Star Wars Müziği ile İstiklal Marşı Arasındaki Benzerlik: Bestecisi 'İlham' Aldı mı?
Müzisyen ve içerik üreticisi Can Oflaz, şarkılar arasındaki benzerlikleri anlattığı serisine yeni bir video ekledi. Bu kez karşılaştırdığı eserler hepimizin çok iyi bildiği iki müzik: Star Wars'ın unutulmaz müziği ve İstiklal Marşı.
29 Ekim Cumhuriyet Bayramı öncesi paylaşılan video kısa sürede binlerce beğeni aldı. Peki iki eser gerçekten benziyor mu, Star Wars'ın bestecisi İstiklal Marşı'ndan ilham almış olabilir mi?
Öncelikle, sizi videoyla baş başa bırakalım:
İstiklal Marşı ve Star Wars müziği neden birbirine benzer geliyor olabilir?
Öncelikle şunu belirtelim, her iki eser de Batı müziğinin marş geleneğine dayanıyor.
Kahramanlık ve coşku duygusu vermek için yazılan marşlarda bestecilerin sıkça başvurduğu ortak araçlar var: Güçlü ve aydınlık bir hava veren majör tonalite, notalar arasındaki geniş ve yükselen sıçramalar, bandoyu ve borazanları hatırlatan fanfar etkisi, net ve kararlı bir ritim.
Star Wars'ın ana teması da İstiklal Marşı da bu geleneğin içinden doğduğu için kulakta benzer bir kahramanlık hissi uyandırabiliyor. Ancak bu tür benzerlikler, eserlerden birinin diğerinden alıntı yaptığı anlamına gelmiyor.
Star Wars'ın müziğini kim yaptı?
Star Wars'ın müziği, Amerikalı besteci John Williams'a ait. Williams, 1977'de vizyona giren ilk Star Wars filmi için yazdığı müziği Mart 1977'de İngiltere'de, Londra Senfoni Orkestrası ile kaydetti.
Yönetmen George Lucas, o yılların bilim kurgu filmlerinde sıkça kullanılan deneysel elektronik müzik yerine, çocukluğunda izlediği eski macera filmlerini hatırlatan görkemli bir senfonik müzik istiyordu. Juilliard'da eğitim alan Williams ise o tarihte Jaws filmiyle Oscar kazanmış, tecrübeli bir film bestecisiydi.
Williams sonraki yıllarda E.T., Indiana Jones, Jurassic Park ve Harry Potter gibi filmlerin de unutulmaz müziklerine imza attı.
Peki John Williams İstiklal Marşı'ndan ilham aldı mı?
Bunu gösteren herhangi bir resmi kaynak ya da açıklama yok. Williams'ın Star Wars müziğini yazarken etkilendiği eserler ise müzik tarihçileri tarafından uzun süredir tartışılıyor.
En çok anılan isimler şunlar:
Erich Wolfgang Korngold: Star Wars'ın ana temasının, Korngold'un 1942 yapımı Kings Row filmi için yazdığı temaya çok benzediği sıkça dile getiriliyor. Korngold'un Robin Hood gibi filmler için yazdığı müzikler, Williams'ın doğrudan model aldığı örnekler arasında gösteriliyor.
Gustav Holst: Holst'un Gezegenler (The Planets) süitindeki 'Mars, Savaşın Getiricisi' bölümünün izleri, İmparatorluk ve stormtrooper'ların müziğinde duyuluyor.
Richard Wagner: Her karaktere özel bir müzikal tema (leitmotif) verme fikri, Wagner'in operalarından geliyor.
Pyotr İlyiç Çaykovski: Fındıkkıran ve Kuğu Gölü'nün renkli orkestrasyonunun da Williams'ı etkilediği düşünülüyor.
Gelelim İstiklal Marşı'na
İstiklal Marşı'nın sözleri Mehmet Akif Ersoy'a ait ve 12 Mart 1921'de TBMM'de kabul edildi. Ancak ülke savaş içinde olduğu için şiirin bestelenmesi ertelendi. 1923'te açılan beste yarışmasına 24 besteci katıldı, fakat bir sonuç açıklanamadı. Bu yüzden marş bir süre farklı şehirlerde farklı bestelerle okundu.
1924'te Ali Rıfat Çağatay'ın bestesi kabul edildi ve 1930'a kadar bu beste çalındı. 1930'da ise bugün okuduğumuz, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası şefi Osman Zeki Üngör'ün 1922'de hazırladığı beste resmi marş oldu. Marşın armonisini Edgar Manas, bando düzenlemesini ise İhsan Servet Künçer yaptı.
Bilinmeyen detay: Beste aslında başka bir şiir için yazılmış
İstiklal Marşı hakkında pek bilinmeyen bir ayrıntı var. Osman Zeki Üngör'ün yakın dostu besteci Cemal Reşit Rey ile yapılan bir röportajda aktarıldığına göre, bu beste aslında başka bir güfte üzerine yapılmış; İstiklal Marşı olması düşünülerek bestelenmemiş.
Sözlerle melodinin bazı yerlerde tam oturmamasının nedeni de bu. Örneğin 'Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak' dizesi okunurken 'şafaklarda' kelimesi iki müzikal cümle arasında bölünüyor.
Bu arada tarih sırasını da hatırlatalım: Üngör'ün bestesi 1922'de, Star Wars'ın müziği ise 1977'de yazıldı. Yani İstiklal Marşı'nın bestesi, Star Wars'tan 55 yıl daha eski.
Star Wars müziğinin Türkiye ile ilginç bir bağı daha var
Star Wars müziği Türk sinemasında da çaldı, ama izinsiz. 1982 yapımı Cüneyt Arkın filmi Dünyayı Kurtaran Adam, Star Wars'tan izinsiz alınan sahneler ve müzikler kullandığı için yurt dışında 'Turkish Star Wars' (Türk Star Wars'ı) adıyla tanınıyor.
Filmin ana teması olarak kullanılan müzik de yine bir John Williams eseri: Indiana Jones serisinin ilk filmi Raiders of the Lost Ark marşı. Filmde Star Wars müziğinden parçalar da duyuluyor.
Ve Star Wars müziğinin kazandığı ödüller...
Star Wars müziği Oscar, Altın Küre, BAFTA ve Grammy ödüllerinin hepsini kazandı. Soundtrack albümü tüm zamanların en çok satan senfonik albümü oldu.
Amerikan Film Enstitüsü (AFI) 2005'te Star Wars müziğini Amerikan sinema tarihinin en akılda kalan film müziği seçti. ABD Kongre Kütüphanesi de 2004'te bu kaydı 'kültürel, tarihi ve estetik açıdan önemli' eserlerin saklandığı Ulusal Kayıt Arşivi'ne ekledi.
Star Wars'ın müziği size de İstiklal Marşı'nı hatırlattı mı?
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Japonya'nın Ankara Büyükelçisi Tamura İstiklal Marşı'nı Ezbere Okudu
Yorum Yazın