article/comments
article/share
Haberler
Rüyanızı Kontrol Edebilir Misiniz? Bilinçli Rüya (Lucid Dream) Hakkında Bilimin Söylediği 11 Şey

Rüyanızı Kontrol Edebilir Misiniz? Bilinçli Rüya (Lucid Dream) Hakkında Bilimin Söylediği 11 Şey

google-g-white cross-white onedio-o-white
Onedio’yu Google’da tercih edilen kaynak olarak ekleyin plus-blue

Rüyanın ortasında 'Dur bir dakika, ben şu an rüya görüyorum!' dediğiniz oldu mu? Bu anın bilimde bir adı var: bilinçli rüya, yani lucid rüya. Üstelik uyku laboratuvarlarında ölçülmüş, sınanmış bir olgu. Rüyanızı yönetmeyi deneyenlerin bilmesi gerekenleri bilimsel çalışmalarla derledik. Buyurun, beraber bakalım! 👇

İçeriğin Devamı Aşağıda chevron-right-grey
Reklam

1. Lucid Rüya, Uyurken Rüyada Olduğunu Fark Etmek Demek

1. Lucid Rüya, Uyurken Rüyada Olduğunu Fark Etmek Demek

Bilinçli rüyada kişi uyumaya ve rüya görmeye devam eder ama o sırada rüyada olduğunun farkındadır. 'Lucid dream' terimini 1913'te Hollandalı psikiyatr Frederik van Eeden kullandı. Yani konu yeni bir internet akımı değil, yüz yılı aşkın geçmişi var.

2. Fark Etmek Her Zaman Kontrol Etmek Anlamına Gelmiyor

2. Fark Etmek Her Zaman Kontrol Etmek Anlamına Gelmiyor

Rüyada olduğunu anlamak başka, rüyanın akışını değiştirmek başka. Voss ve ekibinin 2013'te geliştirdiği bilinçli rüya ölçeği de farkındalığı ve rüya üzerindeki kontrolü ayrı ayrı ölçüyor. Kimi kişi yalnızca durumu fark ederken kimi uçmak gibi istediği bir şeyi yapabiliyor.

3. Sandığınızdan Çok Kişi En Az Bir Kez Yaşamış

3. Sandığınızdan Çok Kişi En Az Bir Kez Yaşamış

Saunders ve ekibinin 2016'da Consciousness and Cognition dergisinde yayımlanan meta-analizine göre insanların yaklaşık %55'i hayatında en az bir kez bilinçli rüya görmüş. Ayda bir ya da daha sık görenlerin oranı ise yaklaşık %23. Yani aramızda bu deneyime yabancı olmayan epey kişi var. 🌙

4. Bilim Bunu Gözlerden Gelen Mesajla Kanıtladı

4. Bilim Bunu Gözlerden Gelen Mesajla Kanıtladı

REM uykusunda vücut kasları gevşer ama gözler hareket edebilir. 1970'lerin sonunda İngiltere'de Keith Hearne, ardından ABD'de Stanford'da Stephen LaBerge bu açıklıktan yararlandı: Bilinçli rüya gören kişiler, rüyada olduklarını anladıkları anda önceden kararlaştırılmış sol-sağ-sol-sağ göz hareketleri yaptı. Uyku kayıtları bu sinyallerin kesintisiz REM uykusu sırasında geldiğini gösterdi. LaBerge, William Dement ve ekibi bulguları 1981'de yayımladı.

5. Rüyada Zaman Sanıldığı Gibi Uçup Gitmiyor

5. Rüyada Zaman Sanıldığı Gibi Uçup Gitmiyor

Eski yazılarda 'rüyalar birkaç saniye sürer ama saatler gibi gelir' denirdi. LaBerge'ün 1985'teki deneyinde bilinçli rüya görenler rüyada ona kadar saydı ve süre uyanıkkenki saymaya yakın çıktı. Hareket işin içine girince durum değişiyor: Erlacher ve Schredl'in 2004'teki deneyinde rüyada çömelmek uyanıklığa göre yaklaşık %40 daha uzun sürdü. 2014'teki takip çalışmasında yürümek gibi hareketli görevler de rüyada uzadı.

İçeriğin Devamı Aşağıda chevron-right-grey
Reklam

6. Rüya Görürken Soru Bile Cevaplanabiliyor

6. Rüya Görürken Soru Bile Cevaplanabiliyor

2021'de Current Biology dergisinde yayımlanan çalışmada ABD, Fransa, Almanya ve Hollanda'daki dört laboratuvar, REM uykusundaki 36 katılımcıyla iletişim kurmayı denedi. Bazı katılımcılar rüyadayken kendilerine sorulan basit matematik sorularını göz hareketleriyle doğru cevapladı. Her deneme başarılı olmadı ama rüya görenle uyanık biri arasında gerçek zamanlı bir 'sohbet' ilk kez bu kadar net gösterildi.

7. Gerçeklik Testi: Gün İçinde 'Rüyada Mıyım?' Diye Sormak

7. Gerçeklik Testi: Gün İçinde 'Rüyada Mıyım?' Diye Sormak

En bilinen tekniklerden biri, gün içinde birkaç kez durup çevreyi kontrol etmek ve kendine 'Şu an rüyada mıyım?' diye sormak. Fikir basit: Alışkanlık rüyaya da taşınırsa soru rüyada da sorulur. Yalnız aşağıda anlatacağımız Avustralya çalışmasında bu teknik tek başına bilinçli rüya sayısını artırmadı.

8. WBTB: Uyan, Biraz Bekle, Yeniden Yat

8. WBTB: Uyan, Biraz Bekle, Yeniden Yat

İngilizce 'wake back to bed' ifadesinin kısaltması. Yaklaşık 5 saat uyuduktan sonra alarmla uyanılıyor, kısa bir süre uyanık kalınıp yeniden yatılıyor. REM dönemleri sabaha doğru uzadığı için yeniden uykuya dalınca canlı bir rüyaya denk gelme ihtimali artıyor.

9. MILD: Stephen LaBerge'ün Hafıza Yöntemi

9. MILD: Stephen LaBerge'ün Hafıza Yöntemi

Açılımı 'Mnemonic Induction of Lucid Dreams', yani hafızayla bilinçli rüyaya geçiş. Uyanınca az önceki rüya hatırlanıyor, ardından 'Bir dahaki rüyamda rüya gördüğümü hatırlayacağım' cümlesi tekrarlanıyor ve kişi kendini o rüyada durumu fark ederken hayal ediyor. LaBerge yöntemi Stanford'da doktora çalışması sırasında geliştirdi, ilk sonuçlarını 1980'de yayımladı.

10. Üç Yöntem Birleşince Ne Oldu?

10. Üç Yöntem Birleşince Ne Oldu?

Adelaide Üniversitesi'nden Denholm Aspy ve ekibi, 2017'de Dreaming dergisinde yayımlanan çalışmada 169 katılımcıyla bu teknikleri sınadı. Gerçeklik testi, WBTB ve MILD'ı bir hafta boyunca birlikte uygulayan 47 kişinin başarı oranı yaklaşık %17'ydi. MILD'ı bitirdikten sonraki 5 dakika içinde uykuya dalanlarda ise denemelerin yaklaşık %46'sı bilinçli rüyayla sonuçlandı. ✨

İçeriğin Devamı Aşağıda chevron-right-grey
Reklam

11. Peki Uykuya Zararı Var Mı?

11. Peki Uykuya Zararı Var Mı?

Aspy'nin çalışmasında MILD'da başarılı olanlar ertesi gün daha az uykusuz hissetti. Raphael Vallat ve Perrine Ruby ise 2019'da Frontiers in Psychology'de yayımlanan görüş yazısında uykuyu bölen bu yöntemlerin düzenli uygulanmasının uyku süresini ve kalitesini bozabileceği uyarısını yaptı. Kanıtlar henüz net değil. Uykusuzluk, narkolepsi ya da başka bir uyku sorunu yaşıyorsanız bu tekniklere girişmeden önce hekiminizle konuşun. Şikâyetiniz varsa bir uzmana danışın.

Yorumlar ve Emojiler Aşağıda chevron-right-grey
Reklam

Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!

category/test-white Test
category/gundem-white Gündem
category/magazin-white Magazin
category/video-white Video
category/eglence BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
0
0
0
0
0
0
0
Yorumlar Aşağıda chevron-right-grey
Reklam
ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?
Yorum Yazın