article/comments
article/share
Haberler
Sporcuların Kronik Hastalığı Olarak Biliniyor: Geç Olmadan Fark Etmek Mümkün Olabilir

Sporcuların Kronik Hastalığı Olarak Biliniyor: Geç Olmadan Fark Etmek Mümkün Olabilir

google-g-white cross-white onedio-o-white
Onedio’yu Google’da tercih edilen kaynak olarak ekleyin plus-blue

Bilim insanları, Alzheimer hastalığı için geliştirilen bir kan testinin, sporcularda ve başlarına tekrarlayan darbeler alan diğer kişilerde görülen CTE hastalığına da işaret edebileceğini gördü. Kronik travmatik ensefalopati (CTE) bugün yalnızca ölümden sonra beynin incelenmesiyle kesin olarak teşhis edilebiliyor. JAMA dergisinde yayımlanan iki küçük çalışma, ileri evre CTE'de bir tau proteini parçasının kandaki düzeyinin yüksek olduğunu gösterdi.

Detaylar 👇

Kaynak: 1, 2

İçeriğin Devamı Aşağıda chevron-right-grey
Reklam

Doktorlar CTE'yi bugün belirtilere bakarak değerlendiriyor ancak kesin teşhis ancak ölümden sonra konabiliyor.

Doktorlar CTE'yi bugün belirtilere bakarak değerlendiriyor ancak kesin teşhis ancak ölümden sonra konabiliyor.

CTE, sarsıntılara ve diğer beyin travmalarına bağlı bir hastalık. Doktorlar hastalığın olup olmadığını anlamak için ruh hali değişimleri ve hafıza kaybı gibi belirtileri değerlendiriyor. Ancak başka hastalıklar da benzer belirtilere yol açıyor ve CTE tanısı yalnızca ölümden sonra beyin incelenerek doğrulanabiliyor.

Şimdi iki küçük çalışma yeni bir ipucuna dikkat çekiyor. Alzheimer hastalarında anormal tau proteinini saptamak için geliştirilen bir kan testi, ileri evre CTE'si olanlardaki tau birikimini de saptıyor gibi görünüyor. Tau normalde nöronları destekliyor, Alzheimer'da ise bu sinir hücrelerinin içinde düğümleniyor. CTE'de de tau proteininde bir anormallik var. Test, eMTBR-tau243 adlı belirli bir tau parçasını ölçüyor.

Washington Üniversitesi araştırmacıları, Alzheimer için geliştirilen testi incelerken beklenmedik biçimde CTE ile karşılaştı.

Washington Üniversitesi araştırmacıları, Alzheimer için geliştirilen testi incelerken beklenmedik biçimde CTE ile karşılaştı.

Washington Üniversitesi (WashU) ve San Francisco'daki Kaliforniya Üniversitesi'nden araştırmacılar, eMTBR-tau243 belirtecini otopsiyle doğrulanmış beyin hastalıkları olan 80'den fazla kişinin ve sağlıklı gönüllülerin örneklerinde test ediyordu. Beklendiği gibi düzeyler Alzheimer'da çok yüksek, tek tip tau birikiminin görüldüğü hastalıklarda düşüktü. Ancak Alzheimer belirtisi olmayan bir hastanın düzeyi beklenmedik biçimde yüksek çıktı. Otopsi kayıtları incelendiğinde bu kişide ileri evre CTE bulunduğu görüldü.

Araştırmacılar bunun üzerine otopsiyle CTE'si doğrulanmış 11 kişinin kanını test etti. Düzeyler sağlıklı kişilerden yüksekti ve beyin hastalığının şiddetiyle birlikte artıyordu. Test, ileri evre CTE'yi sağlıklılardan yüksek doğrulukla ayırdı ancak erken evre CTE'yi güvenilir biçimde belirleyemedi. CTE'deki düzeyler Alzheimer'dakinden çok daha düşüktü. Çalışmaya toplam 229 katılımcı dahil edildi ve 13 Kasım'da JAMA'da yayımlandı.

Ortak kıdemli yazar Kanta Horie, birçok ilaç şirketinin CTE'yi tedavi edebilecek yöntemler geliştirdiğini ancak hastalığı belirleyecek ve tedavinin işe yarayıp yaramadığını hızla gösterecek biyobelirteçlerin olmadığını söyledi. Ortak kıdemli yazar Chihiro Sato ise bunun tek başına bir biyobelirteç olmayacağını belirtti. Sato'ya göre tekrarlayan kafa travması geçmişi olan, Alzheimer testi negatif çıkan ve bu belirteci yüksek olan biri CTE olabilir.

