eteğine kurulan şehir, en yakın denize yaklaşık 2 bin 500 kilometre uzaklıkta; bu yüzden dünyanın okyanustan en uzak büyük şehirlerinden biri olarak anılıyor.
Denizin yumuşatıcı etkisinden yoksun karasal iklim, yazları sıcak ve kurak, kışları ise sert geçiriyor. Ocak ayında ortalama sıcaklık eksi 13 derece civarında ve kar örtüsü kış boyunca yerde kalıyor. Arkada beyaza bürünmüş dağlar, önde ısınmak için yakılan kömürün dumanı tüten bacalar: Urumçi'nin kış fotoğrafı tam olarak böyle.
3. Harbin, Çin: Soğuğu festivale çeviren on milyonluk metropol
Çin'in en kuzeydoğusundaki Heilongjiang eyaletinin başkenti Harbin, yaklaşık 10 milyonluk nüfusuyla bu listenin açık ara en kalabalık şehri. Sibirya'dan gelen soğuk hava dalgalarının tam yoluna düşen kentte Ocak ayında ortalama sıcaklık eksi 17 ile eksi 18 derece arasında; geceleri termometre eksi 25 ile eksi 30 dereceye kadar iniyor.
Harbin soğuğu bir dert olarak değil, fırsat olarak görüyor. Her kış Songhua Nehri'nden kesilen dev buz bloklarıyla kurulan Harbin Uluslararası Buz ve Kar Festivali, dünyanın en büyük buz heykeli etkinliklerinden biri sayılıyor. Geceleri ışıklandırılan buz saraylarını, kuleleri ve köprüleri görmek için her yıl çok sayıda turist şehre geliyor. Yani Harbinliler için kış, aynı zamanda en kalabalık sezon.
4. Astana, Kazakistan: Yazın sıcağı, kışın dondurucu soğuğu bir arada yaşatan başkent
Kazakistan'ın başkenti Astana 2019'da Nur-Sultan adını almış, 2022'de yeniden eski ismine dönmüştü. Yaklaşık 1,4 milyon kişinin yaşadığı şehir, Ulan Batur'dan sonra dünyanın en soğuk ikinci başkenti olarak biliniyor. Çevresinde ne dağ ne deniz var; uçsuz bucaksız bozkır kuzeyden gelen soğuk havanın önünde hiçbir engel bırakmıyor.
Ocak ayında ortalama sıcaklık eksi 14 ile eksi 15 derece civarında, soğuk dalgalarında ise termometre eksi 40 dereceyi görebiliyor. Üstelik yazın sıcaklık 30 dereceyi aşabildiği için şehirde yıl içindeki fark 90 dereceye yaklaşıyor. Kışın Astana'da hayat kapalı alanlara taşınıyor; içinde yapay plajı bile bulunan dev çadır biçimli Han Şatır alışveriş merkezi bunun en bilinen örneği.
5. Churchill, Kanada: Kutup ayılarının komşusu küçük kasaba
Kanada'nın Manitoba eyaletinde, Hudson Körfezi kıyısında yer alan Churchill'de 2021 sayımına göre 870 kişi yaşıyor. Kasabaya karayolu bağlantısı yok; oraya yalnızca tren ya da uçakla gidilebiliyor.
Körfezin üzerinden esen kuzey rüzgârları nedeniyle Ocak ayında ortalama sıcaklık eksi 26 derece civarında. Her sonbaharda körfezin donmasını bekleyen kutup ayıları kıyıya doğru yürüyünce kasaba 'dünyanın kutup ayısı başkenti' unvanını gerçekten hak ediyor. Ekim ve kasım aylarında ayılar sokaklara girmesin diye özel ekipler nöbet tutuyor, turistler ise dev tekerlekli 'tundra araçlarıyla' hayvanları güvenle izliyor. Yazın aynı sularda beyaz balinalar yüzüyor.
6. Ulan Batur, Moğolistan: Dünyanın en soğuk başkenti
Moğolistan'ın başkenti Ulan Batur, 1.350 metre rakımda ve yıllık ortalama sıcaklığı sıfırın altında olan, bu yüzden dünyanın en soğuk ulusal başkenti sayılan bir şehir. Yaklaşık 1,7 milyon kişi, yani ülke nüfusunun yarısına yakını burada yaşıyor.
Ocak ayında ortalama sıcaklık eksi 20 ile eksi 28 derece arasında değişiyor. Şehrin çevresindeki 'ger' mahallelerinde yaşayan on binlerce aile, geleneksel keçe çadırlarını ve küçük evlerini kömürle ısıtıyor. Bu da kış aylarında Ulan Batur'u dünyanın hava kirliliği en yüksek şehirlerinden biri haline getiriyor. Soğuk kadar yoğun sis de günlük hayatın parçası.
7. Yakutsk, Rusya: Donmuş toprağın üzerine kurulu şehir
Rusya'ya bağlı Saha Cumhuriyeti'nin (Yakutistan) başkenti Yakutsk, yaklaşık 355 bin kişilik nüfusuyla dünyanın en soğuk büyük şehri kabul ediliyor. Lena Nehri kıyısındaki şehir, kesintisiz donmuş toprak tabakası olan permafrostun üzerine kurulu. Zeminin erimesi binaları çökertmesin diye yapıların çoğu betonarme kazıklar üzerinde yükseliyor.
Ocak ayında ortalama sıcaklık eksi 39 derece civarında, kaydedilen en düşük değer ise eksi 64,4 derece. Yıllık ortalama ise eksi 9 derece seviyesinde. Soğuk günlerde nefes havada anında buz kristaline dönüyor, yoğun buz sisi yüzünden şehir kimi zaman birkaç metre ötesi görünmeyecek hale geliyor. Yaz aylarında ise sıcaklığın 30 dereceyi aşabilmesi, Yakutsk'u iklimin en uçlarda yaşandığı yerlerden biri yapıyor.
8. Oymyakon, Rusya: Okulun eksi 52 dereceye kadar açık kaldığı köy
Saha Cumhuriyeti'nde yaklaşık 500 kişinin yaşadığı Oymyakon, kalıcı olarak insanların yaşadığı yerler arasında en düşük sıcaklığın ölçüldüğü yer olarak biliniyor. Resmî rekor, 1933'te kaydedilen eksi 67,7 derece. Ocak ayı ortalaması ise eksi 45 derece civarında.
Burada hayat, soğuğa göre kurulmuş. Köydeki okul hava eksi 52 dereceyi bulmadıkça kapanmıyor. Permafrost yüzünden su ve kanalizasyon boruları döşenemediği için tuvaletler dışarıdaki ahşap kulübelerde. Arabaların motoru, soğuktan donup bir daha çalışmamasın diye ya çalışır halde bırakılıyor ya da ısıtmalı garajlara alınıyor. Sebze yetişmediği için sofralar et, süt ürünleri ve bölgenin meşhur dondurulmuş çiğ balığı 'stroganina' ile kuruluyor.
Tablo yazın tersine dönüyor: temmuzda sıcaklık 30 dereceyi aşabiliyor ve gün ışığı neredeyse hiç sönmüyor. Kışın ise aralık ayında güneş günde yalnızca birkaç saat görünüyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın