Kalp Krizi Geçirme Riskinin Arttığı Saatler Belli Oldu
Kalp krizi çoğu kişinin gözünde ani ve önceden kestirilemeyen bir olay. Ancak krizlerin günün hangi saatinde başladığına bakıldığında belirgin bir düzen görülüyor ve risk sabah saatlerinde artıyor. Bunun arkasında hem uyanmanın vücutta yarattığı değişiklikler hem de vücudun iç saati, yani sirkadiyen ritim var.
Gelin birlikte bakalım.
Krizlerin başladığı saatler incelendiğinde gün içinde belirgin bir ritim olduğu ortaya çıktı.
1985'te yayımlanan bir çalışmada, kalp krizi geçiren 2.999 hastanın ağrısının başladığı saat incelendi. Krizler en sık sabah 06.00 ile öğlen 12.00 arasında başlıyordu.
Başlangıç saati kandaki bir enzimle daha kesin belirlenebilen 703 hastada da aynı ritim görüldü. Bu hastalarda sabah 09.00 civarındaki kriz sıklığı, en düşük olduğu gece 23.00'e göre üç kat fazlaydı.
Uyanış anı, vücutta kalbi zorlayabilecek bir dizi değişikliği aynı anda başlatıyor.
Kan basıncı uykuda daha düşük seyrediyor, uyandıktan sonra ise belirgin şekilde yükseliyor. Kortizol hormonu da uyanma saatine yakın zirve yapıyor ve vücudu güne hazırlıyor.
Yataktan kalkmak, ani duruş değişikliği, artan hareket ve stres de sinir sistemini harekete geçiriyor. Bu süreçte kalp hızı ve kan basıncı artarken damarlar daralıyor. Bu değişiklikler sağlıklı kişilerde güne geçişi kolaylaştırıyor. Kalp-damar hastalığı riski olanlarda ise krizi tetikleyebileceği düşünülüyor.
Sabah saatlerinde kan daha kolay pıhtılaşıyor, oluşan pıhtılar ise daha zor çözülüyor.
Bu değişimin bir bölümü uyku ve hareket düzeninden bağımsız. Gönüllülerin uyku saatlerinin günlerce kaydırıldığı deneylerde, pıhtının çözülmesini engelleyen PAI-1 proteini yine biyolojik sabahta zirve yaptı.
Araştırmacılar, vücudun uyanıp hareketlendikten sonra artan yaralanma riskine böyle hazırlandığını tahmin ediyor. Ancak kalp-damar hastalığı riski taşıyan kişilerde sabah artan pıhtılaşma, kriz riskini yükseltebiliyor.
Sabah saatlerinde başlayan krizler kalpte daha büyük hasar bırakabiliyor.
İspanya'da bir hastanede 811 hastanın verileri incelendi. Kalpteki hasarı gösteren enzim düzeyleri, sabah 06.00 ile öğlen arasında başlayan krizlerde en yüksek çıktı. Akşam 18.00 ile gece yarısı arasında başlayan krizlere göre fark yaklaşık yüzde 18 ile 25 arasındaydı.
Sabah ritmi ise herkeste aynı değil. 1985'teki çalışmada, krizden önce beta bloker ilaç kullanan hastalarda bu ritim görülmedi. Beş yıl ve daha uzun süredir diyabeti olanlarda sabah zirvesi belirgin şekilde zayıflıyor. Uyku apnesi olanlarda ise ani kalp ölümü riski sabah yerine gece yarısına doğru kayıyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Uzmanlar Uyarıyor: Gece Lambası Kullanmak Kalp Krizi Riskini Artırıyor!
Yorum Yazın