Japonları Buldukları Parayı Polise Teslim Etmeye Teşvik Eden Sistem: İşin Sırrı Sadece Dürüstlük Değil
Japonya'da yere düşen bir cüzdanın sahibine geri dönme ihtimali, dünyanın pek çok şehrine göre çok daha yüksek. Tokyo'da geçen yıl sokakta, trende ya da kafede bulunup polise götürülen nakit para 4,5 milyar yene ulaştı ve üst üste dördüncü kez rekor kırdı. Bu tablonun arkasında yalnızca dürüst insanlar değil, bulanı da kazançlı çıkaran bir yasa ve her köşe başında bulunan küçük polis kulübeleri var.
Kaynak: Nippon.com
Tokyo'da teslim edilen nakit dördüncü kez rekor kırdı
Tokyo Emniyet Müdürlüğü'nün 2025 verilerine göre şehirde bir yıl içinde 4,8 milyon kayıp eşya polise teslim edildi. Bu, bir önceki yıla göre yüzde 2'lik artış demek. Teslim edilen nakit ise 4,5 milyar yen (yaklaşık 29 milyon dolar) ile tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı.
Paranın yaklaşık 3,2 milyar yenlik kısmı sahiplerine geri verildi. Tek seferde teslim edilen en yüklü tutar ise 27 milyon yendi. Polis, artışı turist sayısındaki yükselişe ve kablosuz kulaklık gibi küçük cihazları yanında taşıyan insanların çoğalmasına bağlıyor.
Parayı bulana yüzde 5 ile 20 arasında ödül veriliyor
Bu rakamların arkasındaki en önemli etkenlerden biri yasa. Japonya'nın kayıp eşya kanununa göre bir şey bulan kişi onu sahibine ya da en yakın polis noktasına teslim etmekle yükümlü. Eşyanın sahibi çıkarsa, bulan kişiye eşyanın ya da paranın değerinin yüzde 5'i ile yüzde 20'si arasında bir ödül ödemek zorunda.
Sahibi üç ay içinde ortaya çıkmazsa iş daha da ilginçleşiyor. Bu durumda bulunan para ya da eşya, onu teslim eden kişiye kalıyor. Yani bulduğunuz cüzdanı polise götürmek, hem vicdanınızı rahatlatıyor hem de çoğu zaman cebinize bir şeyler bırakıyor.
Her mahalledeki polis kulübesi sistemin ilk durağı
Bulunan eşyayı teslim etmenin bu kadar kolay olmasının sebebi 'koban' adı verilen küçük polis kulübeleri. Ülke genelinde 6 binden fazla koban bulunuyor ve büyük şehirlerde çoğu zaman yürüme mesafesinde. BBC'nin aktardığına göre Tokyo'da her 100 kilometrekareye 97 koban düşerken, Londra'da bu sayı 11'de kalıyor.
Kobana bırakılan eşya, sahibinin geri dönüp sorma ihtimaline karşı yaklaşık bir ay orada bekletiliyor. Mahallenin polisi, kaybettiği eşyayı arayan birinin ilk uğrayacağı yer olduğu için pek çok cüzdan daha bu aşamada sahibine kavuşuyor.
Sahibi çıkmayan paranın bir kısmı belediyeye kalıyor
Bir ay içinde sahibi çıkmayan eşyalar Tokyo Emniyet Müdürlüğü'nün kayıp eşya merkezine gönderiliyor. Burada her parça tek tek kayda geçiriliyor ve herkesin arama yapabildiği çevrim içi bir veri tabanına ekleniyor. Telefonlarda bu düzen iyi işliyor: Geçen yıl teslim edilen yaklaşık 144 bin telefonun 119 bini sahibine geri verildi.
Her para sahibine ya da bulana dönmüyor. Geçen yıl yaklaşık 600 milyon yen, parayı bulan kişilere verildi. 700 milyon yen ise ne sahibi ne de bulan kişi tarafından istendiği için Tokyo belediyesinin kasasına girdi. Yani pek çok kişi, yasal olarak hakkı olan parayı almaya bile gelmedi.
Tokyo'da cüzdanların yüzde 80'i geri döndü, New York'ta yüzde 10'u
Japon hukuku üzerine çalışan Michigan Üniversitesi hukuk profesörü Mark West, bu farkı ölçmek için bir deney yaptı. Tokyo ve New York sokaklarına içinde küçük miktarda para bulunan cüzdanlar ve telefonlar bıraktı, ardından kaçının geri döndüğünü saydı. Law & Society Review dergisinde yayımlanan çalışmaya göre Tokyo'da cüzdanların yaklaşık yüzde 80'i, telefonların yüzde 88'i polise teslim edildi. New York'ta bu oranlar cüzdanlarda yüzde 10'da, telefonlarda yüzde 6'da kaldı.
West'e göre aradaki uçurumun sebebi Japonların doğuştan daha dürüst olması değil. Profesör, farkı büyük ölçüde yasalara ve çocukluktan itibaren öğretilen alışkanlıklara bağlıyor. Ödül sistemi, her mahallede bir polis noktası ve bulunan eşyayı teslim etmenin toplumda sıradan bir davranış olarak görülmesi birlikte işliyor.
Teslim edilen şemsiyelerin yalnızca yüzde 1'i sahibine ulaştı
Bu alışkanlığın ne kadar yerleştiğini en iyi şemsiyeler gösteriyor. BBC'nin aktardığı verilere göre 2018'de Tokyo'da 338 bin şemsiye polise teslim edildi. Bunların yalnızca yüzde 1 kadarı sahibine geri döndü.
Ucuz bir şemsiye için kimsenin polise gidip sormadığı ortada. Buna rağmen insanlar yolda buldukları şemsiyeyi götürüp teslim etmeyi sürdürüyor. Kısacası Japonya'da bulunan bir eşyayı sahibine ulaştırmak, değeri ne olursa olsun bir refleks haline gelmiş durumda.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
Japonya'da Otobüsün Hiç Gelmediği Duraklar Neden Yapılıyor?
Japonya'da Rögar Kapakları Neden Renkli Resimlerle Süslü?
Yorum Yazın