Psikologlar Açıkladı: Restoranda Her Zaman Aynı Yemeği Sipariş Edenlerin 3 Nedeni
Menüyü baştan sona okursunuz, her sayfaya göz gezdirirsiniz, hatta garsondan biraz daha zaman bile istersiniz. Peki sonra ne mi olur? Sipariş anı geldiğinde yine aynı şeyi söylersiniz... Bu durum tanıdık geldi mi? Psikolojiye göre bu davranışın arkasında tesadüf olmayan, oldukça mantıklı birkaç neden yatıyor.
İşte detaylar.
1. Karar Yorgunluğu
Psikolog Roy Baumeister ve Kathleen Vohs'un öncü araştırmalarına göre, gün içinde peş peşe verilen kararlar zihinsel olarak yorucu olabilir ve sonraki seçimleri zorlaştırabilir. “Karar yorgunluğu” olarak adlandırılan bu durum, kişilerin bir noktadan sonra daha kolay ve tanıdık seçeneklere yönelmesine neden olabiliyor.
Konuyu gündeme getiren en çarpıcı örneklerden biri de araştırmacı Jonathan Levav ve ekibinin mahkeme kararlarını incelediği çalışma. Buna göre, gün başında yüzde 65 civarında olan olumlu karar oranı, hakimler mola vermeden önce neredeyse sıfıra kadar düşüyor, moladan sonra tekrar yükseliyor.
Restoranda da benzer bir mekanizma işliyor olabilir. Günün geri kalanında zaten onlarca karar veren bir zihin için menüdeki her seçenek yeni bir 'küçük karar' demek. Bildiğiniz yemeği söylemek, o enerjiyi harcamamanın en kolay yolu.
2. Seçenekler Arasında Kaybolmak...
Psikolog Barry Schwartz'ın 'Seçim Paradoksu' (Paradox of Choice) adını verdiği teoriye göre, önümüzde çok fazla seçenek olması bizi mutlu etmiyor. Hatta tam tersine kaygılandırıyor. Uzun bir menüyle karşılaşan biri, her seçeneği diğerleriyle kıyaslamaya başlıyor ve hangisini seçerse seçsin 'acaba diğeri daha iyi olur muydu?' sorusuyla baş başa kalıyor.
Bilinen ve sevilen bir yemekte karar kılmak ise bu kıyaslama döngüsünü baştan devre dışı bırakıyor.
3. Pişmanlıktan Kaçınmak
Yeni bir yemek denemek kulağa güzel gelse de sonunda hayal kırıklığı yaşama ihtimali var. Özellikle daha önce sevdiğiniz bir yemeğin nasıl geleceğini biliyorsanız, bu kez farklı bir şey söylemek gereksiz bir risk gibi gelebiliyor.
Davranışsal psikolojide “pişmanlıktan kaçınma” (regret aversion) olarak ele alınan eğilim de burada devreye girebilir. “Ya sevmezsem?” veya “Keşke her zamanki yemeğimi söyleseydim” düşüncesi, kişiyi bildiği ve memnun kaldığı seçeneğe geri döndürebiliyor.
Yani bazen mesele yeni bir şey istememek değil, kötü bir seçim yapma ihtimalini ortadan kaldırmak.
Tabii Bu Her Zaman Bir Endişe İşareti Değil!
Her restoranda aynı yemeği sipariş etmek tek başına bir sorun anlamına gelmiyor. Bazı insanlar gerçekten en sevdiği yemeği bulduğu için değiştirmek istemiyor, bazıları ise karar vermekle vakit kaybetmek istemediği için bildiği seçeneğe yöneliyor.
“Yiyecek neofobisi” ise bundan biraz farklı. Bu kavram, yeni veya alışılmadık yiyecekleri denemekten belirgin biçimde kaçınmayı ifade ediyor. Dolayısıyla her restoranda aynı yemeği söylemek, tek başına kişinin yiyecek neofobisi olduğu anlamına gelmiyor. Önemli olan, yeni yiyeceklerden kaçınmanın ne kadar belirgin ve kişinin günlük yaşamını etkileyen bir davranış haline geldiği.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın