Psikologlara Göre Evi Her Zaman Derli Toplu Olanların Ortak Bir Özelliği Var
Kimimiz ancak misafir geleceğini öğrenince toparlanmaya başlar, kimimizin evi ise hafta ortası habersiz kapıyı çalsanız bile derli topludur. Psikologlar, ikinci gruptakilerin bu halini sadece titizlik ya da temizlik merakıyla açıklamanın eksik kalacağını söylüyor. Her gün aynı özenle sürdürülen düzenin arkasında, çoğu kişinin fark etmediği köklü bir kişilik özelliği yatıyor.
Kaynak: Grazia
Dağınıklık beynin dikkatini sessizce çalıyor
Yaşadığımız ortam ruh halimizi sandığımızdan çok etkiliyor. Toplu bir salona girince hissedilen o rahatlama da tesadüf değil. Beyin her şeyin yerli yerinde olduğu bir ortamı öngörülebilir ve kontrol edilebilir buluyor, bu da zihindeki yükü hafifletiyor.
Princeton Üniversitesi'nden sinirbilimciler Stephanie McMains ve Sabine Kastner, Journal of Neuroscience'ta yayımlanan çalışmalarında bu etkiyi beyin taramalarıyla göstermişti. Araştırmaya göre görüş alanımızdaki nesneler, beynin sınırlı dikkat kapasitesi için birbiriyle yarışıyor. Masada ne kadar çok şey varsa, odaklanmak istediğimiz işe ayrılan pay o kadar küçülüyor.
Etkisi dikkatle de sınırlı kalmıyor. UCLA'dan Darby Saxbe ve Rena Repetti'nin araştırmasında, evini anlatırken 'dağınık' ya da 'yarım kalmış işlerle dolu' gibi ifadeler kullanan kadınlarda stres hormonu kortizolün akşam saatlerinde olması gerektiği gibi düşmediği görüldü. Ortalıktaki karmaşa, gün bittiğinde bile zihnin dinlenmesini zorlaştırabiliyor.
Her gün yatağını toplayanlarda sorumluluk bilinci yüksek çıkıyor
Psikologların bu insanlarda öne çıkardığı özellik, Beş Faktör Kişilik Modeli'nin temel boyutlarından biri olan sorumluluk bilinci. Bu özelliği güçlü olanlar planlı, istikrarlı ve hedef odaklı biri olarak tanımlanıyor. Düzenleri de o günkü keyiflerine göre değişmiyor.
Sabah kalkar kalkmaz yatağı toplamak, çay bardağını lavaboda bekletmeden yıkamak, anahtarı hep aynı kaseye bırakmak... Dışarıdan bakınca sıradan alışkanlıklar gibi görünse de bunlar belirsizliği ve son dakika telaşını en aza indirme isteğinden besleniyor. Psikologlar bu durumu mükemmeliyetçilik ya da katılıkla karıştırmamak gerektiğini vurguluyor. Söz konusu olan, kişinin içinden gelen bir tutarlılık ihtiyacı.
Bir odanın sahibi hakkında neler söylediğini inceleyen çalışmalar da bu bağlantıyı destekliyor. Teksas Üniversitesi'nden Samuel Gosling ve ekibinin Journal of Personality and Social Psychology'de yayımlanan araştırmasında, hiç tanımadıkları kişilerin yatak odalarını ve ofislerini gezen gözlemciler, oda sahibinin sorumluluk bilincini dikkat çekici bir isabetle tahmin etti. Tahminlerde en çok işe yarayan ipucu ise ortamın ne kadar düzenli ve derli toplu olduğuydu. Amerikan Psikoloji Derneği'nin yayınlarında da bu özelliğin öz denetim ve planlama becerisiyle yakından ilişkili olduğu sıkça vurgulanıyor.
Kendini zorlayarak toplanan ev aynı anlama gelmiyor
Bu, evi dağınık olan herkesin disiplinsiz, evi pırıl pırıl olan herkesin katı kurallı biri olduğu anlamına gelmiyor. Psikologlara göre düzen ile sorumluluk bilinci arasındaki bağ, davranış kendiliğinden geldiğinde güçleniyor. Her akşam kendini zorlayarak ortalığı toplayan biri için asıl itici güç kaygı ya da 'el alem ne der' baskısı olabilir.
Düzeni doğal bir alışkanlığa dönüştürenler ise günlerini sağlam rutinler üzerine kuruyor. Sorun çıktıktan sonra çözüm aramak yerine önünü baştan alıyor, enerjilerini 'bunu nereye koymuştum' gibi küçük kararlarla tüketmek yerine asıl hedeflerine saklıyorlar. Eve girince montu sandalyenin üstüne bırakmak yerine askıya asmak, bu yüzden basit bir tercihten çok gündelik karmaşaya karşı kurulmuş kişisel bir sistemin parçası.
Bu özelliğin getirisi evin dört duvarıyla da sınırlı değil. Sorumluluk bilinci yüksek kişilerin iş hayatında daha istikrarlı olduğu, sağlıklarına daha tutarlı biçimde dikkat ettiği ve hatta daha uzun yaşadığı farklı araştırmalarda ortaya kondu. Mutfak tezgahını her akşam silmeden yatmayan o arkadaşınızın titizliği, hayatının geneline yayılan bir gücün en görünen hali olabilir.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
Evi Her Zaman Temiz ve Düzenli Görünen İnsanların Sırları
Psikologlara Göre Randevularını Elle Yazanlar Nadir Bir Özelliğe Sahip
Psikologlara Göre Buzdolabına Magnet Asmak Ne Anlama Geliyor?
Yorum Yazın