Örümcekler Öldüğünde Bacakları Neden İçe Doğru Kıvrılır?
Evin bir köşesinde ölü bir örümcek gördüğünüzde, bacaklarının neredeyse her zaman gövdesinin altına doğru kıvrıldığını fark etmişsinizdir. Bunun nedeni, örümceklerin bacaklarını açmak için kas yerine vücutlarındaki sıvı basıncını kullanması.
Peki, bu sistem nasıl çalışıyor ve bilim insanları bu özelliği nasıl bir robota dönüştürdü?
Örümceklerin bacaklarında, insanlardaki gibi birbirine karşı çalışan kas çiftleri bulunmuyor.
İnsan kolunda biseps kasılarak kolu bükerken, triseps kasılarak kolu açar. Örümceklerin bacaklarında ise yalnızca bacağı içe doğru çeken bükücü (fleksör) kaslar bulunuyor. Bacağı dışarı doğru açan bir kas yok.
Örümcekler bacaklarını açmak için hidrolik bir sistem kullanıyor:
Basınç Merkezi: Bacakların bağlı olduğu ön gövde bölümüne prosoma deniyor. Buradaki kaslar kasıldığında vücudun iç basıncı artıyor.
Hemolenf: Artan basınç, örümceğin kanı olarak bilinen hemolenf sıvısını bacaklara gönderiyor ve bacaklar dışarı doğru açılıyor.
Dinlenen bir örümceğin bacaklarındaki basınç 4,0 ile 6,1 kilopaskal arasında değişiyor. Örümcek bacağının bu hidrolik mekanizması, 1959'da Journal of Experimental Biology'de yayımlanan bir çalışmayla ayrıntılı olarak incelenmişti.
Örümcek öldüğünde basınç ortadan kalkıyor ve bükücü kaslar bacakları içe doğru çekiyor.
Örümcek yaşarken bükücü kaslar ile vücuttaki sıvı basıncı birbirini dengeliyor. Örümcek öldüğünde ise basıncı oluşturan pompa duruyor. Bükücü kaslara karşı koyacak bir kuvvet kalmadığı için bacaklar gövdeye doğru kıvrılıyor.
Yani ölü örümceklerde görülen bu görüntü, bacakların doğal 'kapalı' hâli. Örümceğin bacakları, ancak içeriden basınç uygulandığında açılabiliyor.
Rice Üniversitesi'ndeki mühendisler, bu özellikten yararlanarak ölü bir örümceği tutucu bir robota dönüştürdü.
Rice Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü'nden Daniel Preston ve yüksek lisans öğrencisi Faye Yap liderliğindeki ekip, 2022'de Advanced Science dergisinde yayımlanan çalışmayla 'nekrobotik' adını verdikleri yeni bir araştırma alanı başlattı. Ekip, bir kurt örümceğinin prosomasına ince bir iğne yerleştirip yapıştırıcıyla sabitledi. İğneden küçük miktarda hava verildiğinde örümceğin bacakları açıldı; basınç kaldırıldığında ise bacaklar kendiliğinden kapanarak nesneleri kavradı.
Deneylerde ortaya çıkan sonuçlar:
Kaldırma Gücü: Tutucu, kendi ağırlığının 1,3 katına kadar olan nesneleri kaldırabildi. Hatta kendisinden daha ağır başka bir örümceği bile tuttu.
Dayanıklılık: Tutucu 1.000 kez açılıp kapatıldı. Yaklaşık 700 döngüden sonra eklemlerde aşınma başladı.
Kamuflaj: Örümceğin vücudundaki desenler sayesinde tutucu, açık havada çevresine kolayca uyum sağlayabiliyor.
Araştırmacılar, tutucunun kullanım ömrünün sonunda doğal olarak çözünebildiğini ve bu sayede yapay tutuculara kıyasla daha az atık oluşturduğunu belirtiyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Uyurken Yılda 8 Örümcek Yuttuğumuz Doğru mu?
Örümcek Ağlarının Mucizevi Etkisi Keşfedildi: Tedavisi Başladı!
Yorum Yazın