Psikolojiye Göre Kasiyersiz Kasaları Tercih Etmeyen İnsanların Ortak Özellikleri
Market alışverişinde önünde daha kısa bir sıra varken kasiyerin bulunduğu kasayı tercih edenleri mutlaka görmüşsünüzdür. Hatta bazen bunu siz de yapıyor olabilirsiniz. Peki, birkaç dakikalık hız avantajına rağmen neden bazı insanlar kasiyersiz kasalardan uzak duruyor? Psikolojiye göre bunun altında teknolojiye karşı olmak değil; sosyal etkileşim ihtiyacı, kontrol ve güven duygusu, mahremiyet ve “işi neden ben yapıyorum?” düşüncesi gibi farklı nedenler yatabiliyor.
Markette birkaç parça ürününüz var.
Önünüzde iki seçenek bulunuyor: Bir tarafta kasiyersiz ödeme noktaları, diğer tarafta birkaç kişinin beklediği geleneksel kasa sırası. Mantıken daha hızlı olan seçeneğe yönelmeniz gerekiyor.
Ama bazen insan yine de kasiyerin olduğu sıraya giriyor.
Türkiye’de kasiyersiz ve self-servis ödeme sistemleri giderek daha fazla markette karşımıza çıkıyor. Tüketici davranışları üzerine yapılan araştırmalar da bu sistemlerin kullanımında teknolojiyi kullanma becerisi, algılanan kolaylık ve fayda gibi unsurların etkili olduğunu gösteriyor.
Peki bazı insanlar neden hâlâ ürünlerini bir çalışanın okutmasını bekliyor?
Market alışverişi çoğu kişi için tamamen mekanik bir işlem gibi görünse de kasada yaşanan kısa etkileşimlerin sosyal bir tarafı bulunuyor.
Mahallenizdeki markette sizi tanıyan kasiyer, her alışverişte selamlaştığınız çalışan veya yüzünüzü birkaç kez gördükten sonra sizi hatırlayan görevli, günlük hayatınızdaki küçük sosyal temaslardan biri haline gelebiliyor.
Bunlar arkadaşlık değil ve çoğu zaman birkaç kelimeden fazlasını da içermiyor. Ancak özellikle gününün büyük bölümünü evde geçiren veya sosyal çevresi sınırlı olan kişiler için bu kısa etkileşimler bile önemli olabiliyor. Kasiyersiz ödeme noktasında ise bu temas tamamen ortadan kalkıyor. Karşınızda sizi karşılayan bir insan yerine ekran, barkod okuyucu ve gerektiğinde yardım çağıran bir sistem bulunuyor.
“Ben Neden Kasiyerin Yaptığı İşi Yapıyorum?”
Kasiyersiz kasadan hoşlanmayanların önemli bir bölümünde asıl mesele teknoloji olmayabilir. Geleneksel kasada müşteri ürünlerini bırakıyor, kasiyer ürünleri okutuyor ve ödeme sürecini yönetiyor. Kasiyersiz kasada ise ürünleri tek tek okutmak, poşetlemek, bazı ürünlerde yaş kontrolünü beklemek, tartıdaki uyarıları çözmek ve sistem hata verdiğinde görevli çağırmak müşterinin üzerine kalıyor.
Bu noktada bazı tüketicilerin kafasında oldukça basit bir düşünce oluşuyor: “Ben zaten alışveriş için para ödüyorum, neden bir de kasanın işini yapıyorum?” Çünkü self-servis sisteminin sunduğu hız, makine sorunsuz çalıştığı sürece gerçekten avantajlı. Ancak barkod okunmadığında, ürün yanlış algılandığında veya ödeme ekranında bir sorun çıktığında birkaç saniyelik işlem bir anda uğraştırıcı hale gelebiliyor.
Üstelik arkanızda bekleyen insanlar varsa yaşanan küçük bir hata daha da stresli hissedilebiliyor. “Şimdi bunu nasıl düzelteceğim?”, “Herkesi bekletiyorum” veya “Görevliyi çağırmam gerekiyor” düşünceleri, normalde hızlı olması beklenen bir alışveriş deneyimini tam tersine çevirebiliyor.
İşin diğer tarafında ise kasiyersiz ödeme noktalarını özellikle tercih eden bir grup var.
Sosyal etkileşimden hoşlanmayan veya alışveriş sırasında konuşmak istemeyen kişiler için bu sistem oldukça rahat olabilir. Kimseyle sohbet etmek zorunda kalmadan, göz teması kurmadan ve kendi hızlarında ödeme yaparak marketten çıkabiliyorlar.
Mahremiyet de burada önemli bir faktör. Kasiyerli bir kasada satın aldığınız her ürün başka bir insanın önünden geçiyor. Kasiyersiz sistemde ise alışverişinizi kendiniz yönetiyorsunuz. Kişisel bakım ürünleri veya başkalarının ne aldığınızı görmesini istemediğiniz ürünler söz konusu olduğunda bu durum bazı tüketiciler için daha konforlu olabiliyor.
Dolayısıyla kasiyersiz kasayı tercih eden herkes teknoloji meraklısı değil. Bazıları yalnızca alışverişini mümkün olduğunca sessiz, hızlı ve kendi kontrolünde tamamlamak istiyor.
Özellikle bu sistemlere alışık olmayan kişiler için kasiyersiz ödeme noktaları ilk bakışta göründüğü kadar basit olmayabiliyor.
Ürünleri hangi sırayla okutacağınızı anlamak, poşetleme alanındaki uyarıları takip etmek, ödeme ekranındaki seçenekleri bulmak veya bir hata durumunda ne yapacağınızı çözmek gerekiyor.
Tek başınayken bile zorlayıcı olabilen bu süreç, arkanızda sıra varsa daha stresli hale geliyor. Bir ürünün barkodu okunmadığında veya makine beklenmedik bir uyarı verdiğinde, insanın aklına hemen “Kasiyere gitseydim şimdiye bitmişti” düşüncesi gelebiliyor.
Bu nedenle kasiyersiz ödeme noktalarının hızlı olması, herkes tarafından hızlı olarak deneyimlendiği anlamına gelmiyor. Teknolojiye alışkın olmayan bir müşteri için birkaç basit işlem bile geleneksel kasadan daha yorucu olabilir.
Kasiyer Sırasını Seçmek Bazen Bilinçli Bir Tercih
Kasiyersiz kasadan uzak duran herkes teknoloji karşıtı değil. Bazıları için mesele oldukça basit: Alışveriş yaptığında hizmet almak istiyor.
Kasiyerin ürünleri okutması, ödeme işlemini yönetmesi ve gerektiğinde yardımcı olması, müşterinin gözünde alışveriş deneyiminin doğal bir parçası. Bu nedenle kasiyersiz kasa bazı tüketiciler tarafından kolaylık sağlayan bir teknoloji olarak değil, daha önce çalışanın yaptığı işin müşteriye devredilmesi olarak algılanabiliyor.
Bir başka neden de çalışanlarla dayanışma hissi. Marketlerde otomasyon arttıkça bazı müşteriler geleneksel kasayı kullanmayı, çalışanların yaptığı işi desteklemenin küçük bir yolu olarak görüyor. Herkes bunu bilinçli olarak düşünmese de “Kasiyer varken neden makineyi kullanayım?” yaklaşımı bu tercihin arkasındaki nedenlerden biri olabiliyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Yorum Yazın