Boston Üniversitesi'nin çalışmasında ileri evre CTE'li eski sporcularda aynı belirteç yüksek bulundu.

Boston Üniversitesi'nin çalışmasında ileri evre CTE'li eski futbolcularda aynı belirteç yüksek bulundu.

Boston Üniversitesi ve Arizona'daki Banner Health'ten araştırmacılar aynı soruyu, profesyonel ya da okul düzeyinde spor oynamış ve ölümden sonra beyinlerini araştırma için bağışlamış 21 kişiden saklanan kanla inceledi. Otopsilerde 16 kişide ileri evre CTE, iki kişide daha erken evre CTE bulundu, üç kişide ise hastalık yoktu. Tau belirtecinin kan düzeyleri, ileri evre CTE'si olan sporcularda anlamlı biçimde yüksekti. CTE'si olanlardan beşinde Alzheimer hastalığı da vardı ve en yüksek düzeyler bu kişilerde görüldü. Sonuçlar Perşembe günü Boston'daki bilimsel bir toplantıda açıklandı.

Çalışmanın kıdemli yazarı ve BU CTE Merkezi klinik araştırma eş direktörü Michael Alosco, testin ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) tarafından onaylanmadığını ve örneklem küçük olduğu için daha fazla araştırma gerektiğini belirtiyor. eMTBR-tau hem CTE hem Alzheimer'da yüksek olduğundan iki hastalığı ayırmak için ek test gerekiyor. Alosco'ya göre burada Alzheimer ile yakından ilişkili ama CTE ile ilişkili olmayan p-tau217 belirteci devreye giriyor. Kuramsal olarak her iki belirteci ölçen iki parçalı bir kan testi CTE'yi belirleyebilir. Alosco, bulgular doğrulanırsa CTE'nin genel nüfusta ne kadar yaygın olduğunun anlaşılabileceğini ve tedavi deneylerinin daha iyi tasarlanabileceğini söylüyor.

Uzmanlar sonuçları umut verici buluyor ancak daha büyük çalışmalara ihtiyaç olduğunu vurguluyor.

Uzmanlar sonuçları umut verici buluyor ancak daha büyük çalışmalara ihtiyaç olduğunu vurguluyor.

Çalışmalara katılmayan Northwestern Üniversitesi nöropatoloğu Dr. Rudolph Castellani, olası CTE bağlantısının ilginç ama çok ön aşamada olduğunu, gerçek bir bağlantı olup olmadığını görmek için çok daha büyük çalışmalar gerektiğini söyledi. Anormal tau birkaç beyin hastalığında görülüyor ve yaşlı yetişkinlerde bu hastalıklar iç içe geçebiliyor. Almanya'daki Ludwig Maximilian Üniversitesi'nden Günter Höglinger ve Carla Palleis, dergideki eşlik eden editörlüklerinde CTE'deki tau birikiminin Alzheimer'dakinden farklı olduğunu yazdı. İkisi de çok daha fazla araştırma gerektiğini vurgularken, iki çalışmanın birlikte 'önemli bir adım' olduğunu belirtti.

Çalışmaların hiçbirinde yer almayan Avustralya'daki Sidney Üniversitesi'nden Michael Buckland ise sonuçları alan için bir 'dönüm noktası' olarak niteledi. Buckland'a göre bu, sıvı biyobelirteçlerin yaşayan kişilerde CTE tanısına yardımcı olabileceğini gösteriyor. WashU, eMTBR-tau243'ü kanda ölçme teknolojisini, Alzheimer tanısına yardımcı olan FDA onaylı bir kan testi de geliştiren C2N Diagnostics şirketine lisansladı. Test henüz CTE tanısı için doğrulanmadı.

Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!

category/test-white Test
category/gundem-white Gündem
category/magazin-white Magazin
category/video-white Video

İlginizi çekebilir;

Yorumlar ve Emojiler Aşağıda chevron-right-grey
Reklam
2018’de Aydın Adnan Menderes Üniversitesi’nde başladığım İngiliz Dili ve Edebiyatı lisans eğitimimi 2022’de tamamladım. 2024’te Ege Üniversitesi’nde aynı alanda yüksek lisans eğitimime başladım. Üç yılı aşkın süredir Onedio’da yaşam kategorisinde içerik üretiyorum. Yabancı medyanın ve popüler kültürün içinde büyümüş biri olarak, trendleri paylaşmayı ve hikayeleri insanlarla buluşturmayı seviyorum.
Tüm içerikleri
right-dark
category/eglence BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
0
0
0
0
0
0
0
Yorumlar Aşağıda chevron-right-grey
Reklam
ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?
Yorum Yazın