Sigaranın Nasıl Satılacağı Belli Oldu: QR Kodla Sadece Yaşa Bakılacak, Kişisel Bilgi Paylaşılmayacak
Sağlık Bakanlığı ile AK Parti Grup Başkanlığı'nın hazırladığı kanun teklifi taslağına göre, tütün ürünü satışında 18 yaş sınırı QR kodla elektronik olarak doğrulanacak. Alıcı telefonundaki kodu okuttuğunda sistem yalnızca kişinin 18 yaşını doldurup doldurmadığını gösterecek; satıcı ad, soyad ya da doğum tarihi görmeyecek. Market, bakkal ve büfelerin yanı sıra internet satışlarını da kapsaması düşünülen sistem için bir yıllık uyum süresi öngörülüyor.
Kaynak: Türkiye Gazetesi, Yeni Şafak
Alıcı telefonundaki QR kodu okutacak, sistem T.C. kimlik numarasıyla eşleştirip yaşı kontrol edecek.
Taslakta iki farklı işleyiş modeli yer alıyor. İlkinde alıcı, kamu otoritesinin ürettiği QR kodu cep telefonuyla okutuyor. Sistem kodu T.C. kimlik numarasıyla eşleştirip kişinin 18 yaşını doldurup doldurmadığını tespit ediyor.
İkinci seçenek ise kamu otoritesinin geliştireceği bir akıllı telefon ya da tablet uygulaması üzerinden doğrulama yapılması. Hangi yöntemin hayata geçeceği henüz kesinleşmiş değil; usul ve esasları, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın görüşü alınarak Sağlık Bakanlığı belirleyecek.
Satıcının ekranında ad, soyad ya da doğum tarihi değil, yalnızca bir onay çıkacak.
Kişisel veri tarafı, haberdeki en dikkat çeken ayrıntı. Satıcıya alıcının adı, soyadı, doğum tarihi ya da başka bir bilgisi aktarılmayacak; ekranda 'sadece onay' görünecek. Yani kasadaki kişi, karşısındakinin kaç yaşında olduğunu bile bilmeden satışı yapıp yapmayacağına karar verebilecek.
Market, bakkal ve büfe gibi fiziksel satış noktalarında 18 yaş kontrolünün yanında günlük tütün ürünü alım miktarlarının da denetleneceği belirtiliyor. Bu, daha önce Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu'nun 'TC kimlik numarası şartı olacak' sözleriyle gündeme gelen düzenlemenin, mahremiyeti gözeten bir yöntemle nasıl uygulanabileceğine dair ilk somut tablo olarak okunuyor.
Model Japonya ve Güney Kore'deki uygulamalardan esinleniyor, internet satışları da kapsama giriyor.
Taslak, Japonya ve Güney Kore'deki uygulamaları örnek alıyor. Sistemin yalnızca mahalledeki bakkal ya da büfeyle sınırlı kalması da beklenmiyor: Düzenleme, internet üzerinden yapılan tütün satışlarında da elektronik yaş doğrulaması öngörüyor.
Bakanlığın bu yöndeki arayışı yeni değil. Memişoğlu, geçtiğimiz günlerde sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda 'mahremiyeti gözeten, kişisel verileri koruyan ve uygulama kolaylığı sağlayan elektronik sistemler dahil bütün seçenekleri değerlendiriyoruz' demişti. QR modeli, bu cümlenin taslaktaki karşılığı gibi duruyor.
Taslağın gerekçesi rakamlarda: 13-15 yaş grubundaki sigara içen öğrencilerin yüzde 73,3'ü sigarayı kolayca alabiliyor.
Taslak, gerekçe olarak 2017 tarihli Küresel Gençlik Tütün Araştırması'na dayanıyor. Araştırmaya göre 13-15 yaş grubunda sigara içen öğrencilerin yüzde 73,3'ü, 18 yaş sınırına rağmen market ve bakkal gibi yerlerden sigarayı kolayca temin edebiliyor. Türkiye'de 18 yaşından küçüklere tütün satışı zaten yasak; asıl sorun yasağın sahada işlememesi.
Kanun teklifinin 25 ila 27 maddeden oluşması bekleniyor ve ayrıntıların bu hafta TBMM'de yapılacak bir toplantının ardından netleşeceği yazılıyor. Teklif yasalaşırsa işletmelere altyapıyı kurmaları için bir yıllık uyum süresi tanınacak; Yeni Şafak'a göre yasalaşma 2027'de olursa sistemin 2028'de devreye girmesi mümkün olacak.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Sigarada Yeni Dönem: Kimlik Şartı Geliyor
Kafe ve Restoranlarda Sigara Düzeni Değişiyor: Yeni Düzenleme Belli Oldu
Yorum Yazın